Mentionsy

Jak Państwo sądzą, każda pliszka swój ogonek chwali?

Czy każda liszka swój ogonek chwali?

Pytanie to zadał jeden z uczniów, który usłyszał właśnie takie przysłowie u rodziców i mówi, że liszka to chyba jest jakiś błąd w tym przysłowie, bowiem przecież znana nam liszka, czyli gąsienica z powodu pewnego włochatości, niektórych gatunków przypomina właśnie takie właśnie zwierzę tutaj, które nawiązuje do lisa, do lisa, liszka, lis, ewentualnie właśnie na tę włochatość.

I pierwowzorem zatem tej liszki wcale nie jest w przysłowiu gąsienica, tylko lisica, proszę Państwa, bowiem liszka to w języku łowieckim właśnie lisica.

Lis męski, liszka żeńska, czyli samica lisa.

Chwalą się swoimi w cudzysłowie metaforycznie pięknymi ogonami i w związku z tym pierwotnie przysłowie brzmiało każda liszka swój ogonek chwali, czyli każda lisica swój ogon chwali.

Później troszkę ten związek licicy i lisa stracił na takiej wyrazistości i być może z tego powodu brzmieniowo podobna pliszka zastąpiła w przysłowiu liszkę.

Też z tym długim ogonem ptak o smukłym ciele porusza się tak, jakby się chciała ta pliszka pochwalić.

Nie wiemy, czy to ma być liszka, czy to ma być pliszka.

Dziś częściej mówimy pliszka przecież, chociaż czasem, tak jak powiedziałem, jeszcze i myszka i sroczka też mogą swój ogonek chwalić.

Liszka to, proszę Państwa, ponadto w gwarze krakowskiej kurka,

No i oczywiście liszka, licha, czyli ta gąsienica, włochata gąsienica, którą jedni podziwiają, inni jej nie lubią i zwalczają.

Proszę Państwa, zatem pierwotne przysłowie, każda liszka swój ogonek chwali, nawiązuje do liszki, lisicy, samicy, lisa.

Pamiętajmy jednak, że pierwsza była liszka, potem pliszka, no i ta myszka i sroczka to już jakieś dodatki bardziej współczesne.