Mentionsy

Przyjechała z Bielska, gdzie pracuje na uniwersytecie, aby wygłosić wykład o Brandysach, czyli o braciach, o Kazimierzu i o Marianie.

Pani doktor napisała książkę o Kazimierzu Brandysie, ale to jest taka książka teoretyczno-literacka.

Co jakby jednoznacznie wskazuje na to, że zna pani znakomicie życiorys Kazimierza i Mariana też.

Zacznijmy może od Kazimierza, no bo Kazimierza zna pani na wylot.

Zaczęłam też kwerendę w Bibliotece Narodowej, gdzie zdeponowany jest archiwum Kazimierza Brandysa i tam jest jeszcze szereg nieprzeczytanych listów, więc mam nadzieję, że coś jeszcze znajdę.

Kazimierz Brandys jest tym z Brandysów, z którym zaczęłam swoją przygodę i tym pisarzem, którego znam bliżej, czy lepiej, to nie wiem.

Kazimierz Brandys, urodzony w 1916 roku, jest młodszym bratem Mariana Brandysa, urodzonego w 1912 roku.

Szczególnie widoczne to jest w biografii i w twórczości też Kazimierza Brandesa, który doświadczył różnego rodzaju nieprzyjemności będąc już studentem.

Kazimierz spędza ją, ukrywając się pod przybranym nazwiskiem, w Warszawie, na aryjskiej stronie.

I to jest ten moment, kiedy on czując się Polakiem, bo zarówno Kazimierz, jak i Marian bardzo silnie to podkreślali, nagle dostaje z zewnątrz bardzo wyraźny sygnał, że ty jesteś inny, albo że twoje pochodzenie w jakiś sposób pozwala nam traktować cię inaczej.

Czy Marian również tak myślał, jak jego brat Kazimierz?

Kiedy zadebiutował Marian, kiedy zadebiutował Kazimierz i jakie to były debiuty?

Kazimierz zadebiutował tuż po wojnie, zaczął pisać jeszcze w czasie wojny.

Aby napisać potem jeszcze wiele innych książek, to mamy Kazimierza, a teraz jeśli chodzi o Mariana, jak on dochodził do tej konstatacji będę pisarzem?

O Kazimierzu Brandysie i o Marianie Brandysie.

Jeżeli chodzi o Kazimierza, to on sam pisze o tym, że został uwieziony do Lublina przez nowo powstający rząd ludowy i jego sposobem na odnalezienie się w tej powojennej rzeczywistości po prześladowaniach, po traumach,

No bo wiadomo, w Lublinie manifest PKWN, partia komunistyczna tam się zaczęła tworzyć, czyli Kazimierz jest po tej, możemy powiedzieć, właściwej stronie, która narodziła się po wojnie.

w związku z tymi treściami, ale też z zapisami, które pojawiły się, jeżeli chodzi o twórczość Kazimierza Brandysa.

Proszę sobie wyobrazić, że Marian Brandys formalnie, oficjalnie wystąpił z partii w 1966 roku, tak jak jego brat Kazimierz, na skutek prześladowań Leszka Kołakowskiego.

I on nie był sekowany przez władzę tak bardzo jak Kazimierz, bo Kazimierz dostał taki glejt od cenzury.

Tak, Kazimierz przez kilka lat był objęty zapisem cenzorskim.

Otóż tak, wszystkie własne publikacje autorów z poniższej listy, bo powstała lista taka, nie tylko Kazimierz Brandes był na tej liście, zgłaszane przez prasę i wydawnictwa książkowe.

trudne czasy, trudne życie Brandysów, Kazimierza i Mariana.

Kazimierz Brandes mówił zawsze, że on jest magistrem prawa, którego zjadło hobby, hobby do pisania.

Po zniesieniu też zapisu cenzury Kazimierz Brandes idzie w stronę eseju i takich dziennikowych wspomnień.

To Kazimierz i jego żona Maria.

Pocztówki, które zostały w archiwum Kazimierza Brandesa, dostępne w Bibliotece Narodowej, są pewnego rodzaju przykładem dosyć oszczędnie wyrażanej braterskiej miłości, no bo o ileż można napisać na pocztówce.

Kazimierz, brat młodszy, będąc za granicą, pełni pewnego rodzaju rolę takiego opiekuna.

Kazimierz jest w Paryżu, Marian mieszka w Warszawie.

Natomiast Kazimierza i Marię Zenonowicz dotyka też trudny los emigrantów, osób, które funkcjonują co prawda w dosyć silnie i prężnie działającym środowisku Polonii francuskiej, ale są poza ojczyzną, z daleka od osób, które przez szereg lat były im bliskie.

Mimo całej życzliwości, która jest widoczna w ich korespondencji, mimo tego całego zaangażowania Kazimierza w opiekę w jakiś sposób nad bratem, to myślę, że są tam tyle różne rzeczywistości, że być może tego zrozumienia...

Natomiast grup Kazimierza Brandysa i żony na Perlachez?

Możemy powiedzieć, że i Kazimierz i Marian byli wielkimi Polakami, bo zawsze chodziło im o to, żeby ta Polska rozwijała się i żeby była wolna.

To bez wątpienia, obojętnie czy mieszkał Kazimierz w Paryżu, czy Marian w Warszawie, o to im chodziło.

I tam między innymi znalazło się nazwisko Kazimierza Brandysa.

Mam takie przekonanie, że o ile same nazwiska, między innymi z uwagi na popularność powieści historycznych, ekranizację czy działalność polityczną funkcjonują w polskiej kulturze, to zarówno twórczość Kazimierza Brandysa, jak i twórczość Mariana Brandysa jest już troszkę przykurzona i zapomniana.

A Kazimierz Brandys, tutaj chyba trochę myślę o popularności też jak być kochaną, wznawianej niedawno na jednej z scen warszawskich, czy przez ekranizację swoich opowieści, ciągle funkcjonuje w kulturze, w literaturze, ale też w jakiś sposób nie do końca rezonuje ta twórczość z tym, co dzieje się obecnie.

A to jest ważne, że ktoś to napisał, stworzył i później na podstawie tego, co napisał Kazimierz Brandes mógł powstać fantastyczny film, który dziś oglądamy też z zapartym tchem, ponieważ tam są przedstawione cudownie typy ludzkie.

Zresztą teraz tych książek jest tyle, że jakbyśmy ustawili Kazimierza Brandesa na półce, to oczywiście nikt na niego nie zwrócił uwagi, ponieważ jest bardzo wiele różnych powieści, różnych autorów.

Kazimierz i Marian Brandysowie.

Starszy brat Kazimierza Brandysa.

A Kazimierz Brandys?

powiedziała w szkole bardzo wieczorowej pani dr Anna Foltyniak-Pękala, zachęcając, wydaje mi się, tym wykładem jednak do przyjrzenia się twórczości obu braci, i Kazimierza, i Mariana Brandysów.