Mentionsy

– Byłem pewny, że wojna wybuchnie – mówi w Radiu Wnet dr Aleksij Wasiliew, który wyjechał z Moskwy miesiąc przed inwazją. Komentarz w ramach dnia specjalnego – „Rosja bez iluzji”.

Posłuchaj całej rozmowy:

Dr Aleksij Wasiliew, historyk i specjalista od stosunków polsko-rosyjskich, był gościem specjalnego dnia „Rosja bez iluzji” w Radiu Wnet. Z Moskwy wyjechał w styczniu 2022 roku – miesiąc przed pełnoskalową inwazją Rosji na Ukrainę.

Opuściłem Moskwę 22 stycznia 2022 roku. Już zdawałem sobie sprawę, że w najbliższych latach nie będę miał możliwości wrócić

– powiedział.

Jak relacjonował, wcześniej do jego mieszkania przychodziła policja, był pytany o udział w wiecach opozycyjnych oraz o swoje nazwisko pojawiające się na stronie Fundacji Nawalnego.

Byłem pewny, że wojna wybuchnie. Logika rozwoju takich reżimów jak putinowski wcześniej czy później musi doprowadzić albo do wojny domowej, albo do wojny zewnętrznej

– ocenił.

Liberalna „wysepka” w Moskwie

Wasiliew pracował jako profesor w Wyższej Szkole Ekonomii w Moskwie, uznawanej za jedną z bardziej liberalnych uczelni w Rosji.

Moje środowisko to byli studenci i intelektualiści. W tym otoczeniu dominowały raczej postawy opozycyjne wobec Putina

– mówił.

Zaznaczył jednak, że nawet w dużych miastach sytuacja jest bardziej złożona, a dziś trudno jednoznacznie ocenić nastroje społeczne.

„Sondaże to spis bohaterów”

Odniósł się także do badań opinii publicznej, które wskazują na wysokie poparcie dla prezydenta Rosji.

Dzisiejsze sondaże mają charakter spisu bohaterów. Pokazują, jaki procent społeczeństwa jest na tyle odważny, by powiedzieć: nie wspieram

– stwierdził.

Według niego niezależni socjologowie oceniają realne, świadome poparcie dla polityki Kremla na poziomie 15–20 proc. Podobny odsetek ma stanowić twarda opozycja. Reszta to – jak określił – „szara masa”, o którą toczy się walka polityczna.

„Typowy Rosjanin to przede wszystkim Rosjanka”

Pytany o przeciętnego mieszkańca Rosji, Wasiliew przywołał wyniki badań socjologicznych.

Typowy Rosjanin to przede wszystkim Rosjanka. Kobieta w wieku 45–50 lat, samotna, z jednym lub dwójką dzieci

– powiedział.

Jak dodał, „typowa rosyjska rodzina składa się z dwóch kobiet – matki i babci”. Zwrócił uwagę na bardzo wysoki poziom rozwodów w Rosji oraz dodatkowe konsekwencje wojny.

Co drugie małżeństwo się rozpadało jeszcze przed wojną

– podkreślił.

Polityka historyczna jak za Mikołaja I

Wasiliew, który zajmuje się polityką pamięci i historią XIX wieku, porównał współczesną narrację Kremla do rosyjskiej myśli imperialnej z czasów Mikołaja I.

Ta narracja historyczna, którą widzimy w artykule Putina o „historycznej jedności narodów” czy w jego wystąpieniach, jest bardzo podobna do narracji rosyjsko-imperialnej czasów Mikołaja I

– ocenił.

Jego zdaniem podobne zwroty antyzachodnie w rosyjskiej polityce pojawiały się cyklicznie – m.in. po powstaniu dekabrystów czy w okresie późnego stalinizmu.

To niestety typowa, cykliczna sytuacja w krajach drugiej fali modernizacji, do których należy Rosja

– podsumował.