Mentionsy
122# Operacja na żywym kraju. Jak się steruje wyborami? Na przykładzie środka Europy
"Demokracja umiera w ciemności" - takie motto przyjęła amerykańska gazeta "The Washington Post". Ta sama, która dziś należy do Jeffa Bezosa. Ale to hasło może być już nieaktualne, bo demokracja poddawana jest torturom każdego dnia na naszych oczach. Dzieje się to w świetle algorytmów i przy ogromnym wsparciu aktorów zewnętrznych, którzy wykorzystują polaryzację społeczną i wszystkie problemy państwa na ich niekorzyść. Rosja ma szczególne doświadczenie w wykorzystywaniu procesów demokratycznych przeciwko demokracjom. Kupowanie głosów, dezinformacja wyborcza, zwożenie głosujących autobusami, a teraz do tego arsenału być może dochodzi "porywanie" algorytmów. Jak można "porwać" algorytm, wpędzić państwo w kryzys i ukraść wybory? Pokazujemy w specjalnej, reportażowej, wyjazdowej i analitycznej miniserii na przykładzie państw z Europy Środkowo-Wschodniej. W odcinku pierwszym skupimy się na państwach, które były ostatnio laboratoriami operacji cyfrowego wpływu. A w odcinku kolejnym zastanowimy się, jakie wnioski powinna wyciągnąć Polska przed swoimi wyborami oraz nad tym, czy dalej żyjemy w demokracji, czy już w demokraturze. GOŚCIE ODCINKA: - Ionela Ciolan, researcherka ds. bezpieczeństwa w think-tanku Wilfried Martens Centre for European Studies w Brukseli, - Razvan Martin aktywista praw człowieka z ActiveWatach, - Taisia Haritonova z National Democratic Institute w Mołdawii, - Septimus Parvu z Expert Forum, który od kilkunastu lat jest obserwatorem wyborów, - Tatiana Cojocari, specjalistka ds. polityki zagranicznej Rosji oraz dezinformacji w organizacji WatchDog w Mołdawii, - Juilia Rosu i RAZVAN LUTAC z rumuńskiego magazynu śledczego Snoop, - Elena Calistru z Funky Citizens, rumuńskiej organizacji pozarządowej, która zajmuje się walką z dezinformacją, - Alex Blaga, ekspert analizy serwisów społecznościowych z firmy TrollWar. NA SKRÓTY: Na początek: Rumunia Co naprawdę stało się w Rumunii? Mołdawia i wielki eksperyment Marionetki i agenci wpływu Silne platformy i słabe państwo ŹRÓDŁA: - O operacji wpływu z sędzią-uciekinierem: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,31866951,zbiegly-na-bialorus-sedzia-podawal-sie-za-dziennikarza-onetu.html - Analiza rumuńskiego ANAF: https://www.romaniajournal.ro/politics/anaf-uncovers-pnls-tiktok-campaign-promoting-calin-georgescu/ - Co usunął TikTok: https://newsroom.tiktok.com/en-eu/continuing-to-protect-the-integrity-of-tiktok-during-romanian-elections - O atakach hybrydowych na Mołdawię: https://apnews.com/article/moldova-election-eu-referendum-russia-639974a2d3acd8d647e787ede0fcbe24 - Raport Zespołu ds. Dezinformacji Komisji ds. badania wpływów rosyjskich i białoruskich: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/raport-zespolu-ds-dezinformacji-komisji-ds-badania-wplywow-rosyjskich-i-bialoruskich - Kamil Całus, "Mołdawia. Państwo niekonieczne", Wydawnictwo Czarne, 2020.
Szukaj w treści odcinka
Kandydat Georgescu wygrał pierwszą turę wyborów, podczas gdy mógł zostać powstrzymany.
No chyba, że niespodziewanie zadzieje się coś, co całkowicie wywróci stolik wyborczy, jak na przykład zadziało się w listopadzie 24 roku w Rumunii, gdzie równie nieznany Kalin Georgescu z równie prorosyjskimi poglądami nagle wygrał pierwszą turę wyborów prezydenckich.
