Mentionsy

Woldemar miał 7 lat, kiedy wypowiedział życzenie, że nigdy nie chce dorosnąć, że na zawsze chce zostać w niewinnym świecie dzieciństwa.

Tylko, że dzieciństwo Woldemara nie było ani beztroskie, ani naiwne.

Woldemar to tytułowy bohater powieści mołdawskiego pisarza Olega Serebriana.

Woldemar to opowieść o dzieciństwie, która jest naznaczona ciężarem historii i polityki, ale także ogromnym niepokojem egzystencjalnym.

Powiedz Woldemarze.

Powinnam właściwie powiedzieć nareszcie, bo odkąd twoja inna powieść, Pod prąd, ukazała się w polskim tłumaczeniu, miałam nadzieję, że uda nam się spotkać i porozmawiać o twoich książkach, więc bardzo się cieszę, że jesteś tu dzisiaj z powieścią Woldemar, która niedawno została przełożona na polski.

Porozmawiajmy więc o twoich książkach, porozmawiajmy o Woldemarze, pięknej powieści.

Jednym będzie babcia Woldemara, a drugim sam Woldemar, ale wiele, wiele lat później, kiedy jest już dorosłym mężczyzną.

Dorosły Woldemar będzie opowiadał historię Woldemara dziecka.

Pierwsze pytanie, jakie chciałam ci zadać, brzmi, dlaczego powierzyłeś opowieść o małym Woldemarze dorosłemu Woldemarowi?

Po drugie, bardzo zależało mi na podwójnej perspektywie, nie tylko na spojrzeniu Woldemara, głównego narratora, ale także jego braci.

Główny narrator Woldemar, dorosły Woldemar oraz jego babcia Marta.

Pomyślałam, że to bardzo ciekawe, iż narrator, dorosły Woldemar, już na samym początku zaznacza, że przedstawia swoją perspektywę, a nie perspektywę siedmiolatka.

Woldemar, jak już powiedzieliśmy, ma 7 lat.

W domu babci Woldemara, w Czerniowcach, w północnej Bukowinie.

Woldemar pośród wielu innych tematów jest powieścią o dzieciństwie, o tym, czym jest bycie dzieckiem, o doświadczeniu dzieciństwa.

I pojawiło się to już na samym początku, kiedy Woldemar mówi, że jego pierwsza myśl w wieku trzech lat dotyczyła drobinek kurzu w powietrzu.

Nie wiem skąd te domysły, że Woldemar jest autobiografią.

Przeżyłem dokładnie to samo, co Woldemar w galerii Tretjakowskiej.

To prawdopodobnie moje pierwsze wspomnienie w ogóle, nie tylko pierwsze wspomnienie Woldemara.

Woldemar jest inny.

Tymczasem Woldemar jest inny.

I tak, Woldemar odczuwał właśnie taki lęk.

Piotruś Pan jest zresztą bardzo obecny w powieści, pośrednio również w mojej drugiej powieści, Pod prąd, której głównym bohaterem jest wuj Woldemara, Alex.

Pod prąd nie jest to powiedziane wprost, ale w Woldemarze wiadomo, że przyjacielem, wymarzonym towarzyszem Woldemara jest właśnie Piotruś Pan.

But in Woldemar you can see that his idealized friend, virtual friend actually, is Peter Pan.

Tak jak Woldemar, dostałem ją od dziadka, choć nie na Nowy Rok, ale na ósme urodziny w 1977 roku.

Woldemar jest też, myślę, powieścią o sile literatury.

This is Woldemar's grandfather quoting Caucasian proverb.

To słowa dziadka Woldemara, który cytuje kaukaskie przysłowie.

Nie chcę zbyt wiele zdradzać, ale Woldemar rozmawia w niej z wężem.

Woldemar więc pyta, na co czekasz?

Woldemar na to, jak możesz czekać na przeszłość?

To pewnie widać w moich powieściach, szczególnie w Woldemarze.

This is probably visible in the novel, especially in Woldemar.

Myślę, że Związek Radziecki pokazany jest w wychowaniu Woldemara.

Woldemara wychowują matki, liczba mnoga, to nie błąd.

Woldemar ma dwie?

I podobnie jak w przypadku Woldemara, prababki odegrały w moim życiu ogromną rolę.

W przypadku Woldemara i mogę się tylko domyślać, że w twoim przypadku było podobnie, bo urodziłeś się mniej więcej w tym samym roku co on.

Ty urodziłeś się w roku 1969, Woldemar w roku 1970.

Woldemar mówi, że babcia opowiadała mu o rzeczach, które w jego dzieciństwie uważane były za kłamstwo.

Jedna z nich została zesłana na Syberię na 12 lat, tak jak babcia Woldemara, Marta, którą zesłano do Uzbekistanu.

Ale to jest też coś, co Woldemar mówi na pierwszej stronie twojej powieści.

Jest jeszcze trzecia kobieta, bardzo ważna kobieta w życiu Woldemara, bo tak, jest babcia, czyli mama Marta, jest starsza córka Marty Juliana, która powiedzmy jest jego matką.

W twojej książce jest bardzo piękny fragment, który opowiada właśnie o tym, jak Woldemar był wychowywany przez te trzy kobiety i jak każda z nich, niosąc w sobie inny świat, próbowała narzucić mu zupełnie odmienne oczekiwania.

I w tym sensie Woldemar, pozostający pod wpływem tych trzech kobiet, opowiada również historię Europy Środkowej.

W Woldemarze przedstawiłem kilka historii dotyczących tożsamości językowej w byłym Związku Radzieckim i tego, jak uciskane były niektóre narodowości.

Miejscem dzieciństwa Woldemara są bukowińskie Karpaty.

Jest tam taki moment, kiedy Woldemar, który zadaje bardzo wiele pytań, bo jest dzieckiem pytań, mówi

Tymczasem Woldemar to jest opowieść o świecie, który przypomina mozaikę.

Dlatego w Woldemarze Moisej Abramowicz, żydowski przyjaciel dziadka, także mówi po niemiecku.

Wita Woldemara po niemiecku.

That's why Moisej Abramowicz there in Woldemar, a Jewish friend of his grandfather,

Miałam wrażenie, czytając twoją książkę, że Woldemar często jest zagubiony, jeśli chodzi o to, kim jest.

Woldemar się z tym zderzył.

Jakich latach pisałeś Woldemara?

To powieść historyczna, a jej główną bohaterką jest Marta, babcia Woldemara.

Po raz trzeci zacząłem pisać Woldemara już w Berlinie, kiedy byłem ambasadorem w Niemczech.

Woldemara ukończyłem w Berlinie w 2018 roku