Mentionsy

Szanowni słuchacze, dziś o harpaganach i harpagonach.

Wspieszę Państwa poinformować, że możemy się czasem pomylić i harpagona z harpaganem nie zawsze wiemy jak używać.

Spotkałem się właśnie z tymi wyrazami ostatnio i ktoś był zaskoczony, gdy powiedziałem mu, że harpagon za postacią z dramatu Moliéra, który był imieniem Skąpca,

Harpagon, ten bohater, zachował się tym, że po prostu nie lubił wydawać pieniędzy i trzymał wszystko pod kluczem.

Harpagon małą literą zapisany to wielki skąpiec.

Ty harpagonie!

Ale oprócz harpagona, w tym znaczeniu Wielki Skąpiec istniał wyraz harpagan.

I tu doszło do pewnego rodzaju konfliktu, bowiem do niedawna, jeżeli w ogóle notowano te dwa wyrazy, a nie była to kwestia oczywista, harpagon zazwyczaj był, czyli ten skąpiec był notowany w słownikach, a harpagan niekoniecznie.

Ale w odczuciu purystów były to wyrazy o bardzo jednoznacznej semantyce, tymczasem niektórzy Polacy zaczęli używać rzeczownika harpagon, przypomnę nazwa bohatera i osoba, która jest skąpa, w znaczeniu harpagana.

Mówiono właśnie harpagan, harpagan, że to jest poprawnie, a harpagon nie wolno tak mówić.

Ale proszę Państwa, słowniki, przynajmniej jeden bardzo poważny słownik, notuje wyraz harpagon w znaczeniu osoby energicznej.

Potoczne znaczenie tego harpagona to jest osoba energiczna, która wytrwale dąży do celu i która osiąga więcej niż inni.

Chodzi teraz o to, że wytworzyła się pewna mieszanina znaczeniowa, dlatego że to, co do niedawna było wyraziste, harpagon, skąpiec, harpagan, człowiek energiczny, pomieszało się za pomocą potocznego użycia rzeczownika harpagon, którego zakres znaczeniowy został wzbogacony o to, co cechowało do tej pory harpagana.

Nie wiem, czy Państwo w ogóle nadążają za tym wywodem harpagon, harpagan, harpagon, harpagan, gdzie to

Przypomnę więc teraz dla porządku, że harpagon do niedawna tylko wielki skąpiec.

Dziś czy ktoś powie harpagan czy harpagon może mieć to samo na myśli, a może wcale nie mieć tego samego na myśli.

Harpagon, ktoś bardzo skąpy i ktoś energiczny, kto dąży do celu.