Mentionsy

Kiedy ostatnio mówiłem o gatunkach zbóż, jeden ze słuchaczy zapytał o pszenicę jarą i pszenicę ozimą i takie powiedzenie stary ale jary.

Czy ma coś ta pszenica jara, zboża jary, czyli wysiewane na wiosnę?

Czy ma coś wspólnego z tym powiedzeniem stary ale jary?

A trochę, proszę Państwa, nie ma ta jarość w odniesieniu do pszenicy, ma trochę wspólnego z tą jarością w tym powiedzeniu stary ale jary.

Człowiek, proszę Państwa, stary ale jary to taki, który nie jest młody, ale mimo tego jest w dobrej formie, zdrowy, silny, ale też może być oczywiście człowiek, może być mężczyzna stary ale jary, kobieta, szariej używamy, ale też mówimy kobieta stara ale jara.

I tu, proszę Państwa, ma trochę to wspólnego z tym prasłowiańskim przymiotnikiem jar wiosenny.

To na wiosnę zboża, takie pszenica jara jest wysiewana.

I tu, proszę Państwa, ten jary, to zboże jare,

Ma wiele wspólnego z tym właśnie, że jary może być jęczmień, jary owiec, może być jary rzepak, jara pszenica, jara pszenżyc.

W zasadzie wszystkie zboża mogą być jare, mogą być też ozime i pierwotne znaczenie to właśnie jary wiosenny, tegoroczny, jednoroczny, siany na wiosnę.

Ale przestarzałe znaczenie, z którego wywodzi się to powiedzenie stary ale jary, oznaczał również młody, krzepki, czerstwy, dziarski.

Jesteś jary, można byłoby powiedzieć, czyli młody, krzepki, czerstwy.

Pozostałością tego przestarzałego znaczenia, pozostałość możemy dzisiaj zidentyfikować właśnie w tym powiedzeniu stary ale jary.

Stary ja jestem ale jary.

Zatem, proszę Państwa, można byłoby powiedzieć, że ten jary ma trochę z wiosną wspólnego.

Ma trochę z wiosną, bo wiosna kojarzy się z młodością, siłą, taką właśnie energią.

Dziś w zasadzie nie mówimy jary, mówimy tylko stary ale jary.

Natomiast samo to jary wywodzi się z bardzo starego źródła.

W niemieckim JAR ROG, w angielskim JER ROG, w niderianskim JAR też ROG.

O powiedzeniu – stary ale jara oraz pszenica ozima i jara.

O powiedzeniu – stary ale jara oraz pszenica ozima i jara.

O powiedzeniu – stary ale jara oraz pszenica ozima i jara.

Tu już krok do tego wyrażenia stary ale jary.

Zatem proszę Państwa, pszenica jara i człowiek stary ale jary mają coś wspólnego, ale nie do końca jest to utożsamione.