Mentionsy

Łukasz Rozmarynowski, kierownik działu sztuki współczesnej Muzeum w Koszalinie.

My to tak ładnie nazywamy seria sztukozbliżenia w ramach cyklu w samo południe, żeby właśnie zaznaczyć taką malutką odrębność tych wykładów, które są poświęcone stricte sztuce współczesnej.

A to są treści na tych wykładach poruszane, które dotyczą tych najnowszych zjawisk w sztuce współczesnej, ale które miały też źródło w tych wydarzeniach,

które są stricte związane z Koszalinem, z naszym regionem, mianowicie z plenerami osieckimi lat 1963-1981.

Pierwszy wykład, który bodajże dwa miesiące temu się odbył, był poświęcony sztuce partycypacyjnej i artystycznej partycypacji, czyli takiej formie sztuki, która wyrasta trochę z happeningu, wyrasta trochę z jakiegoś takiego swobodnego spotkania,

działania artystycznego, ale które bardzo angażuje lokalne społeczności i poprzez te spotkania wytwarzane są jakieś wspólne wartości, jakieś nici porozumienia, takie, jak to jeden z teoretyków sztuki partycypacyjnej to określa, takie mikrotopie, czyli takie malutkie środowiska, w których możemy pozwolić sobie na myślenie utopijne.

To spotkanie, które odbędzie się w najbliższą niedzielę, 28 września tego roku o godzinie 12 w przestrzeni wystawy Reorientacje Muzeum w Koszalinie, będzie poświęcone performansowi.

Performansowi, który rozkwitł w pełni na przełomie lat 60. i 70.

I właśnie w tym czasie również w podkoszalińskich osiekach bardzo intensywnie działano w ramach tej formy sztuki.

Wystarczy wspomnieć o słynnym happeningu Kantora,

Z 67 roku, ale również i też na tym wykładzie będzie o tym mowa.

W 81 roku na ostatnim plenerze osieckim odbyły się dwa bardzo ważne performansy.

Jerzego Beresia Taczki Wolności i Marii Pińskiej Beres Pranie II, które zresztą dokumentację tych prac możemy cały czas oglądać na wystawie Reorientacje.

Odsłona kolekcji sztuki współczesnej, która jest do 26 kwietnia 2026 roku dostępna dla zwiedzających.

I ten wykład poświęcony performansowi zaczniemy od refleksji nad źródłami tej formy sztuki.

Mianowicie ta forma sztuki wywodzi się z poszukiwań awangardowych, dadaistów, surrealistów, futurystów, którzy często swoimi czasami skandalicznymi działaniami próbowali poruszyć pewne struny, zaburzyć pewne strefy komfortu związane z tabuizacją pewnych tematów.

Ale właśnie końcówka lat 50-tych też nadal jest nazywana okresem protoperformansu, gdzie dopiero właśnie tworzyły się zręby tego, co potem w pełni wybrzmiało na przełomie lat 60-tych, 70-tych jako performance.

I performance, oczywiście jest wiele typów performance'ów, mogą one przybierać formy procesji, różnych parad.

Też takich intymnych działań, czasami z udziałem niewielkiej liczby publiczności osób, które na żywo doświadczają tego dzieła sztuki.

I właśnie jednym z takich najbardziej charakterystycznych wyróżników sztuki performansu jest to, że właśnie przed nami fizycznie obecny jest artysta bądź artystka, który jest ośrodkiem wytwarzania i prezentowania dzieła.

Jeżeli mamy w muzeach do czynienia z obrazami, które już jakoś wiszą na ścianie, to jest to pewien efekt pracy twórczej, a performance polega na tym, że ta praca twórcza jest wykonywana na naszych oczach i de facto w pełni swojego wyrazu ona może zaistnieć jedynie w tym momencie, tu i teraz, kiedy jesteśmy świadkami tego performance'u.

Głównie ten wykład będzie poświęcony właśnie tej historii lat 60. i 70., ale zakończymy to spotkanie odwołaniami do współczesnych form performansu, który w oczach artystów i artystek młodszego pokolenia funkcjonuje właśnie ta formuła z lat 60. i 70. jako taka przestarzała, jako taki pewien też negatywny punkt odniesienia.

Dzisiaj performance to jest właśnie połączenie działania na żywo z partycypacją, z włączaniem dzieł sztuki, innych artystów, ale nie na zasadzie jakiegoś przedmiotu, który ma pewne określone znaczenie, wcześniejsze od tego, jakie zostało wykreowane podczas performance'u, tylko właśnie nowym wielu współczesnych, niemalże dzisiejszych performance'ów jest to, że obiekty zyskują znaczenie właśnie w tym momencie wytwarzania pewnego spektaklu.

Również odwołania do takich form kultury popularnej, czy też próby wprzęgania nowych mediów w performance, to są właśnie wyróżniki współczesnej twórczości artystycznej, która się odwołuje do performance'u, ale cały czas, jak tam też podkreśla wielu teoretyków i badaczy performance'u, że wyznacznikiem tej sztuki jest to, że zacieramy granicę tego, co już wcześniej było, że performance w zasadzie jest taką nieustanną próbą

określania tego obszaru działalności artystycznej na nowo.

I że to jest jeden z najbardziej takich nieuchwytnych nurtów w sztuce współczesnej.

W porównaniu na przykład do malarstwa czy rzeźby.

Na pewno Państwo będą mogli się dowiedzieć czegoś ciekawego.

Zatem serdecznie zapraszamy do Muzeum w Koszalinie.