Mentionsy
Reportaż Radia Lublin
Reportaż Radia Lublin
18.05.2026 19:20

Monika Malec "Bursztyn uwięziony"

Bursztyn można znaleźć nie tylko nad Bałtykiem. Jego pokłady są też na Lubelszczyźnie. Wszystko zaczęło się w epoce eocenu, gdy terytorium dzisiejszej Polski pokryte było w większości morzem. Dr Lucjan Gazda, geolog i kolekcjoner bursztynów oraz skamieniałości dotarł do dokumentu z XVII wieku, który pokazuje, że przez Lublin przebiegał szlak bursztynowy. Ciekawa jest w nim historia "aresztowanej" beczki z tym cennym kruszcem. Historia beczki zainspirowała artystkę Krystynę Rudzką - Przychodę do namalowania cyklu obrazów. Wraz z Lucjanem Gazdą zorganizowali wystawę (kolejną w ich wieloletniej współpracy) poświęconą historii bursztynu i lubelskiego wątku zawartego w dokumentach odnalezionych w archiwum we Lwowie.

Fot. Krystyna Rudzka Przychoda i Lucjan Gazda autorzy wystawy "Nº HKZ Lublin 1631" w Muzeum Historii Miasta Lublina.

Arjewowicza Bursztynu Piotrowicz Gazda Miradzianowicza Gabriela Piotrowicza Krystyna Rudzka-Przychoda Lucjanem Gazdą Riewowiczem Skinderowi Miradzianowiczowi Zygmunta III Wazy de cuius se canfa Dlategoż exeption Urzędu Gdańskiego

Rozdziały (10)

1. Wprowadzenie i opowieść o bursztynie

Monika Malec przedstawia historię bursztynu, jego znaczenie w XVII wieku i opowiada o wystawie artystki Krystyny Rudzkiej-Przychody.

2. Staropolszczyzna i dokumenty

Monika Malec omawia staropolszczyznę i dokumenty z XVII wieku, które opisują aresztowanie bursztynu.

3. Artystka Krystyna Rudzka-Przychoda i jej praca

Krystyna Rudzka-Przychoda i geolog Lucjan Gazda organizują wystawy o bursztynie, opowiadając o jego strukturze i inspiracji.

4. Skamieniołości i bursztyn

Monika Malec opisuje skamieniałe rekiny i delfiny, a także opowiada o pojawieniu się bursztynu na Lubelszczyźnie.

5. Wystawa i jej elementy

Monika Malec opisuje wystawę, jej elementy i opowiada o kontrowersjach związanych z aresztowaniem bursztynu.

6. Aresztowanie i proces

Monika Malec szczegółowo omawia aresztowanie bursztynu i proces, który miał miejsce w Lublinie w 1631 roku.

7. Historia bursztynu w Lublinie

Monika Malec opisuje historię bursztynu w Lublinie, jego znaczenie w XVII wieku i relacje z Gdańском i Lwowem.

8. Dokumenty i kontrowersje

Monika Malec omawia dokumenty i kontrowersje związane z aresztowaniem bursztynu, a także jego przebieg i konsekwencje.

9. Zakończenie rozmowy

Monika Malec odpowiada na pytania o biżuterię z bursztynu i jego przebieg historii.

10. Podziękowania

Monika Malec podziękowuje za oglądanie wystawy i rozmowę.

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 5 wyników dla "Piotrowicz"

I nie żeby jego mości pana podkanclerzego, ale Gabriela Piotrowicza, który tu stoi przy faktorach swoich.

Jednak iż ten bursztyn, o który kontrowersja idzie, jest własny pana Gabriela Piotrowicza.

Iż wedle zgody gdańskiej, nie z kim innym, tylko z tymże panem Piotrowiczem, finalis decisio tu we Lwowie ma być.

Dlategoż pan Piotrowicz, de cuius se canfa vertitur, stawa do urzędu tu personaliter, intereduje faktorów swoich i jako wiadomo dobrze wszystkiego dowodzi, że u niego żadnych dóbr po skinderze Miradzianowiczu nie masz.

Na dowód zaś tego, że nic nie został winien Skinderowi Miradzianowiczowi, po którym dóbr chcą dochodzić, to wnosi roku przeszłego, 1630, gdy tenże pan Piotrowicz był obecnym w Gdańsku z nadania ludzi nieprzyjaznych, zapoznał go był do Urzędu Gdańskiego, chcąc u niego dochodzić dóbr tegoż Miradzianowicza.

Ostatnie odcinki