Mentionsy
Monika Malec "Wojna o Różę"
Róża Luksemburg była jedną z pierwszych kobiet na świecie i jedną z pierwszych Polek, która obroniła doktorat z ekonomii na Uniwersytecie w Zurichu. Tematem doktoratu był "Rozwój przemysłowy Polski". Była działaczką polskiej oraz niemieckiej socjaldemokracji w czasie, gdy kobiety nie miały jeszcze prawa głosu i przynależności do partii. Jako rewolucjonistka na wiecach głosiła hasła w wyniku których robotnicy uwierzyli, że mogą dokonać zmian i polepszyć swój byt. Była zwolenniczką edukowania mas. Ośmio-godzinny dzień pracy dziś mamy dzięki niej i protestom robotników. Urodziła się w Zamościu i tu wisiała dawniej tablica informująca o tym. Chciano by znów zawisła w dawnym miejscu, ale pomysł powieszenia nowej tablicy spotkał się ze sprzeciwem prawej strony sceny politycznej.
Fot. Joanna Nowicka
Rozdziały (5)
Róża Luksemburg urodziła się w Zamościu, a jej tablica została zakończona na sztalugach. Konflikt między zwolennikami i przeciwnikami upamiętnienia Róży Luksemburg.
Krytyka Róży Luksemburg ze strony prawicy, a także jej rola w polskości i demokracji. Komentarze związanego z usunięciem tablicy.
Historia tablicy upamiętniającej Róży Luksemburg w Zamościu, a także kontrowersje związane z jej upamiętnieniem. Komentarze związanego z usunięciem tablicy.
Kontynuacja dyskusji na temat upamiętnienia Róży Luksemburg, a także jej rola w polskości i demokracji. Komentarze związanego z usunięciem tablicy.
Monika Malec omawia kontrowersje związane z Różą Luksemburg, jej rolą w polskiej i międzynarodowej polityce oraz sytuacją tablicy z jej imieniem w Zamościu.
Sponsorzy odcinka (1)
"Fundacja Róża Luksemburg jest sponsorem tablicy."
Szukaj w treści odcinka
Joanna Nowicka, korespondentka Radia Lublin z Zamościa, obserwuje narastający konflikt zwolenników i przeciwników upamiętnienia Róży Luksemburg.
Wiele osób zgłaszało do nas i mailowo, i w rozmowie, że rzeczywiście jest potrzeba przypomnienia Róży Luksemburg, zwłaszcza, że bardzo wielu turystów przyjeżdżających do Zamościa pyta o tę osobę.
Róży Luksemburga.
W miejscu, gdzie przed laty znajdowała się poświęcona róży Luksemburg tablica.
Chodzi o to, że w latach 60. w PRL powstała taka inicjatywa, żeby upamiętnić miejsce urodzin Róży Luksemburg.
Spór o tablicę poświęconą Róży Luksemburg na bieżąco relacjonują media.
W całej tej dyskusji, która rozgorzała nie tylko w Zamości wokół postaci Róży Luksemburg jest tak dużo zwyczajnej niewiedzy, że ludzie nie wiedzą podstawowych rzeczy o Róży Luksemburg.
Wszyscy mówili oczywiście, że były wojewoda lubelski Przemysław Czarnek wydał wyrok na tablicę Róży Luksemburg.
Na tej liście tablicy Róży Luksemburg nie było.
I IPN wtedy wydał pierwszą konkretną opinię na ten temat mówiącą, tak tablica Róży Luksemburg musi zniknąć.
W sprawie tablicy Róży Luksemburg do Zamościa przyjechał przedstawiciel prawej strony politycznej, europoseł Patryk Jaki.
Ja w tym momencie mogę powiedzieć tylko w własnym zdaniu, że nie postrzegam na tym samym poziomie Lenina i Róży Luksemburg.
To znaczy Stalin mówił już wprost o błędach luksemburgizmu i wyznając poglądy Róży Luksemburg można było być prześladowanym w czasach stalinowskich, co też spotkało wielu ludzi.
Na kilka dni przed planowanym odsłonięciem nowej tablicy w Zamościu podniosła się temperatura dyskusji wokół postaci Róży Luksemburg.
5 marca w sali Konsulatus będzie konferencja mówiąca o Róży Luksemburg, o jej charakterze, funkcjonowaniu.
Tam będzie też wystawa mówiąca o rodzinie Róży Luksemburg.
Ci socjaldemokraci, którzy byli właśnie towarzyszami partyjnymi Róży Luksemburg, bo ona większość życia działała w niemieckiej socjaldemokracji, właśnie w tej partii, w SPD.
Jedna to właśnie ulica Róży Luksemburg, gdyż Róża nie spełniała według wojewody znamion ustawy dekomunizacyjnej.
W Gliwicach rzeczywiście jest ulica Róży Luksemburg i tam też były robione zakusy na to, żeby nazwę zmienić, ale w 2021 roku ówczesny wojewoda śląski, a dziś poseł PiS, pan Jarosław Wieczorek wydał decyzję, która mówiła jasno, nazwa tej ulicy nie kłóci się z ustawą dekomunizacyjną.
Jest też w Poznaniu tablica poświęcona pamięci Róży Luksemburg,
Róży Luksemburg nie ma na tej liście i myśmy się pana rzecznika spytały, co to oznacza.
Kiedy właśnie odnaleziono ciało, które chyba uznano za ciało Róży Luksemburg, to odbył się bardzo uroczysty pogrzeb z wielotysięcznymi manifestacjami i wielkim pochodem przez Berlin.
I kiedyś, za którymś razem w latach osiemdziesiątych, grupa takich opozycjonistów została zaaresztowana, bo mieli taki baner transparent z cytatem z Róży Luksemburg.
No i póki takie marzenie będzie żywe, to będzie też żywa pamięć o Róży Luksemburg.
Ostatnie odcinki
-
Monika Malec "Wojna o Różę"
20.04.2026 20:13
-
Magda Grydniewska "Duma i smutek"
19.04.2026 13:29
-
agnieszka czyżewska jacquemet "już się nie boje...
14.04.2026 08:46
-
Monika Malec "Portret w czapce"
13.04.2026 19:30
-
Magda Grydniewska "Krzaczki w gminie Jabłonna"
05.04.2026 09:16
-
Katarzyna Michalak "Światło na stepie"
03.04.2026 11:16
-
Katarzyna Michalak "Sąsiedztwo"
01.04.2026 21:26
-
agnieszka czyżewska jacquemet "zostawić ślad"
31.03.2026 07:41
-
Monika Malec "Jestem Davido"
30.03.2026 19:30
-
Mariusz Kamiński "Konspiracja za drutami"
29.03.2026 09:00