Mentionsy

Dzisiaj w Skądinąd gości Martyna Butrym, filozofka, pisarka, scenarzystka, autorka audioseriali Księżyc w lustrze i Wirga, autorka również książki Dasein na wielkim ekranie, czyli Filozofia Heideggera w filmach.

I o filozofii Heideggera opowiada i pokazuje, jak można filozofię aplikować, stosować albo wydobywać z dzieł filmowych i z kultury w ogóle.

Dla miłośników kina, dla miłośników filozofii, design na wielkim ekranie, czyli filozofia Heideggera w filmach, wydawnictwo Universitas.

Trzymam w dłoniach twoją świeżo opublikowaną nakładem wydawnictwa Universitas książkę Design na wielkim ekranie, czyli Filozofia Heideggera w filmach.

Niesamowicie ciekawa rzecz i to bynajmniej nie tylko dla wielbicieli filozofii, bądź też wielbicieli samego Heideggera.

Więc już tu był o krok do tego, żeby film połączyć z filozofią, którą skończyłam rok wcześniej, ale moment, w którym czy czytając bycie i czas pomyślałam, o, to tak jak w melancholii, czy oglądając na przykład Siedmą Pieczęć pomyślałam, o, że to jakbym czytała Heideggera, to tego momentu nie jestem w stanie wyłapać.

Żeby to opublikować, bo ta magisterka to było chyba dziewięć, osiem lat temu mniej więcej, więc trochę też zlękłam się tego tematu, bo pomyślałam sobie, że o Jezu, ale Heidegger i że publikować na ten temat.

Czy to jest naprawdę bulwersujące i czy dużo osób o tym wie, że Heidegger był w NSDAP?

Bo ja myślę, że tak ogólnie, ponieważ Heidegger jest bardzo mocno jednak obecny w takim obiegu intelektualnym,

Może taka moja heideggerowska bańka.

Jeśli istnieją heideggerowskie bańki, to może jestem w jednej z nich.

Dotyczące tego nie tylko jak żyć, ale w ogóle czym jest życie albo jak Heidegger czym jest bycie.

No i jak ktoś miał taki życiorys jak Heidegger, to też warto to omówić w kilku zdaniach.

Może dla tych, którzy nie znają Heideggera, nie, no ale jakby już sięgnęli po tę książkę i chcieliby się czegoś dowiedzieć, to warto jej to dodać.

To ciebie wszakże nie zraża do Heideggera jako filozofa.

Więc jakoś tak nie budzi on mojej sympatii jako człowiek, Heidegger.

To znaczy, albo to jest moja oczywiście wersja heideggerowskiej filozofii, natomiast takie zastanowienie się nad tym, że jesteśmy zanurzeni w tym świecie, że ten świat wokół nas jest i trwa, a my w nim jesteśmy króciuteńko i możemy robić tyle rzeczy.

I to jest rzeczywiście coś, co pasuje do Heideggera, który, jak powiedziałem, ma swoich wyznawców i ma tych, którzy uważają, że w środku tam nic nie ma, jest tylko pustosłowie.

Trochę jeszcze chciałbym o tym Heideggerze i o tym, jak te twoje heideggerowskie inspiracje się rozwijały posłuchać.

Nie no, a chcę powiedzieć, że odrzuca mnie Heidegger, jeśli chodzi o język.

Jeśli chce się dowiedzieć czegoś o Heideggerze.

Niż Heideggera.

W przypadku Heideggera mam na myśli oczywiście Wawrzyńca, Rymkiewicza.

Olbrzymi problem języka niemieckiego i neologizmów tworzonych przez Heideggera i wielu filozofów, na przykład profesor Gadacz po prostu się nauczyło niemieckiego, żeby przeczytać Heideggera, bo uznało, że... i to profesor Gadacz nie był jedyny, że to nie ma sensu czytanie Heideggera w jakimkolwiek tłumaczeniu.

Wiesz, to doświadczenie rozpoznawania pewnych tropów czy też korelacji pomiędzy tym specyficznym heideggerowskim myśleniem

Wyglądało u ciebie w taki sposób, że któregoś dnia wpadłaś na pomysł, żeby poprzez Heideggera oglądać filmy?

Ja specjalnie w książce, dlatego zależało mi, żeby były fotosy z filmów i do każdego fotosu dołączyłam cytat z Heideggera i opis tego, co się dzieje w danym kadrze, żeby pokazać właśnie tę różnicę olbrzymią między

Do których też by ten, powiedzmy, pryzmat heideggerowski pasował.

Rambo przez pryzmat Heideggera.

Chłonąć relacje, wszystko, po prostu no być w takim, przez to wielkie B, być tak jak chciał Heidegger, być tym, właśnie jak Heidegger mówił, że nie możemy zdefiniować tego bycia, bo ono jest jakby pierwotne, ono jest przed wszystkim.

Ten wątek śmierci, śmiertelności jest w ogóle fundamentalny dla Heideggera i ty w kontekście melancholii dużo o tym piszesz.

Tam jest taki cytat, przy którym z fotosów, nie wiem czy teraz znajdę, właśnie w melancholii, jak cytuję Heideggera, który mówi, że publiczny charakter powszedniej wspólnoty zna śmierć jako ciągle występujące zdarzenie, jako przypadek śmierci.

Tak, Heidegger nawet po ludzku napisał ten fragment.

To nie Heideggerowskie.

Może to kolejność powinna być taka, zobaczyłem melancholię, coś się we mnie uruchomiło, sięgnę po książkę Butrym, zobaczę pozostałe filmy, sięgnę właśnie może po książkę, zaintryguje mnie Heidegger w tym wszystkim, nie w te filmy, ale też ten Heidegger.

Ewentualnie sięgnę później po książkę Wawrzyńca Rymkiewicza, a potem na końcu widz kultowy sięga po Heideggera.

Już nie musi być nawet tylko heideggerowskie.

Martyna Butrym, Dasein na wielkim ekranie, czyli Filozofia Heideggera w filmach.