Mentionsy
Słynny BLOK-ZAMEK w Krakowie. Kto go zbudował? Kiedy? Dlaczego? Co miał na myśli
W Krakowie są trzy zamki.
Wawel – wiadomo.
Przegorzały – mniej oczywiste.
I Blok-Zamek w Czyżynach – najbardziej osobliwy ze wszystkich.
Blok, który wygląda jak warownia. Z wieżyczkami, ceglanym koronowaniem i balkonami jak z sennych szopek krakowskich.
Ale to nie bajka. I nie gra komputerowa.
Ten zamek stoi naprawdę. Ma 11 kondygnacji. I został zbudowany z... wielkiej płyty.
Ten odcinek to opowieść o jednym z najbardziej nietypowych budynków Krakowa.
Poznasz historię człowieka, który chciał wymyślić nową krakowską architekturę.
Leszek Filar – krakowski architekt z wielkimi ambicjami – zaprojektował ten blok w połowie lat 80.
W czasie, gdy PRL chylił się ku upadkowi, a budownictwo wielkopłytowe zbliżało się do swojego najgorszego momentu.
Ale zamiast „kolejnego bloku”, powstał projekt, który łączył:
– inspiracje kościołem Mariackim,
– wiedeńską secesją,
– powiewem ze Wschodu,
– i… barbarzyństwem północy, jak sam to określił Filar.
Blok-Zamek miał być większy – jedna z wież miała sięgać 17 kondygnacji i górować nad całym Krakowem.
Ale przemiany ustrojowe sprawiły, że projekt został przycięty.
A śmierć architekta, który zginął tragicznie w 1989 roku, sprawiła, że nie dokończył swojego dzieła.
Zrobił to jego zespół – już po transformacji.
W tym materiale pokazujemy nie tylko historię Bloku-Zamku, ale i kontekst:
📌 Jak wyglądała końcówka PRL-u w architekturze?
📌 Dlaczego niektóre bloki z tamtych czasów są lepsze niż dzisiejsze patodeweloperki?
📌 I czy to możliwe, że wizja Filara – choć dziwna – była bardziej ludzka niż współczesne M2 z loggią 0.6?
Szukaj w treści odcinka
Jednak miasteczko projektował Leszek Filar, architekt z miastoprojektu, który wcześniej realizował m.in.
Z tym jednak nie ma problemu, ponieważ Leszek Filar w czasie trwania budowy udzielił obszernego wywiadu magazynowi Architektura.
Filara zapytano np.
Dziennikarka zapytała, czy ten projekt to inspiracja Bagdadem, w którym Filar pracował.
Ale nie tylko, bo Filar tłumaczył, że ten projekt był przede wszystkim próbą znalezienia charakteru krakowskiej architektury.
Zgodny z wyobrażeniem Leszka Filara, że każdy twórca ma prawo iść swoją własną drogą, bo architektura jest sprawą autorską.
Leszek Filar mówił, że tym blokiem szuka architektury narodowej.
Chapeau bas, panie Filar, za odwagę, za wyobraźnię i za to, że zostawił nam pan coś, co nie daje nam spokoju.
Ostatnie odcinki
-
Czy ON to naprawdę POWIEDZIAŁ? TOP10 "odlotów" ...
20.04.2026 20:06
-
Ratował innych, gdy sam umierał. Zasłużył na No...
02.04.2026 19:44
-
Dyplom to makulatura? Miliarder: Czas na FACHO...
16.03.2026 14:42
-
TOP 10: Największe ABSURDY państwa. Tak DOJEŻDŻ...
10.03.2026 07:59
-
WIELKI odwrót od SCT. Europa się wycofuje. Pols...
05.03.2026 08:03
-
OŁOWIANE DZIECI. Prawda o lekarce, która rzucił...
05.02.2026 20:05
-
CO za tym stoi? 7 POWODÓW, dlaczego TRUMP chce ...
26.01.2026 19:02
-
BŁAZEN mądrzejszy od króla. STAŃCZYK przewidzia...
19.12.2025 17:39
-
DWA KRAJE. DWIE DROGI. Tylko jedna ma przyszłość
17.11.2025 19:46
-
POLAKOM każą się wstydzić. Czas z tym skończyć
14.11.2025 08:11