Mentionsy
Raport na dziś - 21 stycznia 2026
Po groźbie Donalda Trumpa wprowadzenia dodatkowych ceł na produkty z państw, które w geście solidarności z Danią wysłały na Grenlandię niewielkie oddziały wojskowe, napięcie między Europą a Stanami Zjednoczonymi sięgnęło poziomu najwyższego od dekad. Prezydent USA już codziennie zapowiada przejęcie Grenlandii – jeśli inaczej się nie da, także siłą. W reakcji na jego słowa Ursula von der Leyen mówi o końcu świata reguł, jaki znamy, oraz zapowiada surową odpowiedź Europy. Prezydent Francji grozi uruchomieniem tzw. instrumentu antywymuszeniowego, czyli otwartą wojną handlową. Nawet brytyjski premier, stroniący wcześniej od krytyki Waszyngtonu, uznał, że Amerykanie przekroczyli „czerwoną linię”. Transatlantycki konflikt wciąż pozostaje głównie sporem na cła i słowa, jego kolejna odsłona trwa właśnie w Davos, gdzie dziś wieczorem przemawiać ma Trump. Ale w Brukseli, Londynie i Berlinie słychać już głosy o końcu 80-letniego, wielkiego sojuszu państw Zachodu – i rozważa się tu dotąd nieprawdopodobne scenariusze.
Co się stanie, jeśli Amerykanie zajmą Grenlandię siłą? Czy taki atak oznacza koniec NATO? A może już istnieje ono głównie na papierze? Jakie pomysły ma Europa na ewentualny nowy sojusz wojskowy? Oraz jak w tej sytuacji może zareagować Polska?
Gość: Marek Świerczyński
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
Sponsorzy odcinka (16)
"Kancelaria JP Legal."
"Software Mill z Virtus.Lab Group."
"Uber."
"Ascoin. Renomowany dealer złota i innych metali szlachetnych, który od lat dostarcza najwyższej jakości sztabki i monety inwestycyjne."
"Ascoin.pl Liceum Błeńskiej Gdańsk-Kowale."
"Duna Language Services, Twój partner w tłumaczeniach i tworzeniu modeli językowych."
"GT Automatyka – wykonawca modernizacji instalacji sanitarnych, teletechnicznych, automatyki i systemów BMS."
"Hammer – wynajem pomp dla projektów z branży inżynierii środowiska i sektora budowlanego."
"IT Dev. Od 20 lat projektujemy i wdrażamy cyfrowe miejsca pracy, które angażują i podnoszą efektywność z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa."
"JMP. Znakomicie oddychające i przeciwdeszczowe kurtki na rower produkowane w Polsce."
"Kejko Studio. Dedykowane oprogramowanie wspierające Twój biznes."
"Palarnia Kawy La Caffo z Augustowa."
"Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, wydawca książek serii W poszukiwaniu idei XXI wieku."
"Nowozelandzkie Miody Manuka, MGO Manuka Health, miodymanuka.pl"
"Aplikacja Moja Gazetka, polska proekologiczna aplikacja zakupowa z gazetkami promocyjnymi i nie tylko."
"Firma Odo24. Wyjątkowe szkolenia z cyberbezpieczeństwa."
Szukaj w treści odcinka
Czy taki atak oznacza koniec NATO?
ale konsekwencje różnego rodzaju miałyby kompletnie bezprecedensową postać i rzeczywiście być może doprowadziłyby przede wszystkim do takiego pogorszenia, takiego upadku zaufania do Stanów Zjednoczonych, które sprawiłoby, że NATO de facto przestałoby istnieć.
Tam zaczyna się szukanie tych kompromisów, o tym była mowa też chociażby w dzisiejszych panelach przedpołudniowych, bardzo wyraźnie to podkreślali zarówno sekretarz generalny NATO, jak i prezydent Finlandii Alex Stubb.
I odejść od tej stanowczości, to można by sobie być może wyobrazić jakiegoś rodzaju międzynarodowe porozumienie z kluczowymi partnerami, takimi jak NATO, takimi jak Stany Zjednoczone, takimi jak Dania, które pozwalałyby jakby...
I może od razu, co się wtedy dzieje z NATO w takim momencie?
No, generał Ryan nie doprowadza tej swojej narracji do końca w tym sensie, że sugeruje jednak amerykańskie zwycięstwo, ale nie mówi o jego całkowitych kosztach, natomiast wskazuje i co jest ciekawe...
Albo poprzez NATO właśnie.
Zresztą oczywiście od razu nasuwa się to wszystko, co związane było z siłą NATO w czasie zimnej wojny.
Ono można rozpatrywać także w kategorii tego, a co jeśli nie NATO albo co jeśli NATO bez Amerykanów.
Po pierwsze, zdaje się, że nie ma NATO bez Amerykanów.
Po drugie cały system natowski, który oczywiście ewoluował, ale zawsze opierał się na tym, że to Amerykanie są szkieletem struktury dowodzenia natowskiej.
w Stuttgarcie, a z drugiej strony jest właśnie tym securem, czyli dowódcą operacyjnym na poziomie strategicznym w NATO, któremu podlegają dowództwa obszarowe, powiedzmy w ten sposób.
Chyba dlatego pojawiają się właśnie w prasie pomysły czy pytania o to, co jeśli nie NATO, co obok NATO.
Więc właśnie, to jest bardzo wielki problem, no bo wygląda na to, że NATO się jakby nie da rady tak go przekształcić, żeby wciąż zachowało swoją funkcjonalność, a w związku z tym trzeba zbudować coś innego.
Bo musimy też spojrzeć na to w ten sposób, że ponieważ istnieje ta Unia, ta fuzja struktur natowskich i struktur amerykańskich, to Sojusz Północnoatlantycki w znacznym stopniu jest po prostu...
Natomiast na pewno są różnego rodzaju grupy państw, które mają na ten temat różne poglądy.
Ufam, że Niemcy, które zaczynają też być swego rodzaju kotwicą tego bezpieczeństwa europejskiego w tym sensie, że mają drugi po Stanach Zjednoczonych najwyższy budżet obronny w NATO.
Natomiast też to jest jedna z takich sytuacji, które są dramatyczne, które są bolesne, ale które stawiają nas dosyć jasno przed polskimi uwarunkowaniami strategicznymi.
To jednak, po pierwsze takiej koalicji jednak nie ma, a po drugie dla funkcjonowania tego jedynego systemu obrony Europy, którym jest NATO, udział Amerykanów dzisiaj, jutro i pojutrze jest absolutnie kluczowy, żeby tutaj cokolwiek zadziałało.
Ostatnie odcinki
-
Raport o książkach – Philip Gourevitch „Pragnie...
20.04.2026 15:00
-
Raport o stanie świata - 18 kwietnia 2026
18.04.2026 07:00
-
Raport o sztucznej inteligencji - Jak wykorzyst...
16.04.2026 15:00
-
Raport na dziś - 15 kwietnia 2026
15.04.2026 12:31
-
Raport o książkach – Hisham Matar „Moi przyjaci...
13.04.2026 15:00
-
Raport o stanie świata - 11 kwietnia 2026
11.04.2026 07:00
-
Raport na dziś - 8 kwietnia 2026
08.04.2026 12:58
-
Raport o stanie świata - 4 kwietnia 2026
04.04.2026 07:00
-
Raport o sztucznej inteligencji - Hej AI, czy m...
02.04.2026 15:00
-
Raport na dziś - 1 kwietnia 2026
01.04.2026 12:22