Mentionsy
133 – Piotr Parzymies - Historia Pandy Wielkiej
Dziś zapraszamy na nietypową, ale fascynującą rozmowę z dr Piotrem Parzymiesem, absolwentem Uniwersytetu Oksfordzkiego i autorem książki „Historia Pandy Wielkiej. Z bambusowego lasu na dyplomatyczne salony”. Biolog molekularny i zarazem mieszkaniec Azji południowo-wschodniej opowiada o niezwykłej ewolucji pandy wielkiej – od bambusowych lasów Chin, przez polowania i ogrody zoologiczne, po rolę w chińskiej dyplomacji i światowej ochronie przyrody. Ta historia pokazuje, jak jedno zwierzę stało się symbolem miękkiej politycznej siły, ale również sukcesu w ratowaniu gatunku.
Zapraszam do wysłuchania 133 odcinka podcastu!
Odnośniki do treści:
https://www.facebook.com/groups/665241186631347/user/100001339508129/
https://wydawnictwodialog.pl/historia-pandy-wielkiej--czyli-z-bambusowego-lasu-na-dyplomatyczne-salony,133,3024.html
Jeśli ten odcinek „Spotkań z Przyrodą” wzbudził w Was choć odrobinę refleksji lub zainspirował do wyjścia w las, bardzo zachęcam do tego, aby wesprzeć ten podcast na kilka sposobów. Wasze lajki, udostępnienia i polecenia pomagają docierać do kolejnych osób, którym bliska jest natura i którzy szukają przestrzeni do wyciszenia i odbudowy sił. To naprawdę dla mnie bardzo dużo znaczy.
Jeśli chcecie także realnie przyczynić się do rozwoju tego miejsca – gdzie tworzymy społeczność wrażliwych na przyrodę ludzi – zapraszam do wsparcia finansowego. Każda, nawet najmniejsza wpłata pozwala lepiej promować podcast i rozwijać jego jakość, dzięki czemu możemy jeszcze skuteczniej docierać do ludzi, którzy potrzebują tych treści. Możliwości wsparcia:
https://patronite.pl/spotkania_z_przyroda
https://buycoffee.to/spotkaniazprzyroda
Dziękuję, że jesteście ze mną i razem możemy budować tę przestrzeń pełną szacunku dla natury i siebie nawzajem. Do usłyszenia w kolejnym odcinku!
Podziękowania dla wszystkich moich Patronek i Patronów. W tym zacnym gronie są:
Tomasz Jakubowski, Ewa Kos, Daniel Dąbrowski, Krystyna, Agnieszka Menczykowska, Patrycja Rybaczewska, kowalik_photography, Paweł Gliwny, Hanna Filipionek, Łukasz "Lisek" Lisicki, Kamil Mikucki, Agnieszka Brzezińska, Tomasz Gogołek, Jan, Maciej Cichosz, Ewa Owczarska Szulc, Edyta, Kacper Zieliński, Dawid Miśkiewicz, Marta Morawiec, Joanna Pląder, Katarzyna Paś, Maciej Disterheft, Ania Świderska, Agnieszka Brzezińska.
Osobne podziękowania kieruję do Fundatorek i Fundatorów kawy :-)
Dziękuję za Wasze zaufanie i zaangażowanie!
Szukaj w treści odcinka
Otóż panda wielka należy dziś do najważniejszych skojarzeń związanych z Chinami.
Powiedz Piotrze, panda stała się bohaterką Twojej pracy, a wreszcie książki Historia Pandy Wielkiej, czyli z bambusowego lasu na dyplomatyczne salony.
Już wtedy zaczęło się utwierdzać we mnie to przekonanie, że panda nie jest do końca taka, jaka może nam się wydawać, że jej znaczenie jest tutaj o wiele większe, o wiele szersze, więc po moim powrocie, mieszkałem wtedy jeszcze w Wielkiej Brytanii, zacząłem kupować masowo książki o pandzie.
Jeżeli chodzi o tę książkę, to na obiedzie rodzinnym dowiedziałem się, że kuzynka żony jest dobrą znajomą jednego z badaczy chińskich zajmujących się pandami, dzięki czemu udało mi się otrzymać do niego dane kontaktowe, z czego krwawiwie skorzystałem.
