Mentionsy

Po szesnastogodzinnej, wcale znośnej, jeździ autobusem z Buenos Aires, gdyby nie tanga, którymi ział głośnik, zielone wzgórza Salsipuenes i ja wśród nich z książką Miłosza pod pachą, której tytuł Zniewolony Umysł.

Miłosz opowiada historię bankructwa literatury w Polsce gładko i jadę jego książką poprzez ten cmentarz potoczyście i równo, jak za przedwczoraj autobusem po wyasfaltowanej szosie.

A jednak nie wszystko jest bankructwem w tym bankructwie i dziś w książce Miłosza skłonny jestem szukać raczej nowych możliwości rozwoju niż znamion ostatecznej katastrofy.

I Miłosz niejednokrotnie podkreśla swoistą siłę i mądrość, jaką zdolna jest zapewnić szkoła fałszu, terroru i konsekwencji deformacji.

Lecz Miłosz sam jest ilustracją tego swoistego rozwoju, gdyż jego spokojne, potoczyste słowo, które z tak śmiertelnym spokojem przypatruje się temu, co opisuje, ma smak pewnej specyficznej dojrzałości.

Powiedziałbym, że w swojej książce Miłosz walczy na dwa fronty.

On sam, Miłosz, kiedyś powiedział coś w tym rodzaju, że różnica pomiędzy intelektualistą zachodnim a wschodnim na tym polega, iż pierwszy nie dostał dobrze w dół.

Ale Miłosz sam doskonale zna granice tej prawdy i byłoby żałosne, gdyby nasz prestiż miał zasadzać się wyłącznie na tej zbitej części ciała.

I patrzcie na Miłosza, jak on jednak usiłuje przystosować swe zdziczenie do wymogów zachodniego wydelikacenia.

Czy Miłosz, czy literatura polska na wolności są w stanie spełnić choć w części ten program?