Mentionsy
Poradnik językowy - ciąg dalszy. Językowe problemy z listów słuchaczy
Rozmowy M. Tułowieckiej i dr A. Hąci o języku polskim. Rozwiązujemy zagadki językowe, rozwiewamy wątpliwości słuchaczy, objaśniamy, jak się mówi i pisze poprawnie i dlaczego właśnie tak. Zastanawiamy się skąd się biorą słowa, jak się zmienia polszczyzna i czy należy się tym niepokoić. Tym razem rozwiązujemy problemy językowe zgłoszone przez słuchaczy listownie.
Szukaj w treści odcinka
Ludzie listy piszą, jak Państwo dobrze wiedzą, a my co jakiś czas odpowiadamy i korzystamy z zasobów Poradni Językowej Uniwersytetu Warszawskiego, ponieważ łączy nas z nią Unia Personalna, czyli dr Agata Chońcia tu obecna.
I tak jak powiedziałam, odpowiadamy na te listy od Państwa.
Ale niestety analogii tutaj nie ma, bo gdy pomyślimy o słowie przewoźnik, no brzmi podobnie przewodnik, przewoźnik i też przewoźnik może nazywać mężczyznę, w ogóle człowieka albo firmę transportową, to analogii tutaj nie ma.
Niewątpliwie jednak tylko jedna forma przewoźnicy jest poprawna niezależnie od znaczenia.
I to znaczenie, czy ta forma właściwie, jest opatrzona komentarzem takim, że to jest forma deprecjonująca, czyli nie neutralna stylistycznie, czyli bardzo potoczna i na pewno niezalecana.
W przypadku wyrazu przewoźnik nie możemy zastosować analogii do rzeczownika przewodnika.
Być może wynika to z podobieństwa do formy miejscownika.
Z kolei wielki słownik języka polskiego sugeruje, by formę dopełniacza zakończyć literą A.
Pani Wiktoria niestety chyba nie będzie usatysfakcjonowana odpowiedzią, a odpowiedź jest taka, że poprawne są obie formy cyberpunku, cyberpunka i trudno wskazać regułę, która kazałaby wybrać jedną z tych form, bo takiej reguły po prostu nie ma.
Pana, nauczyciela, studenta, redaktora, dziennikarza, panka i cyberpanka.
I nawet geniusza.
Tak, od bardzo dawna.
U i A. I naprawdę daję państwu słowo honoru, uroczyste, że nie ma żadnej zasady, która pozwoliłaby przewidzieć kiedy U, kiedy A.
Jak często jedna, jak często druga.
W języku także istnieje konkurencja.
No to zależnie od znaczenia.
Przyznam się, że to jest tematyka bardzo mi odległa.
Ta cyber tematyka.
Nas pani Marta.
I tu znowu jestem bezradna.
Mapa drogowa, czyli plan działania.
Czyli chodzi o taki sposób prezentowania wykresów czy aktywności użytkowników na różnych stronach internetowych, co rzeczywiście przypomina trochę te geograficzne mapy ciepła.
I dlatego właśnie utrwaliła się forma hit-mapa, pisana head-mapa, tak jak po angielsku, tylko już ta mapa jest spolszczona.
Taka hybryda jednym słowem językowa.
Tak, taka hybryda, taka półkalka.
Jedno słowo, hitmapa.
Heatmapa.
I to nie tak jak wierzba płacząca.
Idę z Marduk Zakir Szumim, chociaż już nie pójdę z nim nigdy, bo jego już nie ma.
Czy to jest korporacja międzynarodowa, czy firma lokalna, krajowa.
I wtedy trzeba szukać odpowiednika, określonego odpowiednika polskiego, po prostu żeby nazwa była zrozumiała.
Pani Izabela się zastanawia.
Polonistka się pomyliła.
Bardzo proszę o pomoc w rozwikłaniu problemu językowego, który ostatnio zdominował listę dyskusyjną członków i sympatyków Stowarzyszenia Jeździeckiego Szarża.
Sytuacja nie jest chyba dokładnie taka, jaką pan przedstawił, a w każdym razie te ustalenia, które poczyniłam... Dochodzenie pani zrobiła.
No i co się okazuje, że źródła jeździeckie, na przykład Encyklopedia Koni, podają tylko polską nazwę przedmiotu, tego, o który pan pyta, czyli nazwę rozetka.
Tak, a nie flot i podaje znaczenie fala.
Koronek włosów, wstążek, masa falista.
I na polskim gruncie nie mają żadnego uzasadnienia.
Podstawa jest francuska.
Tak czy inaczej, tak czy siak, za listy dziękujemy i mówimy do usłyszenia.
Doktora Gata Hącia i Małgorzata Tułowiecka.
Ostatnie odcinki
-
Poradnik językowy - ciąg dalszy. Trzecia część ...
18.02.2026 07:00
-
Poradnik językowy - ciąg dalszy. O magii po raz...
11.02.2026 07:00
-
Poradnik językowy - ciąg dalszy. O magii po raz...
11.02.2026 07:00
-
Poradnik językowy - ciąg dalszy. Druga część ro...
04.02.2026 07:00
-
Poradnik językowy - ciąg dalszy. Druga część ro...
04.02.2026 07:00
-
Poradnik językowy - ciąg dalszy. Językowe probl...
28.01.2026 07:00
-
Poradnik językowy - ciąg dalszy. Językowe probl...
28.01.2026 07:00
-
Poradnik językowy - ciąg dalszy. Babcie, dziadk...
21.01.2026 07:00
-
Poradnik językowy - ciąg dalszy. Babcie, dziadk...
21.01.2026 07:00
-
Poradnik językowy - ciąg dalszy. Zmiany w ortog...
14.01.2026 07:00