Mentionsy

Reportaż Radia Lublin
Reportaż Radia Lublin
20.04.2026 20:13

Monika Malec "Wojna o Różę"

Róża Luksemburg była jedną z pierwszych kobiet na świecie i jedną z pierwszych Polek, która obroniła doktorat z ekonomii na Uniwersytecie w Zurichu. Tematem doktoratu był "Rozwój przemysłowy Polski". Była działaczką polskiej oraz niemieckiej socjaldemokracji w czasie, gdy kobiety nie miały jeszcze prawa głosu i przynależności do partii. Jako rewolucjonistka na wiecach głosiła hasła w wyniku których robotnicy uwierzyli, że mogą dokonać zmian i polepszyć swój byt. Była zwolenniczką edukowania mas. Ośmio-godzinny dzień pracy dziś mamy dzięki niej i protestom robotników. Urodziła się w Zamościu i tu wisiała dawniej tablica informująca o tym. Chciano by znów zawisła w dawnym miejscu, ale pomysł powieszenia nowej tablicy spotkał się ze sprzeciwem prawej strony sceny politycznej. 

Fot. Joanna Nowicka

Rozdziały (5)

1. Róża Luksemburg w Zamościu

Róża Luksemburg urodziła się w Zamościu, a jej tablica została zakończona na sztalugach. Konflikt między zwolennikami i przeciwnikami upamiętnienia Róży Luksemburg.

2. Konflikt i krytyka

Krytyka Róży Luksemburg ze strony prawicy, a także jej rola w polskości i demokracji. Komentarze związanego z usunięciem tablicy.

3. Historia tablicy i kontrowersje

Historia tablicy upamiętniającej Róży Luksemburg w Zamościu, a także kontrowersje związane z jej upamiętnieniem. Komentarze związanego z usunięciem tablicy.

4. Kontynuacja dyskusji

Kontynuacja dyskusji na temat upamiętnienia Róży Luksemburg, a także jej rola w polskości i demokracji. Komentarze związanego z usunięciem tablicy.

5. Spór o Różę Luksemburg

Monika Malec omawia kontrowersje związane z Różą Luksemburg, jej rolą w polskiej i międzynarodowej polityce oraz sytuacją tablicy z jej imieniem w Zamościu.

Sponsorzy odcinka (1)

Fundacja Róża Luksemburg post-roll

"Fundacja Róża Luksemburg jest sponsorem tablicy."

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 24 wyników dla "Róży Luksemburg"

Joanna Nowicka, korespondentka Radia Lublin z Zamościa, obserwuje narastający konflikt zwolenników i przeciwników upamiętnienia Róży Luksemburg.

Wiele osób zgłaszało do nas i mailowo, i w rozmowie, że rzeczywiście jest potrzeba przypomnienia Róży Luksemburg, zwłaszcza, że bardzo wielu turystów przyjeżdżających do Zamościa pyta o tę osobę.

Róży Luksemburga.

W miejscu, gdzie przed laty znajdowała się poświęcona róży Luksemburg tablica.

Chodzi o to, że w latach 60. w PRL powstała taka inicjatywa, żeby upamiętnić miejsce urodzin Róży Luksemburg.

Spór o tablicę poświęconą Róży Luksemburg na bieżąco relacjonują media.

W całej tej dyskusji, która rozgorzała nie tylko w Zamości wokół postaci Róży Luksemburg jest tak dużo zwyczajnej niewiedzy, że ludzie nie wiedzą podstawowych rzeczy o Róży Luksemburg.

Wszyscy mówili oczywiście, że były wojewoda lubelski Przemysław Czarnek wydał wyrok na tablicę Róży Luksemburg.

Na tej liście tablicy Róży Luksemburg nie było.

I IPN wtedy wydał pierwszą konkretną opinię na ten temat mówiącą, tak tablica Róży Luksemburg musi zniknąć.

W sprawie tablicy Róży Luksemburg do Zamościa przyjechał przedstawiciel prawej strony politycznej, europoseł Patryk Jaki.

Ja w tym momencie mogę powiedzieć tylko w własnym zdaniu, że nie postrzegam na tym samym poziomie Lenina i Róży Luksemburg.

To znaczy Stalin mówił już wprost o błędach luksemburgizmu i wyznając poglądy Róży Luksemburg można było być prześladowanym w czasach stalinowskich, co też spotkało wielu ludzi.

Na kilka dni przed planowanym odsłonięciem nowej tablicy w Zamościu podniosła się temperatura dyskusji wokół postaci Róży Luksemburg.

5 marca w sali Konsulatus będzie konferencja mówiąca o Róży Luksemburg, o jej charakterze, funkcjonowaniu.

Tam będzie też wystawa mówiąca o rodzinie Róży Luksemburg.

Ci socjaldemokraci, którzy byli właśnie towarzyszami partyjnymi Róży Luksemburg, bo ona większość życia działała w niemieckiej socjaldemokracji, właśnie w tej partii, w SPD.

Jedna to właśnie ulica Róży Luksemburg, gdyż Róża nie spełniała według wojewody znamion ustawy dekomunizacyjnej.

W Gliwicach rzeczywiście jest ulica Róży Luksemburg i tam też były robione zakusy na to, żeby nazwę zmienić, ale w 2021 roku ówczesny wojewoda śląski, a dziś poseł PiS, pan Jarosław Wieczorek wydał decyzję, która mówiła jasno, nazwa tej ulicy nie kłóci się z ustawą dekomunizacyjną.

Jest też w Poznaniu tablica poświęcona pamięci Róży Luksemburg,

Róży Luksemburg nie ma na tej liście i myśmy się pana rzecznika spytały, co to oznacza.

Kiedy właśnie odnaleziono ciało, które chyba uznano za ciało Róży Luksemburg, to odbył się bardzo uroczysty pogrzeb z wielotysięcznymi manifestacjami i wielkim pochodem przez Berlin.

I kiedyś, za którymś razem w latach osiemdziesiątych, grupa takich opozycjonistów została zaaresztowana, bo mieli taki baner transparent z cytatem z Róży Luksemburg.

No i póki takie marzenie będzie żywe, to będzie też żywa pamięć o Róży Luksemburg.