Mentionsy

Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice
Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice
04.12.2025 21:00

Barbórki i Barbary

Temat dzisiejszego wykładu w Szkole Bardzo Wieczorowej narzuciło życie, bo dzisiaj Barbórka, imieniny Barbary - ulubionej świętej na Górnym Śląsku, patronki górników. Taki dzień zachęca do rozmów o Barbarze. Zwłaszcza, że opowieść o niej  balansuje pomiędzy legendą, kultem i przekazem historycznym. Jest inspiracją dla artystów, wyzwala wyobraźnię, ale może być też drogą do uogólnień i filozofii. Wszystkie te wątki znajdą się w rozmowie Beaty Tomanek i jej gościa.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 16 wyników dla "świętej Barbary"

Dlatego, że dotykamy tutaj od razu problemu niezwykle ważnego, ponieważ wszyscy oczywiście znamy świętą Barbarę, kult świętej Barbary, stykamy się z wizerunkami świętej Barbary.

Rzeczywiście tak było i dlatego też postać świętej Barbary, którą spotykamy nie tylko na obrazach, ale również w każdej kopalni, to jest tym miejscem, wokół którego górnicy do dnia dzisiejszego się spotykają.

I właśnie te dwa światy, które zetknęły się w tej legendzie świętej Barbary, boję się powiedzieć w życiu, ale ja raczej widziałbym tutaj elementy prawdy i tylko prawdy, to właśnie odnoszą się właśnie do tego świata, który równocześnie już mocował się z tym, co będzie dalej.

Tak, to jest bardzo ważne, dlatego że legenda świętej Barbary łączy się z tym mocowaniem się dwóch światów.

sprowadzili oczywiście z Turcji, terenów dzisiejszej Turcji, właśnie szczątki, relikwie świętej Barbary.

Chciałam dodać tylko, że my w Polsce też mamy relikwie świętej Barbary.

Otóż okazuje się, że w Polsce kult świętej Barbary był bardzo żywy, właściwie od samego początku i świadectwem na to jest modlitewnik Gertrudy, córki Mieszka II, która żyła w XI wieku i właśnie ona w tym modlitewniku gdzieś na marginesie napisała notatkę, w której wspomina

I to jest ten moment, kiedy zaczyna się dopiero rodzić kult Świętej Barbary.

Bo rozkwit właściwie kultu Świętej Barbary przypada dopiero na wiek XIV.

Później w wieku XV rozpoczyna się już wyraźne zafascynowanie kultem Świętej Barbary.

Konkretnie z wieżą, bo ojciec próbował zamknąć Barbary w tej wieży i na każdym, przynajmniej może inaczej, na wielu wizerunkach musi być postać świętej Barbary, ale również obok wieża.

On występuje we wszystkich przekazach, również w tych przekazach pisanych, gdzie przywoływana jest postać świętej Barbary.

No i są takie, powiedzmy sobie, prawie kanoniczne, gdzie są znaki identyfikujące postać świętej Barbary.

Tutaj to jest, bo są i obrazy świętej Barbary w klasycznej formie, ale również i święta Barbara, która jest ukazywana w sposób powiedzmy sobie troszeczkę inny.

Może dlatego, że jestem troszeczkę zanurzony w tę przeszłość, kiedy nagle zaczęto odkrywać postać świętej Barbary.

Ja najbardziej lubię te przedstawienia świętej Barbary u Erwinasówki, które są wkomponowane w Nikisz, w te budynki.

Ostatnie odcinki