Mentionsy

Pakistan coraz wyraźniej pojawia się jako jeden z kluczowych pośredników w wojnie Stanów Zjednoczonych i Izraela z Iranem.

To jest o tyle ciekawe, że Pakistan formalnie nie jest głównym graczem tego konfliktu, ale ma wyjątkową pozycję.

O roli Pakistanu w tym konflikcie i czy Pakistan rzeczywiście stał się dziś mediatorem, porozmawiam z naszym gościem, z nami na łączach pan Krzysztof Iwanek.

Jak Pakistanowi udało się doprowadzić do zawieszenia broni?

Panie redaktorze, Szanowni Państwo, myślę, że kluczowy aspekt jest taki, że od lat Pakistan reprezentuje Iran w Stanach Zjednoczonych.

Były przekazywane, dogadywane poprzez Pakistan, który z kolei ma dość normalne, można powiedzieć nawet, że obecnie dla Trumpa w miarę dobre stosunki z Amerykanami, więc jakby tutaj z jednej strony Pakistan ma normalną relację z Iranem, normalne kontakty dyplomatyczne i ma coś, czego Iran nie ma, czyli ma normalny kontakt również z Amerykanami.

A jakie są dziś podstawowe interesy Pakistanu w tym konflikcie?

Z jednej strony Pakistan jest sąsiadem Iranu.

No i jeszcze całkiem niedawno pakistanicy również współpracowali z Amerykanami, bo to przecież

Poprzez współpracę z Pakistanem działały siły IS-a w Afganistanie przeciw talibom.

Co prawda tutaj Pakistan grał na dwie strony, to jest osobna historia, natomiast mają jednak oni całkiem niedawną historię współpracy z Dziecinią Bezpieczeństwa, również z Amerykanami.

No i tu jeszcze miliony obywateli Pakistanu pracują w różnych krajach Zatoki Perskiej, takich jak

W związku z tym Pakistan ma bardzo duży interes, panie redaktorze, żeby do tego konfliktu nie doszło, mimo że nie jest jego stroną.

Natomiast ostatecznie przy okazji wydaje się, że Pakistan również próbuje

Te naszarpnięte stosunki wydaje się teraz Pakistan próbuje naprawić właśnie odgrywając rolę takiego mediatora.

Ciekawa sprawa jest taka, że wydaje się, że nie tylko przekazywał Pakistanie informacje, ale będzie obszar spotkania według mediów w ten piątek Amerykanie i Irańczycy mają się spotkać na terenie Pakistanu.

Pakistan ma relacje ze Stanami Zjednoczonymi, naprawia je teraz, z Iranem, z państwami Zatoki, do tego jeszcze bardzo bliskie związki z Chinami.

Ishar Dahar, czyli minister spraw zagranicznych Pakistanu, w ostatnich tygodniach konfliktu poleciał i do Arabii Saudyjskiej, i do Chin.

W sensie minister spraw zagranicznych Pakistanu przyniósł dla Amerykanów od Chin jakieś sygnały.

Natomiast wydaje mi się, że też tutaj rola Pakistanu też jest ograniczona.

Po drugie musi być obszarem neutralnym, na którym obie strony chcą się spotkać, to też Pakistan ma.

Chociażby w zeszłym roku być może Amerykanie odgrali rolę przy deeskalacji z kolei między Indiami a Pakistanem.

No ale Pakistan nie ma sił, by nacisknąć na Amerykanów, czy nawet na Iran, nie ma czegoś takiego.

Więc mimo, że Pakistan tutaj odegrał ważną rolę dyplomatyczną, on nie ma tego żadnego kluczowego narzędzia, jakiejś takiej dźwigni, żeby zmusić te państwa, jeżeli one będą chciały walczyć dalej, to Pakistan nie ma takiej pozycji, żeby...

Druga kluczowa rzecz, która jednak sprawia, że Pakistan nie ma aż tak tutaj silnej pozycji, no Pakistan ma w miarę dobre stosunki ze Stanami Zjednoczonymi, ale nie z Izraelem, którego nie uznaje, z którym nie ma dyplomatycznych relacji, więc na Izrael tym bardziej Pakistan z kolei nie ma przełożenia.

A na ile Pakistan działa tutaj samodzielnie, a na ile jest bezpośrednio elementem szerszej gry Chin, które również nie chcą eskalacji w regionie?

Natomiast, że tak powiem, skądinąd wiadomo, że Pakistan jest mocno niesamodzielny względem Chin, to znaczy jest państwem zadłużonym na ogromną sumę, na ponad 40 miliardów dolarów względem Chin, jest państwem, które ogromną pomoc finansową i uzbrojenie, pożyczki otrzymuje od Chin, więc mimo, że jakby tutaj nikt nie powie wprost, prawda, premier Pakistanu nie powie,

To można jedynie spekulować, że owszem, że obecnie na politykę Pakistanu w tym czy innym kierunku bezwątpliwie Chiny mają bardzo duży wpływ.

A czy dla Pakistanu skuteczne wejście w taką rolę mediatora może być sposobem na, nie wiem, geopolityczny powrót po latach, bycia trochę na uboczu wielkiej polityki?

Pakistan może raz czy dwa razy zaoferować swoją przestrzeń do rozmów, ale znowu podkreślam, nie ma takiego kluczowego zasobu, który by sprawił, że

Coraz większą rolę odgrywają nie tylko supermocarstwa, ale też państwa tak zwanego drugiego planu, takie właśnie jak Pakistan?

To myślę, że tutaj znowu w Pakistanie jakichś bardzo mocnych argumentów nie ma.

Państwo, które by to zrobiło, raczej by się zaangażowało przeciw Iranowi, a tego nie chce raczej właśnie Pakistan.

Robiliśmy sobie, że Japończycy, że Francuzi mogliby taką rolę odegrać jako partnerzy Amerykanów, którzy w razie czego mogliby dać się wciągnąć w konflikt po stronie Amerykanów, a Pakistan właśnie chciałby tego unikać i dlatego też ma takie słabe argumenty, bo on ma swoją marynarkę wojenną, ale nie będzie chciał być stroną tego konfliktu.

Ja nie zajmuję się Bliskim Wschodziem, podkreślam, zajmuję się Azją Południową, Pakistanem i Indiami.

I z kolei tutaj państwa regionów, w sensie regionów, które zajmują Azję Południową, takie jak Pakistan, one nie mają żadnego przełożenia na Izrael.

Stanów Zjednoczonych i Indie, natomiast też są w trudnej sytuacji, Panie Redaktorze, dlatego że, zresztą tak samo jak Pakistan, one są zależne w dużym stopniu od importu surowców, czyli gazu ziemnego w formie skroplonej i ropy naftowej z Zatoki Perskiej, która z ich perspektywy po drugiej stronie ciśni Neormus.

I w bardzo podobny sposób zależny od regionu Bliskiego Wschodu jest Pakistan, więc to może też na początku powinienem wspomnieć.

To jest kolejny też aspekt, dla którego myślę, że Pakistan jest zaangażowany.

I Indie, i Pakistan to są państwa bardzo dużo energię zużywające, bardzo dużo importujące surowców energetycznych z Bliskiego Wschodu.