Mentionsy

Jak mówimy o Szczyżycu, to myślimy o Cystersach, ponieważ tutaj właśnie znajduje się piękny kościół, znajduje się piękne opactwo cysterskie i właśnie tutaj siedzę sobie na ławeczce w ogrodzie tego opactwa.

Obok mnie jest ojciec Wincenty, przeor klasztoru Cystersów, opactwa szczyżyckiego.

Tutaj ma ojciec otwartą książkę właśnie poświęconą opactwu i tutaj taki tytuł, sprowadzenie Cystersów do Ludźmierza.

No bo właśnie, skąd przybyli Cystersi tutaj do Szczyżyca?

Cystersi do Szczyżyca przybyli tak naprawdę z Jędrzejowa.

Ale uwaga, tak jak większość naszych cysterskich klasztorów, miała miejsce też translokacja i cystersi zostali sprowadzeni przez Teodora Cedro tak naprawdę do Ludźmierza.

To myślę, że miejscowość znana wszystkim dzięki Matce Boskiej Ludźmierskiej, Gaźdinie Podhala, która tak faktycznie jest cysterską Matką Bożą, ponieważ właśnie znajduje się w miejscu, w którym do XIX wieku, do końca właściwie XIX wieku opiekowali się cystersi.

Czemu tutaj przybyli właśnie do Szczyżyca Cystersi?

Przyjmujemy, że cztery lata po przybyciu do Ludźmierza, cztery lata później Cystersi wyprosili u swojego fundatora zakup jeszcze czterech wsi.

powodzie, wylewający Dunajec, który dwukrotnie zabrał cystersom całe żniwa, porwał całe zboże rosnące z kawałem ziemi.

Więc te powody, ten ostry mróz, który panuje tam w Ludźmierzu, to spowodowało, że Cystersi z przyjemnością przenieśli się do Szczyżyca, do pięknej doliny rzeki Stradomki, która znajduje się u podnóża pasma Cietnia, z tym głównym szczytem, który się nazywa Ciecień.

Jakie jest znaczenie właśnie, jak tutaj się kształtowała ta działalność cystersów w tym miejscu?

Trudno to powiedzieć, bo to są czasy jeszcze przed taką historią, że tak powiem spisaną i są to czasy i zadania, które wojewoda postawił Cystersom.

Ta fundacja to nie jest tak, proszę sobie wyobrażać, że ponieważ wojewoda miał taki gest, to dał Cystersom tyle ziemi.

To wszystko, co potrzebne było Cystersom do prowadzenia gospodarstwa.

I wszędzie, gdzie pojawiali się cystersi, powstawały albo gorzelnie, albo browary.

Osadnictwo, które prowadzili Cystersi, stwarzało wielką szansę rozwojową nie tylko dla kolejnych wsi, które zakładali, dla kolejnych miast, jak Nowy Targ, który należał do Cystersów, jak wieś Szaflary, która jest znana dzisiaj z geotermii.

Myślę, że to są wszystko miejsca, w których osadnicy cysterscy

Nie traktowano ich, jakbyśmy to dzisiaj tak sobie wyobrazili, jako chłopów pańszczyźnianych, ale traktowano ich jako osadników cysterskich.

To jest olbrzymi kawał ziemi, ale wojewoda, widząc też postęp prac i organizację Cystersów,

Natomiast z tej działalności cysterskiej, którą prowadzili nasi założyciele,

Czyli pierwszym opatem był opat Tecelin, który przyszedł z Jędrzejowa z pierwszą dwunastką Cystersów, którzy przyszli do Jędrzejowa, a potem do Szczyżyca.

W tej szkole uczyli też cystersi.

Trzeba pamiętać, że Cystersi zawsze budowali w okolicach Mokradeł, w Nizinach.

Ale myślę, że bardzo ważną rzeczą jest, kiedy będziemy oglądać zgromadzone tutaj dzieła sztuki, właśnie myśleć przede wszystkim o tym, że Cystersi odpowiadają za pewien narodowy skarb, za pewne dziedzictwo narodowe, o którym my nie mamy pojęcia nawet.

Ale nasz wysiłek idzie w tą stronę jako wspólnoty cysterskiej, żeby trwać w powołaniu.

Pojawił się wśród nas nowy współbrat, który jest na razie kandydatem, który chce oddać swoje życie Bogu i ludziom służąc jako Cysters w przyszłości.

pracują też w Henrykowie, w opactwie po Cysterskim, pracują w Jodłowniku, to jest parafia oddalona 4 km stąd, też przepiękny drewniany kościół pod opieką i zarządem Cystersów, którzy mają właściwie dwa kościoły, jeden ten przepiękny zabytek i jeden współczesny murowany.