Mentionsy

Podcasty Rzeczpospolitej
Podcasty Rzeczpospolitej
21.05.2026 12:00

Magazyn o biznesie | Zieliński: państwowe molochy mają spółki córki i wnuczki, nawet ponad 100 firm

– Największe firmy państwowe miewają po kilkadziesiąt, nawet ponad sto podmiotów zależnych – mówi Marcin Zieliński, prezes FOR, w rozmowie o nieprzejrzystej własności skarbu państwa, która kryje się też za drzwiami zamkniętych funduszy inwestycyjnych.


Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Rozdziały (9)

1. Wstęp i przedstawienie raportu

Aleksandra Ptak-Iglewska rozmawia z Marcinem Zielińskim z Forum Obywatelskiego Rozwoju o raporcie dotyczącym własności państwowej w Polsce.

2. Opis własności państwowej

Zieliński krytykuje własność państwową, podkreślając, że często wykracza poza strategiczne cele i jest nieprzejrzysta.

3. Efektywność spółek państwowych

Zieliński wyjaśnia, jak spółki państwowe są wykorzystywane do bieżącej polityki, np. w czasie pandemii, i podkreśla brak centralnego nadzoru.

4. Nadzór nad spółkami państwowymi

Zieliński omawia sytuację nadzoru nad spółkami państwowymi, podkreślając, że jest on bardzo rozproszone i nieefektywne.

5. Propozycja ustawy

Zieliński przedstawia propozycję ustawy, która powinna wprowadzić bardziej przejrzystą politykę właścicielską.

6. Zmiany w polityce politycznej

Zdiscutowano, jak sytuacja polityczna może się szybko zmieniać, a politycy powinni być gotowi do przejścia z rządów do opozycji i odwrotnie.

7. Transparencyjność własności państwowej

Zasięgnięto głos na temat potrzeby zwiększania jawności własności państwowej i tworzenia listy spółek kontrolowanych przez państwo.

8. Struktura kapitałowa spółek państwowych

Zaprezentowano przykład struktury kapitałowej spółki państwowej i jej nieoczywiste aspekty.

9. Interpretacja struktur kapitałowych

Zakomentowano, dlaczego niektóre struktury kapitałowe spółek państwowych są nieprzeparta do rozumienia z perspektywy biznesowej.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 15 wyników dla "Skarb Państwa"

Mamy spółki z udziałem Skarbu Państwa, których jest około 400, jeśli chodzi o podmioty aktywne, ale

udział państwa w gospodarce sięga o wiele dalej, bo wiele z tych spółek z udziałem Skarbu Państwa ma na przykład swoje spółki córki, swoje spółki wnuczki, ogromne struktury korporacyjne, gdzie w przypadku największych firm możemy mówić o kilkudziesięciu, czy być może nawet ponad stu podmiotach zależnych.

Oprócz tego tam jest Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, no ale lasy państwowe akurat nie mają osobowości prawnej, więc w tym zestawieniu kwartalnym możemy się dowiedzieć, że to Skarb Państwa posiada te akcje, ale to jest tylko kilka procent.

Ale od właściciela, czyli tego funduszu inwestycyjnego zamkniętego, tego się nie dowiemy, a tym bardziej, że tego nie dowiemy od tych zestawień dotyczących własności Skarbu Państwa.

Niby mają własność, a tak naprawdę należą do skarbu państwa, a skarb państwa nie jest jedną istotą, nie ma swojego adresu pocztowego ani telefonu, więc piszecie w raporcie na przykład o nie tylko spółkach córkach, ale też spółkach wnuczkach.

Ich jest, jeżeli chodzi o te spółki z udziałem Skarbu Państwa bezpośrednim, około 80, około 400, więc to zaledwie jedna piąta.

I jakby ktoś się bardzo uparł, to myślę, że w Polsce mógłby właściwie kupować tylko produkty wytwarzane przez spółki, które koniec końców są kontrolowane przez Skarb Państwa.

A co Skarb Państwa robi z tymi spółkami?

Tu wspomniałbym o sytuacji akurat nie na poziomie Skarbu Państwa, tylko na poziomie samorządu.

Pamiętamy, jak na przykład w czasie pandemii COVID-19 niektóre z tych największych spółek kontrolowanych przez Skarb Państwa budowały szpitale, mimo że to nie jest ich zadaniem.

Nominalnie takim organem odpowiedzialnym za nadzór nad spółkami z udziałem Skarbu Państwa powinno być Ministerstwo Aktywów Państwowych, ale w rzeczywistości ten nadzór jest rozproszony pomiędzy kilkanaście różnych organów czy podmiotów.

Mamy na przykład nadzór w imieniu Skarbu Państwa też w stosunku do niektórych spółek, na przykład Agencja Rozwoju Przemysłu, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa.

które się tym powinno zajmować, ale też np. ministerstwa branżowe, bo wtedy powstaje pewien konflikt w takim resorcie pomiędzy jego funkcją właścicielską, bo on realizuje uprawnienia właścicielskie wtedy z akcji czy udziału na rynku skarbu państwa, ale też pełni funkcję regulacyjną względem tego rynku.

tego typu raport, ale także oprócz tego raportu, który by dotyczył tej własności bezpośredniej Skarbu Państwa razem z tym, dlaczego, z podaniem powodów, dlaczego państwo posiada te spółki i też wyznaczania im celów i rozliczania z tych celów, no też chcemy, żeby było już bez powodów, ale po prostu była tworzona lista, która by obejmowała właśnie

też poza spółkami z udziałem Skarbu Państwa, też spółki córki, też spółki z udziałem Państwa osób prawnych i tak dalej, po to, żeby też dziennikarze na przykład, którzy się tym tematem zajmują, mieli łatwiejsze zadanie, gdy przyglądają się chociażby temu, kogo te spółki zatrudniają, bo w wielu przypadkach mogą sobie nawet nie zdawać sprawy z tego, że jakaś tam spółka, w której ktoś tam znalazł pracę, jest spółką koniec końcu kontrolowaną przez Skarb Państwa.