Mentionsy
Protesty przeciw zmianom w konstytucji PRL z 1975 roku
50 lat temu, 5 grudnia 1975 r., grupa intelektualistów wystosowała do władz memoriał, w którym sprzeciwiała się nowelizacji konstytucji PRL. Miały to być zapisy o trwałym i nienaruszalnym sojuszu z ZSRR, przewodniej roli PZPR i socjalistycznym charakterze państwa oraz o uzależnieniu stosunku władz wobec obywateli od spełniania przez nich obowiązków wobec państwa. Zmiany te szły wbrew dopiero co podpisanym w Helsinkach przez władze PRL ustaleniom Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. "List 59" był jednocześnie symboliczną zapowiedzią powstania zorganizowanej i jawnej opozycji antykomunistycznej w Polsce.
Szukaj w treści odcinka
Pół wieku temu, 5 grudnia 1975 roku, grupa 59 niepodległych osób wystąpiła z przesłaniem do komunistycznych władz PRL.
W Sejmie PRL przewodniczący Rady Państwa Henryk Jabłoński referował sens proponowanej nowelizacji.
Redakcja Kwartelnika Karta w numerze poświęconym rocznicy opublikowania listu 59 nazywa go wyłomem w PRL-u, bo to na dobrą sprawę było pierwsze wystąpienie niepokornych pod nazwiskami podawanymi do publicznej wiadomości także przez zachodnie rozgłośnię BBC Wolną Europę.
Wystąpień przeciw proponowanym zmianom w konstytucji było niemało, a Wolna Europa zwracała uwagę, że wszystkie te wystąpienia były w PRL przemilczane.
Oto debata w Sejmie PRL.
Jednostronne ustanowienie konstytucyjnej zasady nienaruszalności politycznego sojuszu z sąsiednim mocarstwem jako obowiązującego przepisu prawa wewnętrznego sprowadzałoby PRL do roli państwa o formalnie ograniczonej suwerenności.
PRL był państwem ograniczonej suwerenności, podobnie jak inne państwa wchodzące w skład tzw.
A kierunek argumentacji na sali Sejmu PRL był zgoła przeciwny.
Był list 14 stawiający na pierwszym planie kwestie suwerenności państwowej PRL.
Dziś wydanie w pięćdziesiątą rocznicę pojawienia się w przestrzeni publicznej w 75 roku Memoriału 59 przeciw proponowanym zmianom w konstytucji PRL.
Coś absolutnie fundamentalnego, a całkowicie nieistniejącego w PRL.
Podobnie Leszek Kołakowski zwracał się do sumień posłów stanowiących prawo w PRL.
Do głosowania projektu zmian w konstytucji doszło wreszcie w Sejmie PRL 10 lutego 76 roku.
Mówiliśmy dziś o Memoriale 59 i protestach przeciw zmianom w konstytucji PRL sprzed lat 50.
Ostatnie odcinki
-
Mirosław Chojecki - współzałożyciel KOR cz. 1
17.02.2026 14:52
-
Żywa pochodnia. Jan Palach wstrząsnął sumieniam...
04.02.2026 15:39
-
Akt desperacji Jana Palacha przeciwko apatii ro...
03.02.2026 13:05
-
Akt desperacji Jana Palacha przeciwko apatii ro...
03.02.2026 13:05
-
Nieodżałowany prof. Andrzej Paczkowski. History...
21.01.2026 19:57
-
Nieodżałowany prof. Andrzej Paczkowski. History...
21.01.2026 19:57
-
Nieodżałowany prof. Andrzej Paczkowski. History...
21.01.2026 19:57
-
Protesty przeciw zmianom w konstytucji PRL z 19...
23.12.2025 17:00
-
Protesty przeciw zmianom w konstytucji PRL z 19...
23.12.2025 17:00
-
Protesty przeciw zmianom w konstytucji PRL z 19...
23.12.2025 17:00