Muszę powiedzieć, że właśnie przodek pandy oddzielił się od pozostałych niedźwiedziowatych 18 milionów lat temu, więc nie ma panda teraz tak bliskich kuzynów wśród innych niedźwiedzi.
Też tak zwana pandka ruda, czyli kiedyś panda mała, nie jest blisko z pandą spokrewniona.
biało-czarne ubarwienie też jest z tym poniekąd powiązane, gdyż tutaj już od razu powiem, że właśnie panda w związku z tą swoją bambusową dietą, która nie jest zbyt odżywcza, nie jest w stanie zgromadzić wystarczającej ilości tłuszczu i substancji odżywczych.
Prawda, że to właśnie panda i koala można powiedzieć, że gdzieś tam są z tej jednej bajki, a nie są takimi właśnie jak mówisz dzikimi zwierzętami w dosłownym rozumieniu.
Ale właśnie powiedziałeś tutaj, użyłeś tego sformułowania, że ta panda jest postrzegana jako trochę taka nieudolna panda, która no właśnie co z tego wynika też, często mówi się o niej, że to ta nieudolna panda, która sobie...
Panda jest tak zwaną ewolucyjną ślepą uliczką, czyli tak jak powiedziałaś właśnie, że bez naszej pomocy nie będzie w stanie przetrwać.
Obecnie jest to po raz kolejny 20... obniżono teraz te kary, jest to maksymalnie 20 lat pozbawienia wolności, no ale panda jest już tak, że tak powiem spleciona z tym narodowym wizerunkiem Chin, że nikt nawet nie myśli o jakimkolwiek...
Tak przychodzi mi do głowy od razu pewna myśl, że tak naprawdę nie wiemy, czy to, że akurat panda ma swoje siedliska w Chinach, kraju, który, no jak mówisz, potrafił podjąć bardzo radykalne działania w celu tej jakby prewencji, prawda?
A w Chinach, jeżeli chodzi o dziką przyrodę, no to jest to jednak cały czas spojrzenie dość, że tak powiem, takie pragmatyczne, więc panda po prostu, jako że jest tym symbolem Chin, no to po prostu, tak jak powiedziałem, jej ochrona się opłaca, no nie wszystkie gatunki mają tyle szczęścia.
Czyli kwestia trudna i na pewno nie czarno-biała jak panda.
Panda to jest bezapelacyjnie taka ikona od charakterystycznego logo WWF-u po różne maskotki, memy.
To jest panda.
Ty po części też powiedziałeś dlaczego tak jest, że ona stała się tą twarzą w cudzysłowie globalnej ochrony przyrody, no bo sytuacja i zagrożenie, a druga sprawa, że jej wygląd, wizerunek, no to się prosiło połączyć te kropki i powstała w ten sposób ta właśnie ikoniczna wręcz panda.
Ale w którym momencie w tej historii ten pochliwy niedźwiedź z bambusowego lasu, ta panda stała się taką pełnoprawną bohaterką wręcz popkultury, marketingu, no oczywiście również tego politycznego, do którego już za chwilkę dojdziemy, ale gdzieś ten moment przełomu musiał nastąpić.
Tak słowem wstępu powiem jedynie, że panda w starożytnej chińskiej literaturze i sztuce jest praktycznie w ogóle nieobecna, więc wszystko, jej wzrost popularności to jest dopiero XX wiek dla świata zachodniego odkryta
Potem I Panda Wielka trafiła do amerykańskiego ogrodu zoologicznego w 1936 r. Jest to niesamowita postać Ruth Harkness, amerykańska projektantka mody, która
No i właśnie wówczas komuniści zorientowali się, że Panda nie ma żadnych niewygodnych powiązań z okresami poprzednimi i w związku z tym zaczęła być coraz śmielej używana właśnie do zbudowania narodowej dumy, czy też do pokazania wyższości nauki chińskiej
I trzecie kryterium, chyba najważniejsze w przypadku pandy, musiało być to zwierzę czarno-białe, więc to pokazuje, że panda spełniała te wszystkie możliwości.
Panda wielka Xin Xin w Meksyku jest ostatnią pandą, która nie jest własnością Chin.
