Mentionsy

Radio Wnet
Radio Wnet
26.01.2026 12:37

Profesor Andrzej Nowak w Nieregularniku literackim - 25.01.2026 r.

Dlaczego Jan III Sobieski nie rozważał absolutystycznego zamachu stanu? Czy Stanisław Leszczyński mógł zapobiec rozkładowi Polski w czasach saskich?  Jakie zasługi miał dla Rzeczpospolitej ksiądz Stanisław Konarski?

To tylko niektóre watki rozmowy z profesorem Andrzejem Nowakiem, odnoszącej się do jego cyklu historycznego pt. "Dzieje Polski", tom VII "1673-1763. Upadanie i powstawanie".

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 18 wyników dla "August II"

Rzeczywiście ten czas, który ujęty jest w siódmym tomie dziejów Polski, te 90 lat między elekcją Jana III a śmiercią Augusta III Sasa, to jest czas, kiedy Polska, Rzeczpospolita przestaje być czynnikiem samodzielnym w polityce, a pod koniec tego okresu, a właściwie już można powiedzieć przynajmniej...

uniazależniające całkowicie wojsko de facto od króla, sprawiało, że jak August II powie pod koniec swojego życia, gdybym wiedział jaki jest wasz system, to nie kandydowałbym na króla, tylko na hetmana, bo to jest dużo lepszy urząd, prawda?

Oczywiście August II rzeczywiście panuje dłużej i efektywnie w tym sensie, że jest królem.

niedoszłym drugim królowaniu po 1733 roku, kiedy był rzeczywiście reprezentantem większości szlachty, bo przypomnijmy, Stanisław Leszczyński pierwszy raz został królem Polski przeciwko Augustowi II Mocnemu z dynastii Wettynów.

Kiedy Szwecja najechała na Polskę, po fatalnym wplątaniu Polski, czy Rzeczpospolitej w wojnę, ze Szwecją właśnie, z inicjatywy Augusta II, który liczył, że łatwo, szybko i bezproblemowo pokona Szwecję, w której akurat szesnastolatek zasiadł na tronie, więc z szesnastolatkiem to sobie poradzimy.

sprawiło, że postanowił wybrać swoją marionetkę przeciwko legalnemu królowi, bo August II został wybrany w całkowicie legalnych, normalnych wyborach demokratycznych, jakbyśmy to powiedzieli.

Ale to dzięki właśnie temu wyniesieniu do roli teścia najpotężniejszego monarchy w Europie, czyli króla Ludwika XV, Stanisław Leszczyński znowu wraca do gry i zostaje w 1733 po śmierci Augusta II wybrany niemal jednogłośnie przez szlachtę.

Jego kontrkandydata Augusta III, jak obliczono niedawno bardzo szczegółowo, około 600.

Ale jeżeli pan mówił o tym, powiedział pan to już teraz nawet, że ta lekcja Augusta II była przeprowadzona jak najbardziej prawidłowo, został królem.

Ta trzecia pod... Rosjanie zadecydowali o tym, jak coś się stało, no ale ten August III nieszczęsny, mówi nieszczęsny z pełną świadomością, to była ostatnia koronacja.

Ostatni raz bodaj próbował to odwrócić August II w 1718 roku.

W każdym razie ten niski pułap zbrojeń oczywiście czynił Polskę mało prawdopodobnym rywalem dla Rosji, ale jednak było to urealnienie tego, na co Polskę było stać, bo finansowo nie było stać wtedy Rzeczpospolitej po tych potwornych zniszczeniach właśnie II Wojny Północnej, tej właśnie, w którą uwikłał August II Rzeczpospolitą, a Szwedzi ją zniszczyli wspólnie z Rosjanami.

Po raz kolejny Polski nie było stać na dużo więcej, ale jakoś uporządkowano, ochłonięto po tych straszliwych zniszczeniach i August II wtedy w swoim interesie, ale próbował wyrwać Polskę z zależności od Rosji, w którą sam ją wprowadził.

I do tego próbował dążyć August II w 1718 roku.

Wspomnienie czasów Augusta III ucukrowało się w perspektywie, jaką przyniosła tragedia rozbiorów, związana z następnym panowaniem i jego zakończeniem – wymazaniem Rzeczpospolitej z mapy.

Ale wszystkich stanów ostatnie ćwierćwiecze panowania Augusta III odbijało się również korzystnie na tle pamięci o poprzedzających tę epokę katastrof wojny północnej 1700-1721 roku.

Przyjmuje się, że na końcu królowania Augusta III wynosiła około 12 milionów ludzi, co najmniej milion, może nawet dwa miliony więcej niż w połowie panowania jego ojca.

Chcemy przyjrzeć się teraz położeniu chłopa w Rzeczpospolitej czasów Augusta III.