Mentionsy
Jak myśli współczesna Rosja? Analiza systemu władzy i ambicji Kremla
O tym, czym jest dziś Rosja oraz jak funkcjonuje to państwo, jego społeczeństwo, elity i aparat władzy rozmawiamy z Wojciechem Konończukiem, dyrektorem Ośrodka Studiów Wschodnich. W rozmowie przyglądamy się temu, w jaki sposób przeszłość przenika do współczesnej mentalności Rosjan, szczególnie przedstawicieli elit politycznych. Analizujemy również ewolucję „putinowskiej” Rosji, zestawiając ją z wcześniejszymi okresami historycznymi: od stopniowego ograniczania praw obywatelskich, przez poszerzanie kontroli państwa, po dalsze umacnianie monolitycznego systemu władzy. Rozmawiamy o politycznych ambicjach Władimira Putina i jego poczuciu historycznej misji. Jak podkreśla Wojciech Konończuk, Putin postrzega siebie jako tego, który ma „odbudować” Rosję i ponownie podporządkować jej Ukrainę, dlatego za wszelką cenę kontynuuje zbrojną agresję na naszego wschodniego sąsiada. Komentujemy również reakcje Zachodu na działania Kremla oraz pytamy, jaką rolę Polska odgrywa w kalkulacjach Moskwy i jaką pozycję, według rosyjskich władz, powinna zajmować na arenie międzynarodowej.
Szukaj w treści odcinka
Rosja jako wyzwanie analityczne.
I autorka przekonuje, że to jest niewątpliwy sukces Rosji, zaszczepienie w części społeczeństw zachodnich i w części elit takiego przekonania, że Rosja jest wielką tajemnicą, owiniętą w zagadkę, takiego mitologizowania Rosji, myślenia o tej rosyjskiej duszy, bezkresnej przestrzeni, że w ogóle to jest robota służb od XIX wieku, kiedy powstały.
Rosja funkcjonuje inaczej, Rosja myśli inaczej, Rosja ma inną kulturę polityczną, ma inną kulturę strategiczną.
Tak jak zresztą każde pewnie duże państwo w Europie, trochę inaczej funkcjonują Francuzi w swoim myśleniu o świecie, trochę inaczej Niemcy, trochę inaczej Brytyjczycy, a Rosja nie jeszcze inaczej.
I Rosja, o której często myślimy, że to jest część peryferyjna, ale kultury europejskiej,
Trzeba pamiętać, że Rosjanie przez te wszystkie formujące okresy, które my mieliśmy od średniowiecza, przez renesans, po oświecenie, a wcześniej prawo rzymskie na przykład, które jest fundamentem wszystkiego, co mamy w Europie, Rosja tego wszystkiego nie miała.
Rosja jest tak naprawdę...
po poziom wspólnot różnych, aż po pomoc państwową wymierzoną we własnych obywateli i niską wartość życia ludzkiego, co zresztą było zaskoczeniem choćby dla Ukraińców, to, że Rosjanie byli w stanie poświęcić tak dużą część istnień swoich żołnierzy w tych pierwszych miesiącach wojny, kiedy generał załóżny, wtedy głównodowodzący się ukraiński stwierdził, że każde inne państwo po tak dużych stratach przemyślałoby wojnę agresywną,
Rosja tego nie zrobiła, bo Rosja nie ma w zwyczaju tego robić.
Myślę, że gdzieś głęboko gdybyśmy szukali tych źródeł i państwowości, kultury politycznej i pewnych zachowań także na linii, może szczególnie społeczeństwo-władza albo władza-społeczeństwo, to pewnie byśmy musieli się do tego okresu prawie trzech stuleci panowania mongolskiego nad tym, czym jest dzisiaj Rosja.
Więc Rosjanie i władcy Rosji nie szanują przede wszystkim życia własnych obywateli.
Represje ówczesne były wymierzone przecież głównie w samych Rosjan.
To teraz o państwo, bo w tym raporcie właściwie można doszukiwać takiego stwierdzenia, że Rosja to nie państwo, że to jest system, że instytucje służą pasożytniczym elitom do eksploatowania terytorium i obywateli, że mamy super patrona w postaci teraz prezydenta Putina, który kawałki tego terytorium, tego państwa rozdaje w dzierżawę.
Rosja inaczej funkcjonuje, bo Rosja ma inną siatkę pojęć.
Czasami się mówi o tym, że Rosja to jest takie państwo, które się samo skolonizowało wewnętrznie.
I to wytłumaczenie często Europejczykom, Azjatom, Amerykanom, że Rosja, która na pierwszy rzut oka, kto siedzi do Moskwy, widzi współczesną architekturę.
One są zasadniczo inne i zajmuje trochę czasu, zanim taki adept Rosji zrozumie, że Rosja jest inna.
Maria Domańska w tym tekście pisze, że o ile na przykład Chińczyków traktujemy jako kulturę egzotyczną dla nas, o tyle mimo, że Rosjanie są równie egzotyczni, to właśnie nie postrzegamy ich jako egzotycznych.
