Mentionsy

Strefa Kultur Uniwersytetu SWPS
Strefa Kultur Uniwersytetu SWPS
15.10.2025 06:00

Dezinformacja historyczna: mechanizmy, zagrożenia, odpowiedzialność

Na dezinformację narażony jest niemal każdy. Fałszowanie realiów, zwłaszcza – historycznych, stało się dziś silnym i niebezpiecznym narzędziem wpływu społecznego. Nie jesteśmy jednak wobec niego bezbronni. 🟢 Czy dokładnie jest dezinformacja historyczna? 🟢 W jaki sposób jest rozpowszechniana? 🟢 Jak budować odporność na fałszywą narrację historyczną? 🎙️ O tym wszystkim opowiedzieli: badacz nowych mediów, specjalista w zakresie komunikacji oraz marketingu – dr Bartosz Kicior, oraz Bartosz Bartyzel – rzecznik prasowy i kierownik Biura Prasowego Muzeum Auschwitz. 👁️ Chcesz wiedzieć więcej? Odwiedź Strefę Kultur Uniwersytetu SWPS: https://web.swps.pl/strefa-kultur/ Od listopada 2025 treści o kulturze, społeczeństwie i współczesnych zjawiskach znajdziesz na kanale Strefa Wiedzy Uniwersytetu SWPS. Więcej o projekcie: https://strefawiedzy.swps.pl/ 

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 26 wyników dla "Auschwitz"

Moim dzisiejszym gościem jest Bartosz Bartyzel, rzecznik prasowy Muzeum Auschwitz.

Bartku, ile razy w ciągu miesiąca musicie interweniować w sprawie rozpowszechniania zmanipulowanych bądź fałszywych treści dotyczących historii Auschwitz?

Nie ma tak naprawdę dnia w Biurze Prasowym Muzeum Auschwitz, żebyśmy się tym nie zajmowali.

Biuro prasowe w Muzeum Auschwitz stworzyliśmy prawie 20 lat temu i tak naprawdę ta perspektywa tych lat jest cały czas moją codziennością.

Na pewno jedną z takich treści, które są też z nami od zawsze, to negacjonizm, czyli takie krańcowe zaprzeczanie w ogóle istnienia czy Auschwitz, czy Holokaustu, czy komór gazowych, ale to są także różnego rodzaju manipulacje z perspektywy świata polityki.

Wreszcie w ostatnich latach pojawia się coś nowego, coś co kiedyś nie było naszą codziennością, czyli taki skrzywiony, ahistoryczny obraz Auschwitz w popkulturze.

czy to w popularnych publikacjach książkowych, czy to w serialach, w filmach, gdzie Auschwitz jest tłem, jest tematem, ale często jest bardzo dużo różnego rodzaju uproszczeń, przeinaczeń, czy jakichś fantazji twórców, którzy chcą, nie wiem, sztucznie jeszcze podkręcać emocje tego i tak tragicznego przecież miejsca.

Powiedziałeś o potężnym mocarstwie, czy zatem te narracje w obszarze dezinformacji historycznej, szczególnie te związane właśnie z historią Auschwitz, czy twoim zdaniem one są w jakikolwiek sposób powiązane, spięte z innymi narracjami, bardziej współczesnymi, propagandowymi?

Tutaj szczególnie mocno dla nas, dla Muzeum Auschwitz było to widoczne przed 80. rocznicą wyzwolenia, czyli mniej więcej rok wcześniej w okresie tego przygotowania informacyjnego do rocznicy bardzo dużo różnego rodzaju desinformacji historycznej właśnie z obszaru wojny na Ukrainie do nas docierało.

Dotyczące Auschwitz oczywiście.

i Auschwitz i one były wpuszczone w internet.

My mamy rozpoznany temat Auschwitz, znamy ten temat, nawet jeżeli ja czegoś nie wiem, jestem w stanie sprawdzić, zdobyć tą wiedzę, zapytać, zrobić klasyczny fact-checking, natomiast normalny człowiek tego nie jest w stanie, więc jak on gdzieś w przestrzeni odmętów platform społecznościowych widzi taki materiał, profesjonalnie przygotowany, to nie jest materiał zrobiony na szybko przez ucznia długiej nocy,

I mówię, ja to widzę z perspektywy Auschwitz i historii, natomiast to niestety są pewne uniwersalne problemy.

Albo mówimy, że nie było Auschwitz, albo mówimy, że nie było zagłady, że to jest wszystko fejk, są i takie teorie.

Przeważnie kojarzymy to z czymś niewinnym, ale czy takie dwa sposoby przekazywania treści również są wykorzystywane w rozprzestrzeniach dezinformacji historycznej związanej z Auschwitz?

No i jak, skoro są elementem świata informacji, to również pojawiają się w obszarze historii i w temacie Auschwitz, no i oczywiście głównie akurat w tym momencie służą do do

Ja na przykład jadąc tutaj do nas na rozmowę, słuchałem sobie podcastu o Auschwitz, który jest przez nas przygotowywany, który w takiej formie

Jest jeszcze inny problem w obszarze informacji historycznej, wiedzy historycznej, że te tematy, takie jak Auschwitz, które gdzieś tam budują naszą tożsamość tak naprawdę, naszą wrażliwość, nasze postrzeganie świata,

I jeżeli zamglimy go tą dezinformacją, to wszystko to, czego nas powinno uczyć, Auschwitz też staje się zamglone, tak?

Tutaj prawidłowa informacja historyczna i trzymanie się faktów i zrozumienie skomplikowanej historii Auschwitz wielowątkowej, wielowymiarowej jest absolutnie kluczowe, bo my cały przekaz budujemy na podstawie tej historycznej narracji, więc jakiekolwiek zamglenie jej niszczy całą tą pracę.

My w Biurze Prasowym Muzeum Auschwitz tak naprawdę nie czujemy się klasycznym biurem prasowym jakiejkolwiek instytucji czy urzędu.

Tutaj chciałbym się odnieść do takiego przykładu konkretnego, jakim jest cyfrowa replika Auschwitz.

My w Muzeum Auschwitz szczycimy się tym, że nasze platformy społecznościowe są milionowe zasięgi, ale to wydaje się dużo.

Jeżeli ta lekcja Auschwitz ma być szeroko znana w kolejnych pokoleniach, to myślę, że musimy również współpracować w tej formule z twórcami kultury, bo bez tego po prostu będziemy ciągle w tym swoim ograniczonym bardzo świecie takim edukacyjnym, a to jest niewystarczające jak widać.

jakieś środki umożliwiające karanie osób, które negują prawdę historyczną związaną z Auschwitz, ale mamy też środki nagradzające

Bartosz Bartyzel, rzecznik prasowy Muzeum Auschwitz, był moim i państwa gościem.