Mentionsy

Czy sytuacja w Iranie dojrzewa do zmiany władzy?

Ja mam wrażenie, że te protesty w Iranie śledzimy tak średnio raz na dwa, trzy lata.

Tymczasem od dekad w Iranie nic się pod tym względem nie zmienia.

Rzeczywiście fale protestów w Iranie od początku XXI wieku wybuchają regularnie około co dwa, trzy, cztery lata.

Natomiast nie do końca jest faktem to, że się nic nie zmienia, bo w Iranie mimo tego, że nie mamy tego wydarzenia rewolucyjnego, czyli pełnego obalenia reżimu,

Także, gdy przyjrzymy się bliżej, te ruchy społeczne niosą pewną zmianę polityczną, ale faktem jest, że nie niosą tej zmiany, która jest tak wyczekiwana przede wszystkim przez regionalnych i globalnych adwersarzy Iranu, czyli upadku systemu rządów Republiki Islamskiej.

To ja się zastanawiam, jak w takim razie interpretować te doniesienia, które również do polskich mediów się przedostały o tym, że z Iranu odlatują jakieś transporty złota prosto do Rosji, że Rosjanie przygotowują się na ewentualne przyjęcie Ayatollaha, tak jak niedawno były gotowe przyjąć Bashara al-Asada.

Przezorny zawsze ubezpieczony, czy jednak władze w Iranie obawiają się z jakiegoś powodu bardziej niż to miało miejsce w przeszłości?

Jak powiedziałem, sytuacja w Iranie jest specyficzna o tyle, że mamy z jednej strony oddolny ruch protestu, ale z drugiej strony mamy wojnę kognitywną prowadzoną przez przeciwników Iranu i dlatego w przestrzeni informacyjnej pojawiają się taki szereg informacji, które są bardziej alarmistyczne i mocno niesprawdzone.

Jeżeli chodzi o ruchy lotnicze, cargo pomiędzy Federacją Rosyjską a Iranem, one oczywiście się zdarzały i zdarzają.

Ale w szczególności elit religijnych Republiki Islamskiej Iranu to wydaje mi się to mało prawdopodobny scenariusz.

Spotkałem się z takimi komentarzami, że ta reakcja władz Iranu na protesty jest też w jakiś sposób bardziej brutalna.

Tłumienia protestów w Iranie dodajmy, że ta brutalność rzeczywiście jest wysoka, bo poza protestami mieliśmy ostatni rok zamknął się najwyższą liczbą osób więźniów, którzy stali skazani na karę śmierci w Iranie.

Ale trzeba powiedzieć, że Iran znalazł się w dość szczególnej sytuacji na początku 2026 roku.

Ostatni rok to poważne straty sojuszników i partnerów Iranu w regionie.

To również taka wizerunkowa dosyć duża porażka Iranu.

Tak, ten wątek międzynarodowy, kontekstu międzynarodowego jest szczególnie istotną, zmienną, bo sytuacja międzynarodowa Iranu się pogorszyła.

Jego położenie strategiczne po tym, jak projekt osi oporu budowanej przez Iran przez długi czas, przez ostatnie, można powiedzieć, dwie dekady,

To sprawia, że w rękach Iranu taką, można powiedzieć, takim sojusznikiem, który zachował pewne zdolności bojowe jest tylko ruch Houthi, który jednakże też został poddany presji militarnej przez Stany Zjednoczone i sojuszników europejskich.

Zatem tak, sytuacja międzynarodowa Iranu się pogorszyła.

Kryzys wodny związany ze zmianami klimatycznymi, który powoduje wysychanie w szczególności sztucznych zbiorników, z których poprzez hydroelektrownie generowanych jest też duża część prądu w Republice Islamskiej Iranu.

Oczywiście pytania o tą zmianę gospodarczą, o to, jak w łatwy sposób można poprawić życie Irańczyków, to są pytania, na które rząd nie ma prostej odpowiedzi, bo można powiedzieć, że Iran w swoim założeniu, Republika Istamska zbudowała taki system

Czyli oprócz tego, że ta zmiana wolnorynkowa ona dała pewien impuls rozwojowi Iranowi w latach 90. w pierwszej dekadzie XXI wieku, ale doprowadziła też do ogromnych różnic dochodowych.

Skąd się biorą w trakcie tych protestów odbywających się w Iranie hasła wzywające do powrotu szacha?

Mam na myśli tych, którzy rządził w Iranie jeszcze przed władze Ayatollahów?

Natomiast nie ulega wątpliwości, że znowu wracamy do tego, o czym wspomnieliśmy na początku rozmowy, że wokół Iranu toczy się pewnego rodzaju operacja kognitywna.

To na koniec jeszcze pytanie o to, jak z perspektywy Iranu wygląda ostatnia operacja amerykańska w Wenezueli.

Sądzę, że ta operacja amerykańska przyniosła dużo niepokoju wielu dyktatorom na świecie, w tym także w Iranie.

I pytanie jest zasadnicze takie, w którą stronę pójdzie Iran po następującej sukcesji?

To jest pytanie zasadnicze, które będzie ważyć na przyszłości Iranu i nie znamy na nie odpowiedzi.

Tej przyszłości Iranu będziemy się jeszcze z pewnością przyglądać w Przeglądzie Zagranicznym Radia RMF24.