Druga tura zaplanowana była na 8 grudnia, ale im bliżej było do tej daty i im większą popularność w sieci zdobywał Georgescu, tym więcej pojawiało się kontrowersji.
O tym, ile funduszy miał Georgescu, ile kąt go wspierało i jak długofalowa była to akcja, opowiadałyśmy szczegółowo właśnie w tym wspomnianym odcinku numer 104.
Zarówno wśród Rumunów, jak i ekspertów, którzy bardzo krytycznie oceniają postać Georgescu i zajmują się badaniem rosyjskich wpływów i dezinformacji, nie było chyba nikogo, kto by tak bezdyskusyjnie przyklaskiwał tej decyzji.
Co więcej, według niego te decyzje, a przecież rumuńskie władze je kontynuowały i w marcu tego roku z udziału w ponownie ogłoszonych wyborach wykluczyły też samego Georgescu, mają jeszcze jeden bardzo negatywny skutek.
Przede wszystkim jednak z tymi dziennikarzami rozmawiałam o tym, jak prowadzili swoje śledztwo, dlaczego się w ogóle zajęli, Georgescu, czy wcześniej przed wyborami były jakieś sygnały, że tam się coś dziwnego dzieje i jakie mają po kilku miesiącach prac wnioski, także wnioski z tego, jak działają służby rumuńskie w kontekście tych wyborów.
No właśnie, bo okazuje się, że tak, już przed wyborami były pierwsze publikacje o tym, że na TikToku dzieją się jakieś dziwne ruchy wokół wtedy jeszcze nijakiego Georgescu, ale on był tak mało rozpoznawalny, że interesowało to tylko najbardziej wkręconych w poszukiwanie nieprawidłowości związanych z kampaniami dezinformacyjnymi.
Na razie spróbujmy jednak zrekonstruować, czy TikTok naprawdę mieszał w wyborach i czy partia PNL naprawdę chciała wspierać Georgescu.
A jednocześnie nieformalne sieci TikTokowych kont zaczynają promować Georgescu, używając tagów związanych z PNL.
I jakby tego było mało, w tym samym czasie rozpoczyna się akcja botów, które wspierają właśnie Georgescu.
Czyli do kampanii uruchomionej przez partie latem dołączyły hasztagi i boty, przekierowując zainteresowanie z dosyć neutralnego obiektu, jakim były te działania profrekwencyjne, na bardzo konkretną postać, czyli Georgescu.
No właśnie i tutaj zbliżamy się do punktu kulminacyjnego, bo niespodziewanie cała ta kampania, która nie wzbudziła specjalnie zainteresowania polityków, mediów, a ostatecznie zaowocowała wygraną Georgescu w pierwszej turze.
Natomiast w grudniu, gdy unieważniono wybory, a potem jeszcze na początku marca, kiedy Sąd Konstytucyjny wykluczył Georgescu z udziału w tych nowych, nowych rozpisanych wyborach, tej wiedzy dotyczącej tych wspomnianych przez Ciebie CIO jeszcze nie było.
Które wspierały Georgescu, sięgały według oficjalnych wyliczeń służb okolic miliona euro.
Ostatnie odcinki
-
161# Mroczny lord Palantira. Peter Thiel i jego...
21.04.2026 16:00
-
160# Ban Telegrama w Rosji. Cyfrowa suwerenność...
15.04.2026 03:00
-
160# Ban Telegrama w Rosji. Cyfrowa suwerenność...
14.04.2026 16:00
-
159# Robot na salonach. Czym (lub kim) jest Edw...
07.04.2026 16:00
-
158# Bezwzględni czy beztroscy? Twórcy Facebook...
31.03.2026 16:00
-
157# "Korporacje" tworzone, by kraść. Tak dział...
24.03.2026 21:37
-
157# "Korporacje" tworzone, by kraść. Tak dział...
24.03.2026 17:00
-
156# Australio, jak Ci idzie? Co wychodzi z odc...
17.03.2026 17:00
-
155# Ojciec i syn Ellisonowie - dynastia, która...
10.03.2026 17:00
-
154# Oni postawili się Pentagonowi. Poznajcie A...
03.03.2026 17:00