Mentionsy

Powojnie
Powojnie
06.02.2026 17:00

Brytyjska bomba atomowa. Jak Brytyjczycy przegrali wyścig nuklearny. Cena lojalności wobec USA. Churchill wstrzymuje atom.

Hej, w najnowszym odcinku serii Powojnie opowiadam historię powstania brytyjskiej bomby atomowej. Winston Churchill nie był zwolennikiem nuklearnego wyścigu zbrojeń z Amerykanami. W czasie II wojny światowej liczył na szeroko zakrojoną współpracę z Waszyngtonem i wspólne prace nad nową bronią. Franklin D. Roosevelt formalnie nie mówił „nie”, jednak brytyjscy naukowcy nie byli wtajemniczani we wszystkie kluczowe elementy projektu. Co więcej — to właśnie dzięki ich wiedzy i doświadczeniu amerykański Projekt Manhattan mógł rozwinąć skrzydła. Kulminacją tych starań było porozumienie zawarte w Quebecu między Stanami Zjednoczonymi, Wielką Brytanią i Kanadą, zakładające współpracę oraz wymianę doświadczeń w zakresie badań nad bronią jądrową.Po wojnie klimat do dalszej kooperacji wyraźnie się jednak pogorszył. Na światło dzienne zaczęły wychodzić informacje o sowieckich szpiegach działających w Projekcie Manhattan. Amerykanie szybko zamknęli się na współpracę z sojusznikami, a w praktyce całkowicie ją zerwali. Brytyjczycy zostali zmuszeni do samodzielnego prowadzenia własnego programu nuklearnego. Co ciekawe, prawdziwego rozpędu brytyjski program atomowy nabrał dopiero wraz z powrotem Churchilla do władzy w latach 50. Więcej na ten temat dowiecie się słuchając najnowszego odcinka serii Powojnie.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 10 wyników dla "Wielka Brytania"

Po II wojnie światowej Wielka Brytania stała się silnie zależna od Waszyngtonu.

Wielka Brytania rozpoczęła przygotowania do własnego programu atomowego już w 1941 roku.

19 sierpnia 1943 roku Wielka Brytania, Stany Zjednoczone i Kanada podpisały porozumienie o wspólnym programie atomowym zakładające szeroką współpracę naukową i przemysłową.

Choć Wielka Brytania pozostawała bliskim sojusznikiem Stanów Zjednoczonych, współpraca bardzo szybko zaczęła się psuć.

Ponieważ Wielka Brytania balansowała na granicy bankructwa ostateczną decyzję o uruchomieniu programu atomowego, brytyjski rząd podjął dopiero w styczniu 1947 roku.

Churchill uważał, że Wielka Brytania na ten moment powinna rozwijać wiedzę o broni atomowej, a nie ją produkować.

W praktyce oznaczało to, że głównym celem ewentualnego uderzenia atomowego stanie się Wielka Brytania.

Przekonywał w nim, że Wielka Brytania powinna kontynuować produkcję własnej broni jądrowej i pójść własną drogą w badaniach nuklearnych, rozwijając jednocześnie relacje z bogatymi w uran krajami wspólnoty narodów bez oglądania się na Amerykanów.

Równolegle Wielka Brytania prowadziła intensywne przygotowania do próbnych eksplozji.

W kolejnych latach Wielka Brytania testowała swoją broń już wyłącznie na amerykańskich poligonach w Nowadzie.