Mentionsy

Dzisiaj w naszym programie, gdzie przecież źródłem przekazu jest dźwięk, bo jesteśmy w radiu, będziemy mówić o tych dzieciakach, które nie mówią.

Jednym słowem dziś, Szanowni Państwo, porozmawiamy o tym, jak komunikują się dzieci, które nie mówią i co powinni zrobić w takiej sytuacji rodzice, bliscy, kiedy reagować, kiedy mieć już naprawdę poważne powody do tego, żeby zacząć się denerwować, a kiedy można pomyśleć sobie, ach, to pewnie jest tylko chwilowe i

Proszę pozostać razem z nami, bo dziś w rozmowach z terapeutą właśnie o tego rodzaju problemach porozmawiamy.

Naszym gościem w rozmowach z terapeutą jest doktor Agnieszka Masny, logopeda, neurologopeda z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, Zakładu Logopedii.

To nie znaczy, że te dzieci, które nie mówią, nie wydają dźwięków.

I to wszystko jest komunikacją, która w toku rozwoju, którą nabywamy, która się w nas wytwarza.

I teraz proszę sobie wyobrazić sytuację, w której dziecko, oczywiście rzecz dotyczy także osób dorosłych, ale dzisiaj naszym naturalnym przedmiotem zainteresowań są właśnie dzieci.

Albo wtedy, kiedy zaczęła się kształtować, ale na skutek jakiegoś incydentu ten proces został nagle zahamowany, albo mowa się wykształciła, ale znowuż na skutek działania czynników negatywnych ten proces został albo zburzony, albo mocno zdewastowany.

Bo wyobraźmy sobie sytuację, w której dziecko...

Czyli to jest ta komunikacja?

To jest arcy skomplikowane zjawisko, bo w zależności od tego, o jakim typie odbiorców, czy o jakich dzieciach będziemy mówić, tak będziemy definiować ich sposób komunikowania.

I teraz ja wiem, że dokonujemy pewnych uproszczeń, ale z oczywistych względów inaczej się...

Wyobraźmy sobie sytuację, w której nasze dziecko genetycznie uwarunkowane do tego, żeby mówić, z jakiegoś nieznanego nam najczęściej powodu się werbalnie nie komunikuje, czyli mowa się, mówiąc najzupełniej prosto, nie rozwija.

Z samej postawy dziecka, z jego werbalnych komunikatów typu płacz czy jakieś inne sygnały dźwiękowe są w stanie zorientować się czego dziecko potrzebuje, prawda?

Zatem narzędzia, którymi dysponuje dziecko, mówię oczywiście o narzędziach komunikacyjnych, są niewystarczające.

No i tu się zaczyna problem, prawda?

Pokładane, spokojne dziecko, współpracujące w domu, okazuje się innym dzieckiem w przedszkolu.

Tak i wiemy z doświadczenia, że rodzice mierzą się z takimi sytuacjami, a tu okazuje się właśnie, że tym głównym powodem, dla którego dziecko zachowuje się inaczej w przedszkolu jest to, że nie wykształciła się mowa.

No właśnie, złej diety, no takich mięśniowo-neurologicznych powodów, poprzez brak stymulacji, no tutaj powodów może być bardzo... Tak, mnóstwo genetyka, no jakieś urazy, jest bardzo dużo powodów.

Kolejnym jest również niestety bardzo często społecznie nieakceptowany, związany z wydawaniem dźwięków, no najczęściej o takich częstotliwościach, które są dla nas nieprzyjemne.

I myślę, że warto podkreślić, że zachowanie takie, czyli komunikowanie niewerbalne jednak, może pojawiać się także w sytuacjach, które z perspektywy dorosłego będą odbierane jako przyjemne, prawda?

Skupiłam się na tych dźwiękach, które są odbierane przez otoczenie jako nieprzyjemne.

Także z tego powodu, że one są komunikacyjnie niesłychanie skuteczne.

I tutaj także bardzo by mi zależało na tym, żebyśmy jednak jako często świadkowie takich sytuacji nie oceniali.