No właśnie, bo im się wydaje, że Rosjanie, którzy są twórcami i też przecież współtwórcami kultury europejskiej, literatura rosyjska, mówi się często... Ale też te związki rosyjsko-niemieckie, tak?
Tak, czy też balet, tak jest często Rosja postrzegana przez te wielkie nazwiska kultury rosyjskiej, ale to jest tylko bardzo niewielki fragment.
Jakby ta Rosja była niezmienna, obojętnie czy pod carem, czy pod gęsekiem, czy pod prezydentem.
A przy tym Rosjanie, władze rosyjskie nauczyły się wykorzystywać nowe technologie do inwigilacji społeczeństwa własnego, ale także coraz większej kontroli internetu.
Rosjanie z jednej strony władze rosyjskie odcięły w dużym stopniu dostęp do YouTube'a na przykład, jako tego ważnego źródła informacji, ale też tworzą coś, co przypomina coraz bardziej, tu jest model chiński, właśnie internet i kontrolę władz chińskich nad dostępem własnego społeczeństwa do informacji, więc bardzo wyraźnie się reżim rosyjski wzoruje na Chińczykach.
Zastanawiam się, czy ewentualny pokój, na jaki Rosja byłaby gotowa pójść z Ukrainą, byłby właśnie taką przerwą przed kolejnym trzecim już atakiem.
To byłoby coś, co byłoby działaniem bardzo pragmatycznym i pewnie z punktu widzenia Putina racjonalnym, ale wydaje mi się jednak, że Rosja nie jest do tego zdolna, dlatego że powstrzymanie machiny wojennej ze strony samej Rosji, kiedy państwo, gospodarka tego państwa przeniosły się na tory wojenne, to są ogromne koszty, ale też koszty związane jednak ze stratami set tysięcznymi, wieloset tysięcznymi zabitych i rannych żołnierzy rosyjskich.
Rosja ma potencjał, tylko pytanie do jakiej wojny?
Zastanawiam się, czy Rosja czuje się upokorzona albo nieustannie upokarzana, bo kiedy w 2017 roku spytano Putina w rozmowie, czy w czasach zimnej wojny rozbieżności nie były większe niż teraz, jeżeli chodzi o relacje Rosja-Zachód, to odparł, że owszem, ale zaraz dodał, ale wiedzą państwo, czego również było więcej?
Ale od tego Rosja jest cały czas daleko, żeby wywrócić to, co dla nas przyniosło tak wiele korzyści w ostatnich latach.
W ideale Rosja by chciała, by Polska wróciła do dawnej roli, czyli wasala rosyjskiego, nie części Imperium Rosyjskiego, ale takiego państwa, które jest w szarej strefie, między tą prawdziwą Europą z punktu widzenia Rosji.
Rosja kieruje się logiką gry o sumie zerowej.
Nie, nie idzie i obawiam się, że Rosja również nie ma intencji, żeby się porozumieć także z administracją Trumpa, a jeśli już to wyłącznie na swoich własnych warunkach.
To są Rosjanie też, to jest jeszcze jedna taka cecha, która jest charakterystyczna dla każdej Rosji.
No dobrze, ale te warunki, które teraz Rosja chciałaby postawić są nie do zaakceptowania nawet dla pana Witkofa.
To jest ta ważna część negocjacji, gdzie Rosja kusi część zaplecza biznesowego Trumpa, tymi wielkimi możliwościami prowadzenia przez nich biznesu energetycznego, arktycznego, metale ziem rzadkich w samej Rosji.
On jak mało kto tłumaczy problem Rosji, inność Rosji, ale też rosyjski problem z historią i to, że Rosja dzisiaj taka jest, także dlatego, że nie rozliczyła się wewnętrznie ze zbrodniami XX wieku na własnym społeczeństwie.
Ostatnie odcinki
-
Jak Igrzyska w Mediolanie mogą zmienić polski s...
22.02.2026 17:30
-
(Były) książę Andrzej aresztowany. "Rodzina kró...
19.02.2026 11:20
-
Jak wojna zmieniła system władzy w Rosji? [raport]
18.02.2026 14:00
-
Kontrowersje wokół curlingu na zimowych igrzysk...
17.02.2026 14:40
-
“Na Martę Nawrocką narzucono ograniczenia – ona...
16.02.2026 07:20
-
Między Fastowem a Warszawą – Anastasiia Vinichu...
14.02.2026 14:00
-
Afera Epsteina obali brytyjski rząd? Premier pr...
13.02.2026 14:20
-
Co najmniej 50 osób skrzywdzonych seksualnie. R...
12.02.2026 12:20
-
Czy mieć długi to wstyd? Moralność finansowa Po...
11.02.2026 14:00
-
Flaki, czy książki? Co sprawiało, że taki Epste...
10.02.2026 18:00