Mentionsy
Sowiecki czy radziecki? Wiktor Sukiennicki - współtwórca polskiej szkoły sowietologii
Publicysta, historyk, sowietolog, prawnik, przed wojną związanych z Instytutem Naukowo-Badawczym Europy Wschodniej w Wilnie, po wojnie - z Wolną Europą, paryską Kulturą i Instytutem Hoovera w Kalifornii. Wiktor Sukiennicki był współtwórcą polskiej szkoły sowietologii. - Lenin dla mnie nie jest mumią leżąca na Placu Czerwonym w Moskwie, nie jest granitowym pomnikiem - mówił na antenie Rozgłośni Polskiej RWE. Prof. Sukiennicki zainicjował m.in. stosowanie w języku polskim określenia radziecki zamiast sowiecki.
Szukaj w treści odcinka
Dziś będzie opowieść o niezwykłym człowieku, profesorze, historyku idei politycznych, sowietologu z przedwojennej szkoły wileńskiej o Wiktorze Sukiennickim.
Bibliografia prac Wiktora Sukiennickiego nie jest imponująca, natomiast jego obecność w polskim, a potem zachodnioeuropejskim, amerykańskim kręgu sowietologicznym była bardzo znacząca.
Badacze, którzy interesują się historią emigracji, także Radia Wolna Europa, bo będziemy o tym mówili, bardzo znaczący, niespecjalnie długi, ale znaczący kilkuletni udział miał Sukiennicki.
Początki kariery akademickiej i naukowej Sukiennickiego były związane z prawem.
To nie był przypadek Sukiennickiego, tylko wymaga nadania tym zainteresowaniom właśnie charakteru naukowego.
Wiktor Sukiennicki, Wiktor, Instytut Naukowo-Badawczy Europy
Na antenie Wolnej Europy głos Wiktora Sukiennickiego
Warto powiedzieć, że Wiktor Sukiennicki był jednym z niewielu badaczy zajmujących się Związkiem Sowieckim.
To, co interesowało Sukiennickiego, zwłaszcza wiedząc o tym, że konkluzje, do których dochodził Sukiennicki, nie były specjalnie w pozytywnym świetle stawiające Związku Sowieckiego i jego polityki wewnętrznej, o czym przed chwilą żeśmy słyszeli.
Sukiennicki wykorzystał okres krótkotrwałego ocieplenia w stosunkach polsko-sowieckich i w 1934 roku
Prawniku Wiktorze Sukiennickim,
Sukiennicki czy Świaniewicz albo Kucharzewski, oni kontynuowali przedwojenne zainteresowania.
Jedną z największych zasług, moim zdaniem, takich postaci jak Pajps, Ulam, Łabędź, Sukiennicki jest to, że nie ulegli
Te osoby, o których mówiliśmy, to znaczy i Sukiennicki i Svianiewicz, znajdowały się w obszarze zainteresowania Instytutu Literackiego Jerzego Giedroycia.
W 1941 Sukiennicki trafia do obozu w Krasnojarsku, ale stamtąd jest zwolniony w grudniu 1941 po intensywnych zabiegach ambasady Rzeczpospolitej w Kujbyszewie i trafia do referatu interwencyjnego w ambasadzie.
Z inicjatywy z jednej strony generała Andersa, bo Czapski jest wykonawcą jego poleceń, a z drugiej w wypadku takich osób jak Wiktor Sukiennicki, który pracuje w ambasadzie, więc jest podwładnem ambasadora Stanisława Kota, usiłuje się stworzyć rejestr osób, które znalazły się w Związku Sowieckim czy w głębi Związku Sowieckiego po 17 września.
W każdym bądź razie Sukiennicki ma możliwość, jeszcze raz, w praktyce przyjrzenia się funkcjonowaniu tego zagadnienia, którym się zresztą zajmował, także termin, który trzeba wziąć w duży cudzysłów, sowieckiego wymiaru sprawiedliwości.
To jest tytuł pracy Sukiennickiego z 1943 roku.
Sukiennicki po wojnie pozostaje na emigracji, trafia do Wolnej Europy.
Profesor Wiktor Sukiennicki rozwija wizję przyszłych wypadków.
No a to pytanie, na które stara się, czy to zagadnienie, które stara się ze swoim tym zabawnym wileńskim akcentem rozwikłać Wiktor Sukiennicki, to jest pytanie, co się stanie?
Przypomnijmy marzec 1953 roku i wypowiedź profesora Sukiennickiego, profetyczna, wyprzedzająca o trzy lata to, co wydarzy się w roku 1956 na XX Zjeździe Partii, gdzie sekretarz partii Nikita Chruszczow
Sukiennicki to przewidział.
