Mentionsy

Świat 24
Świat 24
10.01.2026 13:30

Kryzys gospodarczy w Iranie. Fala bankructw i spowolnienie handlu

Protesty w Iranie rozpoczęły się od dużego niezadowolenia społecznego ze stanu gospodarki, głównie z ogromnej drożyzny. - Dotyczy ona przede wszystkim cen żywności. Inflacja rok do roku, jeśli chodzi o żywność, wynosi ponad 70 procent. Ponadto zmniejszający się pod wpływem pauperyzacji społeczeństwa popyt na dobra konsumpcyjne sprawia, że spowalnia handel. A to z kolei powoduje spiralę bankructw i dalszej pauperyzacji - powiedział Marcin Krzyżanowski, orientalista z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 26 wyników dla "Iran"

Takiego początku roku w Iranie niewiele osób się spodziewało.

No ale dzisiejszy Iran to przede wszystkim społeczeństwo młode.

Marcin Krzyżanowski to jest człowiek, który często jeździ do Iranu i dlatego też chciałem zacząć od pytania, co naprawdę oznacza ta katastrofa gospodarcza w codziennym życiu w Iranie.

A jak jest pan w Teheranie czy w innych miastach w Iranie przez ostatnich kilka lat, jak pan przyjeżdżał, to widać było na ulicach, że ten kraj jest coraz biedniejszy?

Ja tylko przypomnę, że Iran od 1979 roku rządzony jest przez reżim ajatollahów, przez reżim teokratyczny, który dość szybko

Główną bolączką irańskiej gospodarki są sankcje, aczkolwiek też specyficzny sposób zarządzania gospodarką Iranu, czyli podporządkowanie jej tak naprawdę celem ideologicznym, w tym po części polityce zagranicznej, spowodowało duży odpływ kapitału z Iranu.

A jeśli już Iranowi tą ropę, w szczególności Chinom, które są w tym momencie jedynym dużym odbiorcą tejże, uda sprzedać, to Iran może w dużym skrócie ściągnąć te pieniężnice i użyć ich na miejscu.

Iran jest państwem wielonarodowym, a ci słynni Persowie stanowią od 40 do 50 kilku procent społeczeństwa, w zależności od tego, kto i po co liczy.

Iran składa się nie tylko z Persów,

Do tego w Iranie występują bardzo duże różnice między miastem Afsią oraz Teheranem, a między innymi

Jeśli nie wierzyć temu, co mówi rząd Iranu i nie są to płatni najemnicy, a raczej nie są, to są to ludzie prezentujący pełen przekrój irańskiego społeczeństwa.

Protesty trwają praktycznie we wszystkich prowincjach Iranu i wśród protestujących da się spotkać zarówno studentów, członków klas średnich,

Z czasów Zielonego Ruchu czy protestów po śmierci Maksy Amini, a już pogłoski powierane niestety również przez całkiem poważne, jak mi się wydawało, redakcje, których nie chciałbym tutaj wymieniać, o tym, że Meszed, drugie co do wielkości trzy milionowe miasto Iranu, upadło, cokolwiek by to miało znaczyć, i że uciekły z niego siły związane z Republiką, no jest

To swoją drogą ostatnio widziałem w mediach społecznościowych filmy z jeszcze innego miasta w Iranie, gdzie było powiedziane o tym, że tak naprawdę to miasto właśnie upadło i że opozycja je przejęła.

Problem dla władz Iranu jest taki, że wtedy można było pójść na ustępstwa ideologiczne, czyli na przykład wycofać częściowo policję obyczajową z ulic, no ustąpić w tych polach właśnie ideologicznych.

Teraz, skoro to są głównie postalaty gospodarcze, to trochę nie ma z czego ustępować i to jest problem Iranu.

W tym momencie te protesty, które wyrosły na podbudowie ekonomicznej, później obrosły postulaty ekonomiczne, będą bardzo trudne do złagodzenia, gdyż rząd tak naprawdę nie ma w tym momencie skutecznych narzędzi umożliwiających szybką poprawę sytuacji ekonomicznej Iranu.

To porozmawiajmy jeszcze chwilę o tym, kto tak naprawdę dzisiaj rządzi Iranem, bo wiemy, że to jest kraj, który jest właśnie teokracją, czyli kraj, który jest rządzony przez Ayatollahów, to jest ta najwyższa władza, dopiero potem jest prezydent, ale wiemy też o istnieniu Gwardii Rewolucyjnej, czyli tej elitarnej jednostce wojska, tak to nazwijmy w skrócie, która też kontroluje bardzo wiele części gospodarki, to znaczy ma tam swoje interesy.

I chciałem zapytać o najwyższego przywódcę duchowego Ayatollaha Alego Khameneiego, czyli tego, który i formalnie, i w praktyce jest najważniejszą osobą w Iranie.

Czy Khamenei jeszcze rządzi Iranem?

A jeśli nie rządzi Iranem, to kto w tej chwili tak naprawdę trzyma realne, realne, realną władzę w ręku?

W tym momencie tak naprawdę Iranem kieruje...

A może, odwracając to pytanie, może to w ogóle nie jest istotne z punktu widzenia tego, kto realnie trzyma władzę w Iranie tym dzisiejszym 2026-2025?

Jest to moim zdaniem najważniejsze pytanie, jakie można postawić w związku z rozwojem sytuacji w Iranie.

Jak cały czas ten wątek przejęcia władzy przez Gwardię opiera się na takim bardzo zachodnim, czyli takim zimnologicznym rozumieniu Iranu.

Innymi słowy, na razie trudno jest przewidzieć, co się stanie, ale jedna jest pewna szansa na to, że w Iranie dojdzie do jakiejś rewolucji, która zmieni system, zmieni władzę.