Mentionsy
Dezinformacja historyczna: mechanizmy, zagrożenia, odpowiedzialność
Na dezinformację narażony jest niemal każdy. Fałszowanie realiów, zwłaszcza – historycznych, stało się dziś silnym i niebezpiecznym narzędziem wpływu społecznego. Nie jesteśmy jednak wobec niego bezbronni. 🟢 Czy dokładnie jest dezinformacja historyczna? 🟢 W jaki sposób jest rozpowszechniana? 🟢 Jak budować odporność na fałszywą narrację historyczną? 🎙️ O tym wszystkim opowiedzieli: badacz nowych mediów, specjalista w zakresie komunikacji oraz marketingu – dr Bartosz Kicior, oraz Bartosz Bartyzel – rzecznik prasowy i kierownik Biura Prasowego Muzeum Auschwitz. 👁️ Chcesz wiedzieć więcej? Odwiedź Strefę Kultur Uniwersytetu SWPS: https://web.swps.pl/strefa-kultur/ Od listopada 2025 treści o kulturze, społeczeństwie i współczesnych zjawiskach znajdziesz na kanale Strefa Wiedzy Uniwersytetu SWPS. Więcej o projekcie: https://strefawiedzy.swps.pl/
Szukaj w treści odcinka
Moim dzisiejszym gościem jest Bartosz Bartyzel, rzecznik prasowy Muzeum Auschwitz.
Bartku, ile razy w ciągu miesiąca musicie interweniować w sprawie rozpowszechniania zmanipulowanych bądź fałszywych treści dotyczących historii Auschwitz?
Nie ma tak naprawdę dnia w Biurze Prasowym Muzeum Auschwitz, żebyśmy się tym nie zajmowali.
Biuro prasowe w Muzeum Auschwitz stworzyliśmy prawie 20 lat temu i tak naprawdę ta perspektywa tych lat jest cały czas moją codziennością.
Na pewno jedną z takich treści, które są też z nami od zawsze, to negacjonizm, czyli takie krańcowe zaprzeczanie w ogóle istnienia czy Auschwitz, czy Holokaustu, czy komór gazowych, ale to są także różnego rodzaju manipulacje z perspektywy świata polityki.
Wreszcie w ostatnich latach pojawia się coś nowego, coś co kiedyś nie było naszą codziennością, czyli taki skrzywiony, ahistoryczny obraz Auschwitz w popkulturze.
czy to w popularnych publikacjach książkowych, czy to w serialach, w filmach, gdzie Auschwitz jest tłem, jest tematem, ale często jest bardzo dużo różnego rodzaju uproszczeń, przeinaczeń, czy jakichś fantazji twórców, którzy chcą, nie wiem, sztucznie jeszcze podkręcać emocje tego i tak tragicznego przecież miejsca.
Powiedziałeś o potężnym mocarstwie, czy zatem te narracje w obszarze dezinformacji historycznej, szczególnie te związane właśnie z historią Auschwitz, czy twoim zdaniem one są w jakikolwiek sposób powiązane, spięte z innymi narracjami, bardziej współczesnymi, propagandowymi?
Tutaj szczególnie mocno dla nas, dla Muzeum Auschwitz było to widoczne przed 80. rocznicą wyzwolenia, czyli mniej więcej rok wcześniej w okresie tego przygotowania informacyjnego do rocznicy bardzo dużo różnego rodzaju desinformacji historycznej właśnie z obszaru wojny na Ukrainie do nas docierało.
Dotyczące Auschwitz oczywiście.
i Auschwitz i one były wpuszczone w internet.
My mamy rozpoznany temat Auschwitz, znamy ten temat, nawet jeżeli ja czegoś nie wiem, jestem w stanie sprawdzić, zdobyć tą wiedzę, zapytać, zrobić klasyczny fact-checking, natomiast normalny człowiek tego nie jest w stanie, więc jak on gdzieś w przestrzeni odmętów platform społecznościowych widzi taki materiał, profesjonalnie przygotowany, to nie jest materiał zrobiony na szybko przez ucznia długiej nocy,
I mówię, ja to widzę z perspektywy Auschwitz i historii, natomiast to niestety są pewne uniwersalne problemy.
Albo mówimy, że nie było Auschwitz, albo mówimy, że nie było zagłady, że to jest wszystko fejk, są i takie teorie.
Przeważnie kojarzymy to z czymś niewinnym, ale czy takie dwa sposoby przekazywania treści również są wykorzystywane w rozprzestrzeniach dezinformacji historycznej związanej z Auschwitz?
No i jak, skoro są elementem świata informacji, to również pojawiają się w obszarze historii i w temacie Auschwitz, no i oczywiście głównie akurat w tym momencie służą do do
Ja na przykład jadąc tutaj do nas na rozmowę, słuchałem sobie podcastu o Auschwitz, który jest przez nas przygotowywany, który w takiej formie
Jest jeszcze inny problem w obszarze informacji historycznej, wiedzy historycznej, że te tematy, takie jak Auschwitz, które gdzieś tam budują naszą tożsamość tak naprawdę, naszą wrażliwość, nasze postrzeganie świata,
I jeżeli zamglimy go tą dezinformacją, to wszystko to, czego nas powinno uczyć, Auschwitz też staje się zamglone, tak?
Tutaj prawidłowa informacja historyczna i trzymanie się faktów i zrozumienie skomplikowanej historii Auschwitz wielowątkowej, wielowymiarowej jest absolutnie kluczowe, bo my cały przekaz budujemy na podstawie tej historycznej narracji, więc jakiekolwiek zamglenie jej niszczy całą tą pracę.
My w Biurze Prasowym Muzeum Auschwitz tak naprawdę nie czujemy się klasycznym biurem prasowym jakiejkolwiek instytucji czy urzędu.
Tutaj chciałbym się odnieść do takiego przykładu konkretnego, jakim jest cyfrowa replika Auschwitz.
My w Muzeum Auschwitz szczycimy się tym, że nasze platformy społecznościowe są milionowe zasięgi, ale to wydaje się dużo.
Jeżeli ta lekcja Auschwitz ma być szeroko znana w kolejnych pokoleniach, to myślę, że musimy również współpracować w tej formule z twórcami kultury, bo bez tego po prostu będziemy ciągle w tym swoim ograniczonym bardzo świecie takim edukacyjnym, a to jest niewystarczające jak widać.
jakieś środki umożliwiające karanie osób, które negują prawdę historyczną związaną z Auschwitz, ale mamy też środki nagradzające
Bartosz Bartyzel, rzecznik prasowy Muzeum Auschwitz, był moim i państwa gościem.
Ostatnie odcinki
-
Informacja w epoce nadmiaru – media, dezinforma...
05.11.2025 09:39
-
Dezinformacja a podróże: opowiadaj odpowiedzial...
29.10.2025 07:00
-
Dezinformacja historyczna: mechanizmy, zagrożen...
15.10.2025 06:00
-
Wbrew algorytmom. Słów kilka o marce z duszą i ...
16.07.2025 09:00
-
Inteligencja kulturowa – klucz do rynków azjaty...
19.05.2025 09:46
-
Jak nie dać się „ponieść” fake newsom o Ameryce...
02.04.2025 06:50
-
Wikingowie w (pop)kulturze
24.03.2025 09:49
-
Czy moda może być zero waste – fast fashion a r...
20.03.2025 07:00
-
Kiedy nastanie era kobiet w muzyce latino?
05.03.2025 20:29
-
Czy apokalipsa będzie nagła i spektakularna, ja...
12.02.2025 22:05