Mentionsy

Poradnik językowy - ciąg dalszy
Poradnik językowy - ciąg dalszy
28.01.2026 07:00

Poradnik językowy - ciąg dalszy. Językowe problemy z listów słuchaczy

Rozmowy M. Tułowieckiej i dr A. Hąci o języku polskim. Rozwiązujemy zagadki językowe, rozwiewamy wątpliwości słuchaczy, objaśniamy, jak się mówi i pisze poprawnie i dlaczego właśnie tak. Zastanawiamy się skąd się biorą słowa, jak się zmienia polszczyzna i czy należy się tym niepokoić. Tym razem rozwiązujemy problemy językowe zgłoszone przez słuchaczy listownie.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 42 wyników dla "A."

Ludzie listy piszą, jak Państwo dobrze wiedzą, a my co jakiś czas odpowiadamy i korzystamy z zasobów Poradni Językowej Uniwersytetu Warszawskiego, ponieważ łączy nas z nią Unia Personalna, czyli dr Agata Chońcia tu obecna.

I tak jak powiedziałam, odpowiadamy na te listy od Państwa.

Ale niestety analogii tutaj nie ma, bo gdy pomyślimy o słowie przewoźnik, no brzmi podobnie przewodnik, przewoźnik i też przewoźnik może nazywać mężczyznę, w ogóle człowieka albo firmę transportową, to analogii tutaj nie ma.

Niewątpliwie jednak tylko jedna forma przewoźnicy jest poprawna niezależnie od znaczenia.

I to znaczenie, czy ta forma właściwie, jest opatrzona komentarzem takim, że to jest forma deprecjonująca, czyli nie neutralna stylistycznie, czyli bardzo potoczna i na pewno niezalecana.

W przypadku wyrazu przewoźnik nie możemy zastosować analogii do rzeczownika przewodnika.

Być może wynika to z podobieństwa do formy miejscownika.

Z kolei wielki słownik języka polskiego sugeruje, by formę dopełniacza zakończyć literą A.

Pani Wiktoria niestety chyba nie będzie usatysfakcjonowana odpowiedzią, a odpowiedź jest taka, że poprawne są obie formy cyberpunku, cyberpunka i trudno wskazać regułę, która kazałaby wybrać jedną z tych form, bo takiej reguły po prostu nie ma.

Pana, nauczyciela, studenta, redaktora, dziennikarza, panka i cyberpanka.

I nawet geniusza.

Tak, od bardzo dawna.

U i A. I naprawdę daję państwu słowo honoru, uroczyste, że nie ma żadnej zasady, która pozwoliłaby przewidzieć kiedy U, kiedy A.

Jak często jedna, jak często druga.

W języku także istnieje konkurencja.

No to zależnie od znaczenia.

Przyznam się, że to jest tematyka bardzo mi odległa.

Ta cyber tematyka.

Nas pani Marta.

I tu znowu jestem bezradna.

Mapa drogowa, czyli plan działania.

Czyli chodzi o taki sposób prezentowania wykresów czy aktywności użytkowników na różnych stronach internetowych, co rzeczywiście przypomina trochę te geograficzne mapy ciepła.

I dlatego właśnie utrwaliła się forma hit-mapa, pisana head-mapa, tak jak po angielsku, tylko już ta mapa jest spolszczona.

Taka hybryda jednym słowem językowa.

Tak, taka hybryda, taka półkalka.

Jedno słowo, hitmapa.

Heatmapa.

I to nie tak jak wierzba płacząca.

Idę z Marduk Zakir Szumim, chociaż już nie pójdę z nim nigdy, bo jego już nie ma.

Czy to jest korporacja międzynarodowa, czy firma lokalna, krajowa.

I wtedy trzeba szukać odpowiednika, określonego odpowiednika polskiego, po prostu żeby nazwa była zrozumiała.

Pani Izabela się zastanawia.

Polonistka się pomyliła.

Bardzo proszę o pomoc w rozwikłaniu problemu językowego, który ostatnio zdominował listę dyskusyjną członków i sympatyków Stowarzyszenia Jeździeckiego Szarża.

Sytuacja nie jest chyba dokładnie taka, jaką pan przedstawił, a w każdym razie te ustalenia, które poczyniłam... Dochodzenie pani zrobiła.

No i co się okazuje, że źródła jeździeckie, na przykład Encyklopedia Koni, podają tylko polską nazwę przedmiotu, tego, o który pan pyta, czyli nazwę rozetka.

Tak, a nie flot i podaje znaczenie fala.

Koronek włosów, wstążek, masa falista.

I na polskim gruncie nie mają żadnego uzasadnienia.

Podstawa jest francuska.

Tak czy inaczej, tak czy siak, za listy dziękujemy i mówimy do usłyszenia.

Doktora Gata Hącia i Małgorzata Tułowiecka.