Mentionsy
Radio Wnet
Radio Wnet
17.02.2026 13:16

Królestwo Tonga - polskie Spitfire’y, historia monarchii, język Faka Tonga i taniec lakalaka

Królestwo Tonga – monarchia na Pacyfiku

Królestwo Tonga leży w Polinezji, na południowym Pacyfiku – na wschód od Fidżi i na południe od Samoa. To archipelag 170 wysp, z czego około 36 jest zamieszkanych. Liczba mieszkańców wynosi około 110 tysięcy, a dominującą religią jest chrześcijaństwo – przede wszystkim metodyzm.

Od 1900 roku Tonga pozostawała brytyjskim protektoratem, zachowując jednak własnego monarchę i autonomię w sprawach wewnętrznych. Pełną kontrolę nad polityką zagraniczną odzyskała 4 czerwca 1970 roku.

Obecnym monarchą jest Tupou VI – wnuk legendarnej władczyni, Salote Tupou III.

Królowa, która podbiła Londyn

Salote Tupou III panowała w latach 1918–1965 – łącznie 47 lat, najdłużej w historii Tonga. Podczas koronacji Elżbieta II w 1953 roku przeszła do historii.

Gdy podczas londyńskiej procesji zaczął padać deszcz, inni monarchowie zaciągnęli daszki swoich powozów. Ona odmówiła. Zgodnie z tongijskim zwyczajem nie należy naśladować osoby, którą się w danej chwili honoruje. Jechała więc w ulewie w otwartym powozie, zdobywając sympatię Brytyjczyków.

To właśnie za jej panowania Tonga wypowiedziała wojnę Niemcom i Japonii, oddając swoje zasoby do dyspozycji Wielkiej Brytanii i wspierając aliantów.

Spitfire’y dla Polski

Jednym z najbardziej niezwykłych gestów solidarności była zbiórka społeczna mieszkańców Tonga na zakup myśliwców Supermarine Spitfire.

W 1939 roku, po niemieckiej inwazji na Polskę, Tonga jako jedno z pierwszych państw wypowiedziało wojnę Niemcom. W ramach publicznej kampanii sfinansowano dwa, a według niektórych źródeł – trzy samoloty Spitfire.

Maszyny, w tym „Queen Salote”, miały trafić do dywizjonów walczących w Wielkiej Brytanii – wśród nich wymienia się m.in. 315. i 317. Dywizjon Myśliwski oraz 602. Dywizjon RAF, w którym latał as Brendan „Paddy” Finucane.

Losy tych samolotów do dziś pozostają nie do końca jasne – wiadomo jednak, że zostały ufundowane przez mieszkańców małego państwa na Pacyfiku jako wyraz solidarności z Polską.

Laka-laka i humbaki

Narodowym tańcem Tonga jest laka-laka – połączenie choreografii, śpiewanych oracji i polifonii wokalno-instrumentalnej. Tradycja ta została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości UNESCO. Występy mogą trwać nawet 30 minut i angażować setki wykonawców.

Na wyspie Vavaʻu można natomiast pływać z humbakami – dorosłe osobniki osiągają 14–17 metrów długości i ważą do 45 ton. To jedno z najlepszych miejsc na świecie do obserwacji tych ssaków.

Salote Salotę Elżbiety II Jerzego Tupou II Jamesa Cooka Ofa Lakalaka Tungi Tongan Fiji Laka Faka Tonga Bóg Lawinę Queen Salote gave Pathé her first

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 17 wyników dla "Salote"

Króla, więc były to króle Salote Tupou III.

I tak, według źródeł jeden z samolotów, Queen Salote, bo tak się jeden z nich właśnie nazywał, chociaż historia jest taka, że twórcy znaku popełnili błąd, pisząc na pierwszym samolocie Queen of Salote, a Salote to było

Natomiast z tym zaczniemy tę opowieść od ojca królowej Salote, która to właśnie w czasie swojego władania przekazała te trzy Spitfairy Polsce.

Matka Salote zmarła właśnie w 1902 roku na gruźlicę, a jej ojciec od razu był namawiany do ponownego orzęku w celu spłodzenia męskiego.

I jaki ten los Salote był, została ona odesłana, gdy król ponownie się ożenił.

Było ponoć tak w zwyczaju, że czekano na tego męskiego potomka, więc Salote była zbędna, no ale okazało się,

Więc ich dzieci, dzieci królowej Salote łączyły krew trzech wielkich dynastii królewskich w Tonga, a w wieku 18 lat królowa Salote po raz pierwszy została matką.

Królowa Salote poprowadziła Tongę przez II wojnę światową, a wyspy wypowiedziały wojnę Niemcom i Japonii.

I zanim wrócimy do historii królowej Salote, to posłuchamy teraz jej głosu, bo jest takie nagranie po jej wizycie już w latach pięćdziesiątych, bo była ona uczestnikiem koronacji królowej Elżbiety II.

Posłuchajmy, jak brzmiał głos królowej Salote.

During a brief stay in the city, Queen Salote gave Pathé her first ever newsreel interview.

Festiwal w lipcu 1965 upamiętniający jej rekordową długość panowania miał miejsce, dlatego że Salote Tupou III, królowa Tonga, od 1918 do jej śmierci, a więc do 1965 roku, 47 lat, rządziła najdłużej z tongajskich monarchów, a wyróżniała się, proszę Państwa,

Jest nagranie archiwalne tej wizyty i królowa Salote oczywiście przewyższa wzrostem królową Elżbietę, ale także jej małżonka.

Pani Salote Tubon, której szal i dignity zniszczyły serca Brytanii podczas koronacji, jest pierwszą, która zaprasza wioski.

Był to ostatni raz, kiedy mieszkańcy Tonga widzieli swoją królową, gdyż królowa Salote zmarła w szpitalu w Auckland w 16 grudnia 1965 roku.

Radio Wnet, Tonga, Tupou VI, Salote Tupou III, Poland, Polynesia, Fiji, Samoa, British

Laka obecnie królem jest król Tupou VI, a więc wnuk królowej Salote, o której Państwu opowiadałam.

Ostatnie odcinki