O tych sposobach komunikacji dzisiaj rozmawiamy w naszym programie.

Gościem rozmów z terapeutą jest pani doktora Agnieszka Masny, która jest na co dzień wykładowcą w Uniwersytecie Jana Kochanowskiego w Kielcach w Zakładzie Logopedii.

Pani Agnieszka jest i logopedą i neurologopedą, także no naprawdę wiemy o czym mówimy, znaczy ja trochę mniej, pani doktor zdecydowanie więcej.

No i o tych sposobach komunikacji dziecka, który nie mówi dzisiaj rozmawiamy.

W rozmowach z terapeutą dzisiaj o tym, jak komunikują się dzieci, które nie mówią, a naszym gościem jest doktor Agnieszka Masny, logopeda, neurologopeda z Zakładu Logopedii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.

Pani doktor, powiedziałyśmy o tych dwóch możliwych wariantach, ale jest jeszcze mnóstwo innych dzieciaków, które nie mówią z różnych powodów, no i próbują jakoś się z tym swoim światem komunikować.

Niech się matki nie boją, które leżą na porodówkach i czekają na przyjście na świat swojego pierwszego dziecka, że ktoś przychodzi i bada słuch dziecka.

Na skutek czy to częstych alergii, czy zapalenia migdałków, czy zapalenia gardła, czy zapalenia ucha, możemy doprowadzić do sytuacji, czy właściwie dziecko może ten ubytek słuchu mieć.

No i teraz znowu wracamy do naszego tematu przewodniego, czyli komunikacji, który wywołałyśmy na początku.

Jeżeli taka sytuacja wydarzy się w czasie, kiedy dziecko nabywa mowę, a słuch zostanie zaburzony,

Czyli taki maluch rok, półtora roku zaczyna łapać pierwsze dźwięki, choruje i proces jest przerwany.

Uczenie się języka obcego z watą w uszach, prawda?

No i teraz wyobraźmy sobie sytuację, że dziecko ma potrzebę nabywania mowy, ta mowa jest zniekształcona.

Bo komunikacja dziecka, które nie mówi może być na tyle kłopotliwa i trudna nawet dla bliskich, że te potrzeby podstawowe dziecka mogą być niespełniane.

Ja nie mówię o takich potrzebach jak potrzeba jedzenia, potrzeby fizjologiczne, bo to jest oczywiste, prawda?

Ale nawet takie rozwojowe czy socjalizacja takiego dziecka może być zaburzona.

No dobrze, ale mamy takiego dzieciaka, który na skutek, bo nie będziemy tutaj się w lekarzy bawić, którzy powiedzą, że to przejdzie, nie przejdzie na skutek przeziębienia czy jakiegoś urazu, tego nie wiemy, różne są sytuacje, ale te dzieci zawsze będą się na własny sposób próbowały z otoczeniem komunikować.

To znaczy dziecko z jednej strony jest objęte opieką medyczną, a z drugiej strony jest objęte opieką logopedyczną, bo wtedy te sukcesy komunikacyjne mają szansę się przerodzić we wspólny sukces.

Natomiast pamiętajmy znowu, że zupełnie inaczej wygląda terapia logopedyczna dziecka, które urodziło się z wadą słuchu albo na skutek czy to jakichś otolaryngologicznych, ototoksycznych leków ten słuch został zniszczony.

Inaczej będzie się tę mowę kształtować.

Lubelskie Środowisko Kliniczne, zdaje się, tu przoduje w badaniach na ten temat i wiemy już, że jest bezpośrednia korelacja z udarami u dzieci, a właśnie przechorowaniem przez nie covidu.

Niesłychanie poważna kwestia, bo znowu udar najczęściej wiąże się także z zaburzeniami komunikacyjnymi, to znaczy czy to dezartrycznymi, czy afatycznymi, ale znowu w zależności od tego, czy do udaru doszło,

Czy właśnie do udaru doszło, kiedy język się zaczął kształtować?