Te rzeczy interesowały Sukiennickiego, który w latach 60-tych decydował się na prowadzenie badań archiwalnych, źródłowych, próbując te wszystkie pytania, które niosła ze sobą o śmierć Stalina i te zagadnienia zresztą, które interesowały go już przed wojną.
W pięćdziesiątych latach po ucieczce na zachód podpułkownika bezpieczeństwa Józefa Światły, sowietologiczne kompetencje Wiktora Sukiennickiego ogromnie pomagały w opracowywaniu tych audycji.
Audycję przygotowywał i prowadził Zbigniew Błażyński, natomiast Sukiennicki był u jego boku.
Na przykład w tej audycji, gdzie z nazwiska nie występuje, ale w opisach, które mamy redakcyjnych, jest to audycja wspólna Błażyńskiego i Sukiennickiego z udziałem Światły.
Kompetencja Sukiennickiego tutaj była bezcenna.
Słucham Józefa Światły, słucham Zbigniewa Błażyńskiego, ale mam nieodparte wrażenie, że dyrygentem tej audycji jest Wiktor Sukiennicki i jego sowietologiczna wiedza, kompetencja, znajomość tematów jeszcze z czasów właśnie przedwojennej pracy dla Wileńskiego Instytutu.
Więc Sukiennicki się do tej roli znakomicie nadawał.
Rafał Chabielski i Andrzej Mietkowski dziś o polskiej szkole sowietologicznej i jej współtwórcy Wiktorze Sukiennickim.
Tam trafi po wolnej Europie Wiktor Sukiennicki.
Wiktora Sukiennickiego.
Blisko współpracował z Sukiennickim wspomniany już Stanisław Swianiewicz, świadek Katynia.
On będzie zresztą autorem wspomnienia po śmierci Wiktora Sukiennickiego w 1983 roku.
Tym spoiwem łączącym Sukiennickiego i Swianiewicza jest także współpraca z kulturą.
Wypada powiedzieć, że Sukiennicki rozstaje się z Radiem w połowie 1959 roku.
Natomiast wracając do podobieństw pomiędzy Sukiennickim i Swianiewiczem, oni są obaj współpracownikami Jerzego Giedroycia.
No i dwie książki wydaje w Instytucie Literackim także Wiktor Sukiennicki, który jest takim bliskim współpracownikiem Giedroycie publicystycznym także.
Prof. Wiktor Sukiennicki jest specjalistą od prawa międzynarodowego, a jednocześnie wybitnym sowietologiem.
Może warto o tym powiedzieć, bo jak słucham Wiktora Sukiennickiego, to zwracam uwagę na ten jego zaśpiew wileński, że on to zresztą go łączy także ze Swianiewicza, bo on był z ogromnym sentymentem, podchodził do
Przedmowę do tego dzieła napisał Czesław Miłosz i mam wrażenie, że jeśli byśmy szukali oprócz dzieł sowietologicznych takiego opus magnum, takiego zwieńczenia zainteresowań Sukiennickiego, to warto o tej książce pamiętać i warto kiedyś pokusić się o to, żeby ją przypominać, a może nawet przełożyć na język polski, bo mam wrażenie, biorąc pod uwagę materiały, na których pracował Sukiennicki, że to jest dzieło, które się nie zestarzało.
Sukiennicki nie tracił kontaktu z Polską, komentował
I w tym samym czasie na antenie Wolnej Europy wywiad z Wiktorem Sukiennickim wokół Narodzin Solidarności.
To są słowa wypowiedziane przez Wiktora Sukiennickiego przed śmiercią.
To charakterystyczne, co mówił Sukiennicki na temat tego sojuszu między robotnikami a inteligencją, czyli inteligencją robotnikami, która się materializuje w sierpniu 80. roku.
Materializuje tę tezę, czy spina ją swoim komentarzem Wiktor Sukiennicki?
Ostatnie odcinki
-
Największy spór Józefa Czapskiego i Jerzego Gie...
21.04.2026 09:00
-
Tak rodziła się "Kultura". Niepublikowane nagra...
31.03.2026 14:00
-
Sowiecki czy radziecki? Wiktor Sukiennicki - w...
24.03.2026 12:33
-
Wiktor Sukiennicki. Współtwórca polskiej szkoły...
17.03.2026 13:05
-
Wiktor Sukiennicki - współtwórca polskiej szkoł...
17.03.2026 13:05
-
Ignacy Daszyński - jeden z ojców polskiej niepo...
03.03.2026 13:43
-
Ignacy Daszyński. Jeden z ojców polskiej niepod...
03.03.2026 13:43
-
Mirosław Chojecki - współzałożyciel KOR
17.02.2026 14:52
-
Żywa pochodnia. Jan Palach wstrząsnął sumieniam...
04.02.2026 15:39
-
Żywa pochodnia. Jan Palach wstrząsnął sumieniam...
03.02.2026 13:05