Mentionsy
Raport o stanie świata - 8 listopada 2025
We wtorek wybory parlamentarne w Iraku. Po raz siódmy od przez Amerykanów inwazji w 2003 roku Irakijczycy wybiorą parlament. Kraj od ponad dwudziestu lat z trudem próbuje utrzymać stabilność, rozrywany sporami wewnętrznymi i walką dwóch potęg zewnętrznych: Iranu i Stanów Zjednoczonych. Czy wtorkowe wybory zmienią ten obraz? Kto w istocie dzierży władzę w kraju, jaką rolę odgrywają w nim islamscy przywódcy religijni? Jak osłabienie Iranu wpływa na Irak? I czy iraccy Kurdowie wyjdą z tych wyborów wzmocnieni?
Kanclerz Merz zapowiada deportacje Syryjczyków z Niemiec. Czy ten plan jest w Niemczech wykonalny? Dlaczego Berlin wziął na siebie rolę lidera wśród państw europejskich, które chcą pozbyć się migrantów wcześniej przyjmowanych z otwartością?
W Sudanie trwa największy obecnie kryzys humanitarny. W mieście Al-Faszir w Darfurze antyrządowe Siły Szybkiego Wsparcia przeprowadziły masakrę ludności cywilnej, zabijając co najmniej kilkanaście tysięcy ludzi. Dlaczego te zbrodnie pozostają bezkarne i toczą się praktycznie bez reakcji świata?
W USA niedawno pobity został rekord długości kryzysu budżetowego, tzw. shutdownu, czyli ograniczenia bądź wstrzymania wypłat pracownikom federalnym. Mimo to biznes wydaje się ufać Donaldowi Trumpowi; nie sprawdzają się też ponure prognozy upadku amerykańskiej gospodarki. Dlaczego – wyjaśni dyrektorka jednego z największych banków na świecie.
Coraz więcej firm pracuje nad technologią umożliwiającą przechwytywanie energii słonecznej w kosmosie i przesyłanie jej na Ziemię. Czy jest to możliwe, opłacalne i potrzebne? I dlaczego coraz chętniej firmy myślą o przenoszeniu swoich działań do przestrzeni kosmicznej?
A także: marzenia, rojenia i kompletne szaleństwa – czyli świat z boku.
Rozkład jazdy:
() Łukasz Fyderek: Irakijczycy wybierają parlament
() Anna Kwiatkowska: Niemcy chcą deportować syryjskich uchodźców
() Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Dream, babe, dream
() Podziękowania
() Marcin Żyła: Masakry ludności cywilnej w Sudanie – zapomniana wojna
() Candi Wolff: Dlaczego biznes ufa Trumpowi
() Tomasz Rożek: Przenosiny firm w kosmos
() Do usłyszenia
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
Rozdziały (9)
Sponsorzy odcinka (13)
"Pure Play, transparentna agencja mediowa digital i doradca w budowaniu kompetencji in-house."
"Firma Software Mill, od zawsze zdalni, programują dla całego świata."
"Uber, myślimy globalnie, działamy lokalnie."
"Ascoin.pl Liceum Błeńskiej Gdańsk-Kowale. Przemyślana edukacja w dobrym miejscu."
"Duna Language Services. Twój partner w tłumaczeniach i tworzeniu modeli językowych."
"Granada Pensionat i Spa w Dusznikach Zdrój u Podnóża Gór Stołowych."
"GTAutomatyka.pl GT Automatyka – wykonawca modernizacji instalacji sanitarnych, teletechnicznych, automatyki i systemów BMS."
"www.hammer.pl Hammer – wynajem pomp dla projektów z branży inżynierii środowiska i sektora budowlanego."
"Od 20 lat projektujemy i wdrażamy cyfrowe miejsca pracy, które angażują i podnoszą efektywność z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa."
"JMP – znakomicie oddychające i przeciwdeszczowe kurtki na rower produkowane w Polsce."
"Kejko Studio – dedykowane oprogramowanie wspierające Twój biznes. Automatyzacja, sztuczna inteligencja i szybkie prototypy."
"Palarnia kawy La Caffo z Augustowa."
"MGO Manuka. Miodymanuka.pl"
Szukaj w treści odcinka
Kraj od ponad 20 lat z trudem próbuje utrzymać stabilność, rozrywany sporami wewnętrznymi i walką dwóch potęg zewnętrznych, Iranu i Stanów Zjednoczonych.
Jak osłabienie Iranu wpływa na Irak i czy iracki Kurdowie wyjdą z tych wyborów wzmocnieni?
Irak to również pole starcia interesów Iranu i Stanów Zjednoczonych, które w przeszłości prowadziło do wielu tragedii.
