Mentionsy

Ale były urodziny Stanisława Wyspiańskiego 15 stycznia i teraz będzie rozmowa z profesorem Jerzym Miziokiem za chwilę, ale najpierw posłuchamy Przemysława Gintrowskiego właśnie o Wyspiańskim.

I panu Łukaszowi dziękuję bardzo, Witkiewiczowi, a teraz Przemysław Gintarski-Wyspiański i dzwonimy do pana profesora Miziołka i będziemy, że tak powiem, fetować naszego wspaniałego Stanisława Wyspiańskiego.

Kopernika i właśnie Apollo Wyspiańskiego trafił na Forum Romanum do Curia Iulia, no i podbił Rzym.

Julian Nowak, który zamówił ten witraż, to był prezes Towarzystwa Lekarskiego, profesor wybitny, medyk bardzo, pisze o tym, jak to dzieło powstawało, jak je zamawiał u Wyspiańskiego.

No właśnie, to wszystko dlatego, że 15. obchodziliśmy rocznicę urodzin Stanisława Wyspiańskiego, no i przypomnijmy o tym Muzeum Krakowskim, prawda, Stanisława Wyspiańskiego.

Więc przeczytałem między innymi, bardzo Państwu polecam, jest taki przewodnik po zbiorach Wyspiańskiego, zanim wrócę do Krakowa, po zbiorach warszawskich Wyspiańskiego.

Kiedyś to się nazywało Europeum, teraz to jest Muzeum Wyspiańskiego.

A w ogóle dodajmy, że przecież były plany, nie wiem czy one są dalej, czy będą realizowane, żeby w ogóle powstało osobne Muzeum Wyspiańskiego, bo przecież nawet w tym Muzeum pięknym skądinąd, które jest w tej chwili, które możemy odwiedzać w Krakowie,

i tego właśnie Muzeum Wyspiańskiego, i Arsenału, i Muzeum Matejki, bo też w domu Matejki byłem, że mogę powiedzieć, że tak naprawdę absolutnie, nic nie ujmując, w Warszawie Kraków jest prawdziwą stolicą Polski, a prawdziwym sercem, czy jednym z serc bijących w Krakowie jest sztuka Wyspiańskiego, no bo przecież spotykamy ją w tylu miejscach,

To jest po prostu takie przedstawienie, które jest rzeczywiście w pełni prezentowane w Muzeum w Krakowie, w Muzeum Wyspiańskiego, no bo ten projekt ma jakieś tam niecałe 4 metry.

On jest wynikiem wiedzy Wyspiańskiego o tym, co wtedy w Krakowie się działo.

Pójść do Muzeum Wyspiańskiego i zobaczyć karton, czyli to dzieło, które sam Wyspiański wykonał, ale też obok jest Muzeum Witraży, tuż obok przez Muzeum Narodowego w Krakowie, gdzie pan Ostrowski, fascynujący, naprawdę znakomity warsztat witrażownictwa, odtworzył to w sposób perfekcyjny, używając najlepszej klasy szybek, kolorów, etc.,

A więc w jakimś sensie w tym arcydziele Wyspiańskiego, które pokazaliśmy tak pięknie w Rzymie, zbiega się wiedza o badaniach nad Kopernikiem w Krakowie około roku 1900 roku i jednocześnie geniusz tego wielkiego artysty, który po prostu wpisał to w światło witraży.

No a poza tym z tej mojej wizyty, jeśli miałbym Państwa jeszcze bardziej zachęcać do wizyty w Muzeum Wyspiańskiego w Krakowie, no wspaniała rekonstrukcja tej Ateny, Palas Ateny z nocy listopadowej, ze spektaklu Andrzeja Wajdy, no bo przecież wszyscy wiemy, że wspomnieliśmy już o tym, Wyspiański jest autorem bardzo wielu sztuk teatralnych.

Oczywiście wszyscy najbardziej znamy Wesele, no ale przecież i Noc Listopadowa, i Warszawianka, i to, że w tym muzeum jest szereg projektów pokazywanych obok książek Wyspiańskiego, bo Wyspiański był, już powiedzieliśmy, człowiekiem uczonym.

Jednym z projektów, który też można oczywiście na tej wystawie w wspaniałym Muzeum Wyspiańskiego w Krakowie zobaczyć,

Tylko wspomnę, że tutaj chciałem się ukłonić Łazionkom Królewskim, bo była wystawa Wyspiańskiego i te projekty, między innymi tą Palasatenę, można było tutaj te projekty oglądać właśnie i to był...

Pozdrawiamy pan dyrekcję, z którą zresztą mam jakieś wspólne plany na badania, na konferencje naukowe, ale ten zakątek, który obok amfiteatru z popierściem Wyspiańskiego przypomina o tym, że tak jak dla Modrzejewskiej, również dla Wyspiańskiego Warszawa była po prostu stolicą Polski, pomimo że

Kraków jest stolicą kulturalną, to jednak stolicą prawdziwą we wszystkich wymiarach jest i pozostaje i była także dla Wyspiańskiego Warszawa, więc rzeczywiście Łazienki o Wyspiańskim pamiętają.

Wiemy, że na zboczu przecież Akropolii Zateńskiej jest teatr Dionizosa, jeden z najstarszych teatrów zachowanych na świecie, więc pojawia się w tym projekcie Wyspiańskiego i teatr,

to teraz sobie dopiero razem z tym, co mówiłem o sztuce teatralnej, z tym Heliosem, z tą ideą Akropolis, którego to koncepcja, makieta znajduje się w Muzeum Wyspiańskiego, z tego wszystkiego wychodzi wspaniała, wielka uczoność Wyspiańskiego i jednocześnie...

Więc jeśli tylko znajdziemy czas, żeby naprawdę w tym Muzeum Wyspiańskiego podumać,

To jest po prostu kapitalne muzeum, które właśnie w sposób szczególny w styczniu w rocznicę urodzin Wyspiańskiego, przypomnijmy, on się urodził w roku 1869, rocznica śmierci to jest listopad bodaj 28.

Powiedzmy o kondycji Wyspiańskiego, jak on w życiu funkcjonował, bo to jest ciekawe coś, co wyczytałem z tych tekstów, którymi się tu obłożyłem, bo warto jest powiedzieć, w jakiej kondycji żył ten człowiek i jego rodzina.

Natomiast ciekawe jest to, że jednak to uznanie dla Wyspiańskiego w tych ostatnich latach jego życia było tak wielkie,

Wtedy kupił pod Krachowem dom dla rodziny, więc mógł umrzeć spokojnie, zapewniając los Stasiowi, Helence, żonie Teofilii Pytko, która to była zwykła, prosta kobieta, ale jak czytamy o niej i jego stosunku wyspiańskiego do niej,

Zobaczcie ten film, bo to jest film, który mówi o tej wystawie i o witrażu właśnie Wyspiańskiego, który w Rzymie pokazaliśmy na przełomie roku 2023 i 2024.