Mentionsy

Zubożały nauczyciel łaciny William Szekspir poznaje niezależną duchem Agnes.

Warto podkreślić, że to po części intertekstualna gra z twórczością Szekspira, po części film biograficzny.

Anna Kowalcze-Pawlik, prezeska Polskiego Towarzystwa Szekspirowskiego.

Przygotowywana nowa biografia Szekspira, która jest przygotowywana w Polsce, prawda?

Dopiero jak czytam ten wstęp, to uświadamiam sobie, że w sumie widzimy tutaj Szekspira, który ma

O młodości Szekspira w Stratford wiemy stosunkowo niewiele, jeżeli chodzi o twarde fakty.

Natomiast pojawiają się we wczesnych biografiach oraz w rozmaitych antykwarycznych wspomnieniach Szekspira dotyczących, które bardzo szybko zaczęto gromadzić, bo on był bardzo znany lokalnie i nie tylko osobistością stratfordzką, pojawiają się rozmaite historie dotyczące tej młodości, mniej lub bardziej wiarygodne.

A czy prawdopodobna jest ta zaproponowana przez twórców wersja dziejów Williama Szekspira, że takim impulsem dla opuszczenia domu rodzinnego był jego konflikt z ojcem?

Mamy ślady może w twórczości Williama Szekspira tych napiętych relacji między ojcem a synem.

Napięte relacje między rodzicami a dziećmi pojawiają się w twórczości Szekspira, ale sam pan powiedział, że jest to jednak pewien topos, prawda?

Jasne jest, że takie próby można podejmować w biografiach Szekspira, zwłaszcza tych tworzonych w wieku XIX.

Wskazywano szczególnie tutaj na komedię romantyczną jako takie miejsce, w którym Szekspir opowiada się właśnie po stronie tych młodych, którzy gdzieś idąc za porywem serca, niekoniecznie słuchają swoich rodziców.

Właśnie na tym polega ta intertekstualna gra, że ona próbuje poddać źródła twórczości Szekspira w jego życiu, ale o tym sobie porozmawiamy za chwilę.

Tak, o ojcu Szekspira wiemy całkiem sporo, ale też na podstawie analizy dokumentów dotyczących jego życia, nie sporządzonych przez niego.

Osoby, jaką był ojciec Williama Szekspira.

To znowu jest rzecz niepotwierdzona, natomiast istniejąca w wzmiankach osób, które mogły jeszcze pamiętać Williama Szekspira i na pewno pamiętały jego ryzinę.

Pojawiały się wzmianki dotyczące w ogóle być może wyjazdu Szekspira do Lancashire.

Prawda, podobnie jak tutaj bywają badacze, którzy jakby mają tutaj światopogląd bardziej powiązany doktrynalnie z katolicyzmem i oni gdzieś tam usiłują się jakby wydobyć na światło dzienne właśnie te rodzinne zależności między tak zwanymi rekuzentami, a rodziną samego Szekspira.

To w końcu dobrnię do informacji o tym, że żona Williama Szekspira również nazywała się Anne Hathaway.

Tutaj samo nazwisko rodzinne Szekspirów pojawia się w rozmaitych złożeniach, to znaczy pod różnymi tak naprawdę postaciami.

No tutaj w historii pisania o tej parze prowokowało rozmaite próby wytłumaczenia, dlaczego tutaj tak młody człowiek zdecydował się na małżeństwo z tak, i tutaj powtarzam w skrócie to, co do powiedzenia mieli biografowie przede wszystkim Szekspira od wieku w zasadzie XVIII po koniec wieku XIX, no z taką, prawda, no właśnie wiedźmą, tak?

Przepraszam, ale w oczach niektórych być może bizogenicznych hagiografów Szekspira ten związek po prostu był skandalem.

