Mentionsy

Fundacja Bezpieczna Cyberprzestrzeń, ekspert Europejskiej Agencji do Spraw Bezpieczeństwa, sieci informacji, też doradca ministra obrony w latach 17-18.

O tej cyberwalce opowiedzmy, w jaki sposób nowoczesne technologie są wykorzystywane w czasie tej wojny.

Co to oznacza, ten cyberbezpieczeństwo, cyberatak?

To powiedział, że zanim rozpoczął się atak kinetyczny, to do dzieła przystąpiło US Cyber Command, US Space Command.

Czyli siły wojskowe amerykańskie w warstwie cyber i w warstwie kosmicznej przygotowywały ten atak.

Ataki w przestrzeni cyber.

W okresie poprzedzającym w bardzo dużym stopniu przygotowuje się, to tak jak Dan Kane powiedział o tym, że zaczęliśmy od ataków cyber, od ataków też naszych sił Space Command Control.

Przygotowuje się to jak zaatakować w warstwie cyber.

Łańcuchy dostaw tej cyberinformacji.

I teraz podobnie można troszeczkę sobie wyobrazić, trochę inaczej, że jeżeli nadlatuje lotnictwo, no to wcześniej armia cyber przygotowuje to tak, żeby to lotnictwo, te samoloty były niewidoczne dla wroga.

Ale jak jest możliwość ataku cyber, to jest możliwość obrony cyber.

Czyli w takim wypadku Iran nie posiadał tej cybernetycznej obrony, wojsk obrony cybernetycznej?

To wiemy, że zarówno Stany Zjednoczone, jak i Izrael to jest absolutny top, jeśli chodzi o zdolności cyber.

Jak się przygotowuje taki cyberatak, to się myśli o wszystkich kluczowych miejscach w kraju, które jest zaatakowane, o elektrowniach, o sieci telekomunikacyjnej, o sieci wojskowej, o sieci radarów, o których pan powiedział, o wszystkim.

Ale jak są te wojska cybernetyczne?

To jedni siedzą w jednym miejscu, drudzy w drugim i cały czas pracują nad tym i widzą w jaki sposób przeciwnik odpowiada na nasz cyberatak, czy nie?

Wojska zazwyczaj są centra dowodzenia takimi operacjami cyber, natomiast trzeba pamiętać o tym, że i myślę, że doświadczyli tego Irańczycy i w tej chwili trwają spekulacje w jakim stopniu, że

Natomiast cyberataki mogą dosięgnąć terytorium Stanów Zjednoczonych.

Te cyberataki już pierwsze objawy tego, co prawda bliżej, bo w rejonie Bliskiego Wschodu, ale i Izraela się odbywają.

W cyber znane jest powszechnie zjawisko tak zwanych bomb logicznych, to znaczy umiejętności przygotowania ataku i siedzenia cicho po to, żeby w którymś momencie go odpalić.

Bo trzeba pamiętać, że cyber ma pewną specyficzną cechę.

Ja często mówię o tym, że ta broń cyber często jest taką bronią jednorazowego użytku, w odróżnieniu do broni konwencjonalnej.

Ale to jest takie też romantyczne, że jeden człowiek siedzący u siebie w domu może przygotować taki cyberatak na największą infrastrukturę.

Pamiętali, nie uzurpuję sobie tutaj prawa do tego, żeby ich pouczać, ale po prostu jest bardzo trudna, to jest to, że o ile ofensywne działania w cyberprzestrzeni są zawsze prowadzone przez wojsko, bo tak to jest skonstruowane i Amerykanie na pewno mają bardzo duże zdolności, to jeśli chodzi o obronę, to tutaj już wojsko jest niewystarczające.

Jak będzie komputer kwantowy, to w ogóle ataki cybernetyczne będą czymś bardzo łatwym, bo komputer kwantowy potrafi wszystko.

Cyberoperacje przede wszystkim przed, ale i teraz w trakcie, jak nad tym się panuje.

Tak, no ja uważam, że to o czym się rzadko przy tej okazji mówi, ale wydaje mi się, że z dużym prawdopodobieństwem może nastąpić, to przywołanie, włączenie się na jakichkolwiek zasadach, czy to jest przywołanie, czy to aktywność z własnej strony, no takich potęg w Cyber jak Chiny, Rosja i Korea Północna.

Plus trzeba pamiętać o tym, że wsparcie Iranu w cyber, również w wiele ośrodków, bym tak powiedział, prywatnych.

Cybernetyczny dżihad.

Bardzo szybko, w krótkim czasie osiągnął duże zdolności cyber.

Już w tamtym czasie i od tamtego czasu je budował, więc naprawdę będzie niezwykle ciekawie, jeśli tak można to nazwać, obserwować co dalej będzie się w warstwie cyber w tym konflikcie działo.

Czyli ta wojna rozstrzygnie się nie tylko w tej warstwie kinetycznej, ale w tej warstwie, której nie widać, czyli w cyberprzestrzeni.

Nie wiem, czy ona się tam rozstrzygnie, to tak jak mówiłem i podtrzymuję swoje zdanie, że warstwa cyber jest wsparciem i synchronizacją z działaniami kinetycznymi, natomiast ona w dużym stopniu może przedłużać ten konflikt, a jeśli uznamy, że cyber jest również niebezpieczne, coraz więcej jest dowodów na to, że cyber może być niebezpieczne o skutkach kinetycznych, na przykład ataki na infrastrukturę krytyczną, no to może być zupełnie nowy wymiar.

Amerykanie wiadomo są super mocarstwem jeśli chodzi o cyber i sztuczną inteligencję, ale Izrael też jest w tej pierwszej lize.

Mamy dowództwo komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, od kilku lat bardzo intensywnie rozwijane.

Mamy od zeszłego roku tak zwany Cyber Legion, czyli blisko 2000 osób zgłosiło się do tego, że chce wesprzeć państwo polskie w momencie, kiedy będzie potrzebna taka operacyjne wsparcie i już działania dotyczące szkolenia tych ludzi i przygotowania do takiego wsparcia się odbywają, więc rośniemy.

Mirosław Maj, Fundacja, założyciel Fundacji Bezpieczna Cyberprzestrzeń, był gościem poranka w NET.