To zależy w którym momencie, w jakich okolicznościach, na jakim etapie było dziecko.

Powracamy do rozmowy.

Drodzy Państwo, w rozmowach z terapeutą, a naszym terapeutą dzisiaj jest logopeda, neurologopeda pani doktora Agnieszka Masny z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.

Kiedy słyszymy o tym, że ktoś nie mówi, że ma problemy z komunikacją, to pojawia się taki termin afazja.

To zacznijmy w takim razie od wyjaśnienia, czym jest afazja i jak właśnie te dzieciaki, które tą afazją są dotknięte, będą się komunikowały.

I znowu, to jest dość skomplikowane zagadnienie i można by o nim długo i w bardzo szczegółowych obszarach można by je rozwijać.

W dysartrii pacjent wie co chce powiedzieć, natomiast motorycznie ma z tym kłopot.

Jego narządy mowy mu nie pozwalają na wyartykułowanie myśli, natomiast pacjent afatyczny bardzo często ma kłopot z tym, że on nie wie jak ten komunikat sformułować.

To jest dosyć rzeczywiście skomplikowane i myślę, że ciężko będzie w takim krótkim fragmencie rozmowy wyjaśnić rodzicom, ale kiedy mamy, już wiemy, że afazja afazji nie jest równa i zależy jak ona jest ukształtowana, ale czy te dzieciaki z afazją mają jakiś taki bardzo charakterystyczny sposób komunikacji z otoczeniem?

To są jakieś zdania, które dość szybko najczęściej są przez pacjenta wypowiadane.

Oczywiście po zagłębieniu się w ten komunikat, no nie będziemy mieć już wątpliwości, że sensu w tym raczej nie ma.

Tak, że to nie jest komunikacja, bo komunikacja jest wtedy, kiedy, prawda, tak jak my dzisiaj... Przekazujemy treść.

Tak, albo będzie inny pacjent afatyczny, będzie miał w głowie mnóstwo treści, które chciałby wypowiedzieć, ale nie będzie wiedział, jak to zrobić.

I ja jeszcze raz podkreślę i nieoceniający jako otoczenie, jako też nauczyciele, czy nauczyciele z zupełnie innej teraz beczki mówiąc kolokwialnie zadam pytanie, czy nauczyciele przedszkolni, może panie w żłobkach są przygotowani do tego, czy potrafią wychwytywać, bo

Bo dziecko dostaje narzędzie na przykład w postaci AAC, czyli komunikacji wspierającej

Skoro o AAC, czyli komunikacja wspierająca i alternatywna.

Mamy także taki zestaw właśnie AAC-owych narzędzi.

Natomiast to jest język, to jest sposób komunikacji, który musi zostać nauczony, prawda?

Po pierwsze AAC nie hamuje rozwoju mowy, wręcz przeciwnie i tutaj nie ma absolutnie żadnych wątpliwości, które można by mieć, czy obaw przed wprowadzeniem AAC, jeżeli jest taka potrzeba.

Musimy, czy to tablet, czy książki komunikacyjne, to jakby sama forma narzędzia jest drugorzędna, natomiast ono musi zostać tak precyzyjnie dopasowane do potrzeb dziecka, żeby spełniało jego wymagania.

I znowu, czasami słyszę, że dziecko nie chce korzystać z AC.

Myślę, że nie jedna słuchaczka i nie jeden słuchacz zastanawia się, jaka to jest różnica, bo Pani powiedziała, że to nie jest to samo, język wyjaśnijmy.

Polski język migowy różni się od języka migowego hiszpańskiego albo słowackiego, każdego innego.

Ta komunikacja, tak jak Państwo słyszą, będzie bardzo zależna.

Mieliśmy przyjemność porozmawiać, znaczy ja miałam przyjemność, Państwo mieli przyjemność posłuchać.

W każdej i dowolnej chwili mogą Państwo wejść na stronę radiokielce.pl, odszukać zakładkę podcasty, rozmowy z terapeutą i odcinek właśnie dotyczący tej komunikacji.

Zachęcam Państwa do tego.