Przynajmniej tym tropem interpretacyjnym idą gdzieś osoby piszące biografie Szekspira już pod koniec wieku XX, kiedy zaczęto rzeczywiście uważnie przyglądać się postaciom kobiecym, kiedy uważnie też zaczęto przyglądać się

Czy ona była faktycznie w pewnym sensie uczennicą czy rodziną uczniów Szekspira?

Natomiast wydaje mi się, że wzmianki, które wiele osób, znowu piszących biografię Szekspira wcześniejsza, czyni mówiąc, że Szekspir bywał najwyżej raz w roku w Stretfordzie, już po tym, jak dał się poznać jako dramaturg w Londynie, to są rachunki być może przesadzone w tę stronę, która miałaby za zadanie podkreślać brak więzi między tymi małżonkami.

Stąd też w filmie jest podana informacja o tym, że zespół Szekspira wybiera się do Kent, tak?

Natomiast sam ten związek otacza z jednej strony właśnie ten nimb tajemnicy, z drugiej strony na podstawie zapisów w testamencie Szekspira, gdzie Annie zapisał swoje drugie, co do jakości, najlepsze łoże.

To, w jaki sposób z kolei Szekspir pisze o kobietach, bo ja myślę, że o tym też trzeba wspomnieć, pozwala stwierdzić,

Wspomniała Pani o tym, że film stara się uprawdopodobnić wersję wydarzeń mówiącą o tym, że tytułowy Hamnet, syn Szekspirów, zmarł z powodu dżumy, z powodu zarazy.

No i dla Williama Szekspira tym sposobem staje się Hamlet, napisanie tego dramatu, tej tragedii.

To jest ten trop, który jest rozważany przez szekspirologów, że to nie czytanie saksogramatyka raczej, ale próba poradzenia sobie z traumą, a może jedno i drugie po prostu.

Potwierdzenie tej inspiracji należałoby doszukiwać się u papy Freuda, tak myślę, bo to on bardzo jednoznacznie wskazywał na to, czytając bardzo uważnie zresztą dramaty Szekspira, on bardzo wyraźnie stwierdzał tutaj to powiązanie.

Sama Maggie O'Farrell nawiązuje do słów szekspirologa, profesora Greenblatta.

Mam wrażenie, że to przesunięcie, które nastąpiło w momencie, kiedy powieść została przetłumaczona na język filmowy, to jest przesunięcie, które wynika z ogromnego zainteresowania osobą Szekspira.

I tutaj też można wchodzić w to, w jaki sposób ta jej żałoba jest pokazywana w rozmaitych tekstach szekspirowskich, bo te postaci kobiece w żałobie, matczyne postaci kobiece w żałobie, one też w rozmaitych konfiguracjach pojawiają się w tych dramatach.

Bo to taki chyba przeciętny czytelnik Szekspira jest w stanie wyłapać.

Wspomnijmy na chwilę o tych nawiązaniach do Szekspira i do...

Jasne jest, że metoda taka biograficzna czytania dramatów szekspirowskich istnieje.

Z Szekspirem o tyle jest trudno, że on świadomie czy nie

Natomiast z drugiej strony, gdyby nie twórczość dramatyczna Szekspira, to myślę, że biografie szekspirowskie by były znacznie mniej obszerne.

Właśnie o słomie pisała, o tym, że wszystkie biografie Szekspira to są domki ze słomy, pisała Germaine Greer, która jest zresztą autorką biografii Anne Hathaway.

A propos czytania Szekspira, to Chloe Zhao z absolutną szczerością wyznała, że pisząc scenariusz do tego filmu nie znała angielskiego na tyle dobrze, żeby przyswoić archaiczny język dzieł Szekspira, że w zasadzie Szekspira nie do końca rozumiała literalnie.

To, że za ekranizację tekstu około szekspirowskiego wzięła się osoba, która językiem angielskim, tym wczesnonowożytną angielszczyzną, nie włada.

To znaczy takie, które będzie jednak przemawiać nie tylko i wyłącznie do komeserów, którzy poznali wszelkie tajniki szekspirowskiego dramatu.

