Mentionsy

ROZPRAWA Z JĘZYKIEM
ROZPRAWA Z JĘZYKIEM
04.10.2025 06:42

O wyrazie feminatyw

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 49 wyników dla "Y"

Dzień dobry Państwu.

Profesorka, pilotka, dyrektorka feminatywów mamy dziś w brud.

Jedni je lubią, inni nie, ale nie o samych feminatywach, czyli nazwach żeńskich chciałbym dziś powiedzieć, tylko o odmianie i zasadach stosowania tej właśnie nazwy.

Feminatywum lub feminatyw lub nazwa żeńska.

Bowiem pojawiły się pytania na różnych forach, dlaczego niektórzy na przykład mówią, że to są te feminatywa, a nie te feminatywy.

Czy w liczbie pojedynczej jest feminatyw czy feminatywum?

I jak mamy to feminatywum pisać?

Czy przez literkę W czy przez V?

Zatem, proszę Państwa, od samego początku pierwszym polskim określeniem tego typu żeńskich nazw była właśnie nazwa

Żeńska handlarka na przykład, gorseciarka, sufrażystka i tak dalej, feministka na przykład.

I te nazwy żeńskie funkcjonowały, były opisywane w różnego rodzaju wydawnictwach później,

Pojawił się, wraz z rozwojem, zwłaszcza współcześnie, można byłoby powiedzieć, pojawiły się określenia zapożyczone z łaciny.

Feminatywum, dosłownie z łaciny, to uczyniony zniewieściały.

Feminatywum.

Jest takie określenie, nawet nomen feminatywum, to jest taki termin, który jest sztucznie utworzony na potrzeby analizy językoznawczej, ale wyraz nazywający kobietę, wykonującą

Określony zawód, pełniący określoną funkcję, traktowany jako pochodny słowotwórczy od wyrazu, mającego rodzaj gramatyczny męski zazwyczaj, bo nie zawsze tak jest.

Czyli feminatyw, feminatywum to właśnie nazwa żeńska.

Które formy są zatem poprawne?

Pierwotną formą było feminatywum przez V, tak jak muzeum.

Więc w liczbie pojedynczej był to rzeczownik nieodmieniany.

W liczbie mnogiej były te muzea, te feminatywa, nie feminatywy.

To jest feminatywa.

Później wyraz feminatywum spolszczył się, pierwotnie zapisany przez I i przez V w słowniku.

Dziś już możemy znaleźć, ale nie we wszystkich jeszcze słownikach się pojawia ten rzeczownik, feminatywum przez Y i W. I to jest

Rodzima wersja, rodzimy wariant.

Feminatywum odmienia się jednak tak samo dalej jak muzeum.

W liczbie pojedynczej te same końcówki, w liczbie mnogiej są te feminatywa.

Tych feminatywów nie ma.

No i najmodniejszy ostatnio skrócony wariant to nie feminatywum, tylko feminatyw.

I feminatyw już się w liczbie pojedynczej odmienia.

Ten feminatyw tego feminatywu z tym feminatywem o tym feminatywie i w liczbie mnogiej, jak Państwo pamiętają, gdy był rzeczownik feminatywum, tak jak muzeum, były feminatywa, tak jak muzea, to mamy feminatyw

I feminatywy, i te feminatywy.

Stąd czasem jest konsternacja, bo niektórzy mówią te feminatywa, a inni w liczbie mnogiej mówią te feminatywy.

Jest to więc forma konkurencyjna wobec tradycyjnej, tradycyjnej łacińskiej formy, ale uzasadniona.

Mamy więc, można by było powiedzieć w polszczyźnie, trzy możliwości.

Oczywiście mamy cztery tak naprawdę, bo możemy powiedzieć po prostu nazwa żeńska.

Ale możemy powiedzieć i napisać feminativum przez i przez v, spolszczone feminatywum z konsekwencjami feminatywum i w liczbie mnogiej są te feminatywa i mamy feminatyw najmodniejszy, najkrótszy dziś wariant, najnowszy i to są te feminatywy.

Zatem ta adaptacja nastąpiła i przeszła od wariantu łacińskiego feminatywum

Też to oczywiście nie jest rodzime, ale bardzo spoluszczonego wariantu feminatyw i wszystkie te formy mogą być używane nawet w słowniku jednym, proszę Państwa.

Przy odmianie rzeczownika feminatyw w liczbie mnogiej wymieniono aż dwie formy feminatywy i feminatywa.

Nie jest to poprawne niestety.

Gdyż to jest zupełnie inny wariant odmiany.

Jeżeli mówimy feminatywy, to musimy mieć bazę feminatyw.

Jeżeli mówimy feminatywa, to musimy mieć wariant feminatyw.

Ale tak naprawdę nie wiemy, który jest.

Zatem w liczbie mnogiej można mówić i te feminatywy, i te feminatywa.

Zatem bywa tak, że w krótkim czasie wyrazy się adaptują do potrzeb polszczyzny.

No i to jest wielka zaleta naszego języka.

A rozprawy z językiem w Radiu Kielce można wysłuchać codziennie od poniedziałku do piątku o godzinie 14.15.