Mentionsy
Rynek Zaskoczeń
Rynek Zaskoczeń
17.06.2025 07:53

KRÓL ZAPAŁEK skolonizował II RP. Jak kraj TRZECIEGO ŚWIATA

Szwedzki Król Zapałek skolonizował Polskę – dosłownie.
Ivar Kreuger, twórca światowego monopolu zapałczanego, zbudował swoje imperium m.in. dzięki Polsce. Wykorzystał hiperinflację, tanią siłę roboczą, skorumpowanych urzędników i polityków II RP. Za niewielką pożyczkę uzyskał pełną kontrolę nad rynkiem i doprowadził do upadku polskich fabryk. Działał jak klasyczny kolonizator – przy pomocy pieniędzy, monopolu i wpływów.
Brzmi znajomo? Bo historia lubi się powtarzać.
🔍 Dowiesz się:
– Jak Kreuger przejął polski przemysł zapałczany
– Dlaczego Polska oddała monopol obcemu kapitałowi
– Jak manipulowano cenami, ilością zapałek w pudełku i... politykami
– Dlaczego ludzie zaczęli dzielić zapałki na czworo
– Jak to wszystko przypomina dziką prywatyzację lat 90.
📌 Historia, która pokazuje, co dzieje się, gdy państwo przestaje dbać o interes własnych obywateli.
Opowiada Tomasz Borejza.
Montaż/realizacja: Mateusz Jaśko. 

Kreuger Kriegera Ivar Kreuger Skarb Państwa Głowacki Iwara Kreugera Iwara Krugera Jerzy Tomaszewski Iwan Kreuger II RP Mariana Głowackiego Radocha Szwed Towarzystwie Akcyjnym Trak

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 14 wyników dla "Kreuger"

Ivar Kreuger był twórcą gigantycznej międzynarodowej korporacji zapałczanej.

Kreuger wymyślił więc model biznesowy i rozejrzał się za krajem, w którym mógłby go przetestować.

Kreuger działał zresztą później z Brytyjczykami,

Co więc przyciągnęło Kreugera do Polski?

I właśnie z tego korzystał Ivar Kreuger.

I z tego Kreuger korzystał.

Ale pomagała także korupcja, bo Kreuger bardzo lubił z niej korzystać i lubił kraje, w których z klasą polityczną dało się sympatycznie i łatwo dogadać.

W praktyce gospodarcza kolonizacja przebiegała tak, że pierwszym interesem Iwara Kreugera w II RP było wykupienie w 1923 roku 45% udziałów w Towarzystwie Akcyjnym dla Wyrobu Zapałek Silesia w Czechowicach.

Dbał też o to, by do polityków docierała informacja, że jeżeli nie wprowadzą monopolu państwowego, to Kreuger zrobi go na własną rękę.

Otóż Kreuger zaproponował pożyczkę w wysokości 6 milionów dolarów, ale był gotów dać nawet 30 milionów.

Węgry, w których zrobiono to samo, dostały od Kreugera 23 razy więcej pieniędzy na mieszkańca.

Iwan Kreuger zarobili jak najwięcej.

Kreuger dominował już wtedy na polskim rynku, więc mógł cenę ustalić w zasadzie dowolnie.

Kreuger zresztą bardzo szybko zadbał o to, by zdobyć monopolistyczną pozycję także w ich wypadku.

Ostatnie odcinki