Mentionsy

I pierwsza taka postać, która się, można powiedzieć, objawia, od niedawna już nie mogę powiedzieć, że zupełnie zapomniana, bo trwają próby na różny sposób rehabilitacji tej postaci, mówię tu oczywiście o Władysławie Studnickim, czyli czołowym polskim germanofilu.

Pan profesor zechciał troszkę przybliżyć tą postać naszym słuchaczom, a zwłaszcza odpowiedzieć na pytanie, jak to się stało, że było cały szereg zamachów organizowanych przez Polskie Państwo Podziemne na różnego rodzaju kolaborantów, a na tego najsłynniejszego, czyli studnickiego takiego zamachu czy wyroku, nie dotrzymał w ogóle nigdy wyroku od Polskiego Państwa Podziemnego, mimo ostentacyjnego narzucania się Niemcom.

W książce pana profesora jest na przykład opisany taki fragment, gdzie Studnicki pojawia na pogrzebie komendanta granatowej policji, czyli nawiasem mówiąc kolaboracyjnej formacji, którego zastrzeliło podziemie, zresztą komunistyczne, i wygłasza tam płomienną mowę, że to są zbrodniarze, bandyci i tu trzeba dalej z Niemcami współpracować, bo to jest cywilizacja i tak dalej.

Mnie się wydaje, że z tym Studnickim to było trochę tak, że on miał opinię ekscentryka,

Później, kiedy Niemcy jednak już ten plan wcielili w życie i okupowali Polskę, no Studnicki nie miał dla nich szczególnego znaczenia w moim przekonaniu, bo... Bo oni nie chcieli mieć rządu wiszystowskiego czy kisslingowskiego.

Hitler nie chciał mieć polskiego kisslinga, bo miałby go i to niekoniecznie musiałby być ekscentryczny profesor Studnicki, tylko być może ktoś większego formatu.

Takie opcje były na stole niejako, bo pewne propozycje były składane przez znacznie poważniejszych ludzi, tak bym powiedział, niż Studnicki.

Czyli teoretycznie, gdyby na przykład po agresji już przeciwko Związkowi Sowieckiemu w 1941 roku przekształcono Generalne Gubernatorstwo w jakąś formę pseudopaństwowości polskiej, najprawdopodobniej by się znaleźli ludzie poważniejsi od Studnickiego, którzy by byli skłonni.

Ta jego zdrada miała też taki charakter ograniczony, no bo on jednak w końcu, tak samo zresztą jak Studnicki, nie firmował swoim nazwiskiem żadnej takiej rzeczywistej inicjatywy.

Dotąd mówiliśmy o konkretnych osobach, mówiliśmy o Władysławie Studnickim, o Leonie Kozłowskim, jeszcze można by wspomnieć o Andrzeju Świetlickim, to był taki ONR-owiec przedwojenny z grupy Piaseckiego, falangista, który też podejmował jakieś próby w 1939 roku, ale wyjątkowo źle się dla niego to skończyło, bo akurat w przeciwieństwie do