Mentionsy

Kiedy ostatnio mówiłem o maści, wspomniałem, że pierwotnie wyraz ten w prasłowiańszczyźnie, a potem w języku polskim oznaczał kolor.

Oczywiście oznaczał również pewne lekarstwo, maść, którą smarujemy, na przykład stawy, oznaczał pewien również olejek, na przykład kosmetyczny, ale przede wszystkim oznaczał kolor, bo wywodził się

Od czasownika mazati, czyli mazać, zmieniać kolor.

Pytają więc Państwo, a co z innymi wyrazami, rzeczownikami, które oznaczają barwę, kolor?

Właśnie tymi, o których powiedziałem.

Barwę, kolor.

Czy to są wyrazy, które konkurowały kiedyś?

Czy one z jakich języków pochodzą?

No i dziś kilka słów na ten temat chciałbym powiedzieć.

Jak już powiedzieliśmy i mówiłem, maść to była pierwsza, jedna z pierwszych nazw koloru.

Można było mieć na przykład ubrania rozmaitej maści.

Drugim takim rzeczownikiem, który oznaczał kolor, była krasa.

I często krasa kojarzy nam się z czymś ładnym.

Kiedyś natomiast to była rzecz właśnie też piękna, coś pięknego, pięknej krasy, na przykład jabłko, ale również coś czerwonego.

Bywało też właśnie, że ten rzeczownik nazywał kolor.

Też troszkę ten wyraz stał się w tym znaczeniu jednostką archaiczną, a kolor czerwony dzisiaj też już nie jest nazywany w ten sposób.

Oczywiście mamy wyraz kolor.

Sam kolor pochodzi z łaciny.

Mniej więcej w XVII wieku pojawił się ten rzeczownik i niejednoznacznie tutaj wygląda droga tego wyrazu do polszczyzny.

Nie dotarł on bezpośrednio z łaciny, ale zapewne przez pośrednictwo innych języków, które gdzieś tam przekształcały ten kolor.

Wiemy, w języku angielskim jest kolor.

W różnych innych językach ten wyraz funkcjonuje, ten rzeczownik funkcjonuje i w polszczyźnie już przez K jest pisany.

Od XVII wieku mniej więcej, ale również mamy barwę i farbę.

Farba kiedyś też określała kolor.

Obydwa te wyrazy wywodzą się z języka niemieckiego.

W wypadku tego die Farbe się w polszczyźnie w różnych okresach przytrafiło, bowiem najpierw była barwa,

Jak za pożyczenie nie znaliśmy bowiem głoski F i często zamiast F używaliśmy innych głosek P lub B. I tutaj wybraliśmy B, więc to difarbe stało się barwą.

Farba, a poprzez pewne ewolucje i zmiany znaczeniowe dziś już farba oznacza raczej mieszaninę pewną chemiczną, którą się powleka różnego rodzaju przedmioty.

Mamy kilka

Wyrazów w polszczyźnie na przestrzeni wieków, które oznaczały kolor, a ten kolor chyba jest najbardziej neutralny.

Oczywiście też barwa dzisiaj funkcjonuje powszechnie.

Inne natomiast, takie jak maść, takie jak farba właśnie, wyspecjalizowały się w określeniu trochę innych elementów rzeczywistości, a z tym pierwotnym kolorem mają już mniej wspólnego.

A rozprawę z językiem w Radiu Kielce można wysłuchać od poniedziałku do piątku około godziny 13.30.