Jedyny oprócz Iranu kraj, gdzie szyici stanowią większość, jeśli chodzi o kraje muzułmańskie i przez lata szyici byli dyskryminowani, tępieni przez Sadama Husajna.
Ale praktycznie mieliśmy przez te ostatnie 20 lat z okładem cykle przemocy, protestów społecznych i w zasadzie nieustającą ingerencję zewnętrzną ze strony Iranu i Stanów Zjednoczonych.
Choć zanim do Iraku może pozwolę sobie na małe sprostowanie, to znaczy jeżeli chodzi o kraje z większością szyicką, Irak jest jednym poza Iranem z trzech.
Ale na kanwie tego porównania chociażby tych krajów z większością szyicką, tych czterech tak naprawdę, można pokazać, jak bardzo one się różnią od kraju, gdzie szyi definiuje całą scenę polityczną właściwie takiego, jakim jest Iran, po Azerbejdżan, gdzie to jest zupełnie nieistotna kwestia religijna i gdzieś w jakimś sensie pośrodku mamy Irak.
Nawiasem mówiąc, kryzys wodny jest w Iraku potężny, a to z kolei prowadzi nas do zagadnień międzynarodowych i źródła wody są w Turcji i w Iranie przede wszystkim, z których korzysta Irak.
ale wpływy Iranu i Stanów Zjednoczonych, które chce osłabiać.
I teraz jeżeli możemy wskazać ten drugi biegun polityki, czyli Muqtada al-Sadra, który stoi na stanowisku, że wybory należy zbojkotować i że kolejne wybory nie przynoszą realnej zmiany Irakijczykom oraz, że wpływy Iranu są o wiele za duże w tym kraju nadal.
To było fundamentalnie istotne w początkach irackiej transformacji politycznej, bo tym rzeszom szyitów dało czytelny sygnał, że należy rozdzielić w dużym stopniu, nie pełnym oczywiście, nie na wzór europejski, ale jednak religię od państwa i sytuacja, w której duchowni rządzą krajem, jak ma to miejsce w sąsiednim Iranie, jest z jego punktu widzenia nie ma uzasadnienia w
Skoro jesteśmy przy tym porównaniu z Iranem, przez dekady Irak to było pole gry Iranu, Stanów Zjednoczonych.
Ostatnie lata to jest ogromny spadek wpływów Iranu z różnych powodów, o których wielokrotnie mówiliśmy.
Jak na to reaguje Iran?
Czy Iran jest w stanie w tej chwili odbudowywać swoje wpływy w Iraku i czy to będzie obecne w trakcie tych wyborów?
Iran, aktualnie jego pozycja międzynarodowa raczej ma tendencję spadkową.
Panie profesorze, wracając do Iranu.
Proirańskie grupy, proirańskie wpływy ciągle są obecne, ale czy spadek wpływów Iranu i spładek roli Iranu w regionie nie jest dla polityków...
Na scenie politycznej Kurdystanu mamy dwie partie, rzeczywiście rządzone przez ród talabanich i barzanich, spośród których patriotyczna Unia Kurdystanu, która kontroluje wschodnią część Kurdystanu, jest bliższa Iranowi, bo to też należy wspomnieć, natomiast...
I dla premiera Sudaniego, który najprawdopodobniej wygra ogólnoirackie wybory, partnerem koalicyjnym bardziej naturalnym byłaby zapewne kurdyjska partia demokratyczna, bo podziela jego ogólnie pro-zachodnią raczej orientację, czy też albo orientację może nie tyle pro-zachodnią, co orientację nieufną wobec Iranu.
Swoje interesy mają tu kraje rogu Afryki, Zatoki Perskiej, ale też Turcja, Rosja czy Iran.
Ostatnie odcinki
-
Raport o książkach – Philip Gourevitch „Pragnie...
20.04.2026 15:00
-
Raport o stanie świata - 18 kwietnia 2026
18.04.2026 07:00
-
Raport o sztucznej inteligencji - Jak wykorzyst...
16.04.2026 15:00
-
Raport na dziś - 15 kwietnia 2026
15.04.2026 12:31
-
Raport o książkach – Hisham Matar „Moi przyjaci...
13.04.2026 15:00
-
Raport o stanie świata - 11 kwietnia 2026
11.04.2026 07:00
-
Raport na dziś - 8 kwietnia 2026
08.04.2026 12:58
-
Raport o stanie świata - 4 kwietnia 2026
04.04.2026 07:00
-
Raport o sztucznej inteligencji - Hej AI, czy m...
02.04.2026 15:00
-
Raport na dziś - 1 kwietnia 2026
01.04.2026 12:22