Panda nie trafiła tylko do Wuch, do Indii i do Wietnamu.
Były one wówczas nazywane nawet pandami trojańskimi, czyli że pod płaszczykiem tego pozornie miłego gestu kryje się próba zwiększenia długoterminowych wpływów.
Czy panda, kusi mnie, żeby o to zapytać, czy panda jest dzisiaj taką trochę metaforą naszej relacji z przyrodą?
Jest jak najbardziej według mnie, no to tutaj właśnie kilka kwestii należy rozumieć, no ale my jako ludzie, no generalnie wiadomo, że ochrona przyrody to teraz dość modny temat, ale niestety Panda pokazuje, że często jednak kryją się za tym.
No, pewnego rodzaju takie egoistyczne pobudki, znaczy chcemy chronić głównie zwierzęta, które po prostu lubimy, które w jakimś sensie są użyteczne, które fajnie wyglądają, więc panda jest tutaj dobrym przykładem, to jest tak zwana charyzmatyczna megafauna, czyli po prostu, wiesz, duże ssaki zazwyczaj, które każdy zna, które każdy chce chronić, no bo tak jak powiedziałem, są charyzmatyczne, dobrze wyglądają, no ale niestety panda sama w sobie pokazuje również, że przez to nie starcza czasami czy nie.
Badania wykazały, że negatywny wpływ na pandę może mieć ocieplenie klimatu, więc pozostanie nam zobaczyć, jaką rolę to będzie odgrywało, ale panda jest już naprawdę tak ważna.
Nie chcę tutaj przekazywać informacji, że panda nie jest zagrożona, ale naprawdę jej sytuacja jest uprzywilejowana w porównaniu z 99% innych gatunków, więc wydaje mi się, że panda będzie musiała tutaj powoli może ustąpić miejsce jakiemuś innemu gatunkowi, żeby też zwiększyć właśnie świadomość ochrony innych, mniej znanych i mniej charyzmatycznych zwierząt.
No cały czas kojarzy się z Chinami, ma tak przyjazny wizerunek, że wydaje mi się, że będzie to w przyszłości wzrastało, chyba że jakimś cudem panda zacznie mieć negatywne tutaj konotacje.
Nie będzie to jakaś może wielce odkrywsza myśl, ale wydaje mi się, że jednym krótkim zdaniem to by było dla chcącego nic trudnego, więc Panda pokazuje, że naprawdę tutaj jeżeli współpracujemy, jeżeli mamy ten sam cel, jeżeli patrzymy w tę samą stronę, to naprawdę jesteśmy w stanie osiągnąć wszystko.
Panda ma to do siebie, że właśnie łączy ludzi w jej ochronie.
Wszystko jest możliwe, no tylko niestety panda jest jednym z niewielu rzeczy, obiektów czy zwierząt, które łączą czy które przełamują pewnego rodzaju bariery, więc tak może nieco filozoficznie, że jeżeli we wszystkich kwestiach byśmy współpracowali tak jak w przypadku pandy, no to wydaje mi się, że jako ludzkość moglibyśmy być
Ostatnie odcinki
-
135 - 10 najważniejszych zdjęć w historii fotog...
09.02.2026 18:25
-
134 - Agnieszka Dowgier - "Szacunek Naturalnie"...
23.01.2026 19:13
-
133 – Piotr Parzymies - Historia Pandy Wielkiej
10.01.2026 18:27
-
132 – Katarzyna Gubrynowicz – Urok Północy – Po...
31.12.2025 09:41
-
131 - Rafał Pniewski - Nasza wewnętrzna natura ...
12.12.2025 21:51
-
130 - Marcin Surowiec - Bushcraftowy - Ruszaj w...
28.11.2025 09:58
-
129 - Marek Józefiak - Polska Rzeczpospolita Leśna
16.11.2025 11:30
-
Odcinek 128 – Rafał Kowalczyk – Wszystko, co po...
31.10.2025 17:39
-
127 - Olandia - przyrodnicza podróż dla "Zielon...
17.10.2025 20:23
-
126 - Mikołaj Golachowski - Wyprawa na Krańce Ś...
03.10.2025 17:17