Potrafią na wyrywki cytować właśnie szekspirowską angielszczyzną, urywki z Hamleta.

To znaczy, język Szekspira, angielszczyzna Szekspira, nie jest angielszczyzną, którą przeciętny użytkownik języka angielskiego zrozumie.

Do tego stopnia, że od kilku lat ukazuje się przykładowa seria, która jest serią przykładu wywnątrzjęzykowego, to znaczy, przykłada Szekspira.

Nie tylko z perspektywy szekspirolożki, ale też z perspektywy widza.

Co też nie zaskakuje, dlatego że sięganie po materię szekspirowską oznacza, że na użytek odbiorców anglojęzycznych oznacza, że tutaj ten pietyzm się pojawi.

To być może razić niektóre osoby, które nie są przyzwyczajone też do myśli, że Szekspir mógłby mieć na przykład właśnie te myśli samobójcze.

Więc zastanawiam się, na ile tutaj ten konglomerat przekona mi, jaki mamy na temat i samego Szekspira, i na temat męskości, na ile to gdzieś tam może wchodzić w paradę.

No właśnie, może to jest kwestia relacji emocjonalnej z samą postacią Williama Szekspira, bo ja tutaj przyznaję, że może wyszedłem na emocjonalną kłodę, mówiąc przed chwilą o tym, że mnie film nie do końca wzruszył, bo jest zbyt intensywny pod tym względem.

Ale faktycznie scena, która sugeruje, że być albo nie być pojawiło się w głowie Szekspira nie tylko jako świetna linia dialogowa do tragedii, ale też jako pewna ekspresja jego własnych myśli.

I tę ekipę mamy, dlatego że Polskie Towarzystwo Szekspirowskie, o którym wspomnieliśmy na samym początku i potem w toku naszej rozmowy, to jest bardzo dynamicznie działające grono badaczy i badaczek.

zajmujących się twórczością Szekspira w rozmaitych konfiguracjach.

Również miłośników i miłośniczek Szekspira.

Pojawiły się nowe dowody, mówiąc inaczej, na naturę jej w związku z wylem i na to, gdzie Szekspir mógł mieszkać podczas pobytu w Londynie.

Że warto na użytek odbiorcy polskojęzycznego napisać taki tekst, który nie będzie przykładan, bo ostatnie biografie Szekspira, które się ukazywały w toku ostatnich lat, to są tylko i wyłącznie przykłady z języka angielskiego.

I będzie to taka biografia, która będzie sytuowała no właśnie losy Szekspira na tle szersze, na tle jego rodziny, samego Stratfordu oraz Londonu, a zarazem będzie też pokazywała pewne tropy związane z polskimi losami już nie samego Willa, ale obiektów, które gdzieś tam zawędrowały może nie pod polskie wstrzechy, ale pod polskie dachy pałacowe.

Bardzo znanym eksponacie, o którym niewiele osób w Polsce wie, że w Polsce, w tym momencie w Krakowie znajduje się krzesło Szekspira na przykład.

Gościłem dziś panią dr Annę Kowalcze-Pawlik, prezeskę Polskiego Towarzystwa Szekspirowskiego.

Dziękuję bardzo i mam nadzieję, że oglądając Hamneta, poczujecie Państwo wiad w żagle i zaczniecie interesować się działalnością Polskiego Towarzystwa Szekspirowskiego, o której można przeczytać na naszej stronie.

Powtarzam jeszcze raz, Polskie Towarzystwo Szekspirowskie.

A ja nie pozwolę Państwu o tym zapomnieć, bo mamy jeszcze naprawdę sporo filmów o biografii Szekspira, bardziej lub mniej rzetelnych i bardziej lub mniej odbiegających od jego prawdziwej biografii.

Zakochany Szekspir, Anonymous, cała prawda o Szekspirze to jeszcze przed nami.