Mentionsy

I jeszcze dodaliśmy opowiadanie Lopor Lacher-Massucho, który napisał tekst producentowski o Sabataju.

I właśnie z Sabatajem i z tym nurtem mesjańskiego antynomizmu, o którym pisze Szolem.

Który nawet wspomina też o Sabataju swoją drogą w jednym z listów.

Mówimy o tym ruchu sabatajstycznym, on był tak powszechny, że nawet brytyjski korespondent Spinozy w jednym z listów pisze do niego, kim jest ten Sabataj Tzio, o którym wszyscy tak mówią.

aż do czasów Sabataja było ich wielu.

Tutaj fenomen Sabataja polega na tym, że podobnie jak wcześniej z powiedzianem Jezus, ta religia, ten gest lokalnego ogłoszenia się Mesjaszem i spełnienia zapowiedzi mesjańskiej przerodził się tutaj w ruch powszechny.

Tyle, że kościół sabataistyczny nie odniósł takiego sukcesu, jak kościół złożony przez Pawła Starsu, prawda?

Gdyby tak było, że jakiś władca przyjąłby sabataizm, to może by było podobnie.

Natomiast historia pierwszych lat chrześcijaństwa jest bardzo podobna jak historia sabataizmu, który jednak do tej dominacyjnej pozycji nigdy nie...

Na przykład właśnie to, że sabataizm został przetransformowany w frankizm, bo jednym z istotnych sabataistów był Jakub Frank, który założył sektę sabataistyczną pod płaszczykiem katolicyzmu, propagując właśnie

doktrynę i praktykę kulturową sabataizmu, co to oznacza, być może jeszcze o tym powiemy, ale dla mnie, dlaczego to jest istotne?

Co to znaczy, to zrozumie ten, kto przeczytał książkę Scholema o sabataizmie i frankizmie.

Księgi Jakubowe też popularyzuje, choć myślę, że nie do końca pogłębia w ten sposób, jaki czyni to szalem postać Franka i Sabata przez to.