Mentionsy
Czy mesjanista może mieć ciepłą wodę w kranie?
Odnowienie sztuk i nauk nie przyczyniło się do poprawy obyczajów - pisał w połowie XVIII wieku Jan Jakub Rousseau. Przemiana moralna wiąże się raczej z mitem, spiskiem i ofiarą - dopowiadał 8 dekad później Adam Mickiewicz. Czy to znaczy, że podzielał antycywilizacyjny zapał Genewczyka? Mesjanizm i nowoczesność - to temat rozmowy z prof. Ewą Hoffman-Piotrowską z Instytutu Literatury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego oraz dr. Pawłem Rojkiem z Instytutu Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego ••• Podcast jest częścią projektu „Polskość - dziesięć wieków definiowania narodu”, realizowanego ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu „Nauka dla Społeczeństwa II”.
Szukaj w treści odcinka
Tak naprawdę wielkim odkryciem Mickiewicza, a też polskich mesjanistów, było przekodowanie tego indywidualnego modelu, tej paranezy chrystologicznej na podmiot zbiorowy.
Z jednej strony Sołowiow, Bioridajew, którzy zachwyceni wykładami paryskimi Mickiewicza byli przekonani o tym, że da się jakoś scalić, zjednoczyć tę myśl polską i rosyjską.
Wielkość Mickiewicza właśnie na tym polega, że nie był to mesjanizm partykularny.
Ja też tak czytam Mickiewicza jako właśnie projekt, który jest bardzo współczesny, bo też pokazuje, co trzeba zrobić, jaką trzeba wielką pracę wykonać wewnętrzną, taką właśnie moralną, też akcjologiczną, żeby gdzieś ten podmiot zbiorowy, tak, jakim jest Polska, móc odbudować czy przebudować.
Książki, no to są książki wielotomowe, to są prelekcje paryskie Mickiewicza, to jest jedna, i Ojca Nasz Cieszkowskiego.
Jest jakiś taki, pamiętam, cytat z Mickiewicza, z któregoś listu, gdzie on właśnie strasznie krytykuje doktorowie, bo ci filozofowie tylko receptę na małą chorobę są w stanie wystawić, a nie są w stanie uleczyć żadnego dużego problemu.
I chyba to... Proszę mnie poprawić, nie jestem filozofem, ale mi się wydaje, że tak naprawdę wielkim odkryciem Mickiewicza
I w pewnym momencie sobie uświadomiłam, że tak naprawdę cały mesjanizm Mickiewicza ufundowany jest na jednym dziele.
I to, co kapitalnie wybrzmiewał Mickiewicza, noście się tak, nie okłamujcie się, uczcie się, zbierajcie pieniądze, to są konkrety, to są konkrety, módlcie się, tak się żeńcie, róbcie to i tamto, daje pewien konkret, bo też jest pisane do bardzo konkretnego odbiorcy oczywiście, daje pewien konkret.
Oczywiście kocham Adama Mickiewicza, ale to chyba jednak Cieszkowski powinien być patronem Uniwersytetu w Poznaniu, prawda?
Tak, i ciekawe u Mickiewicza ta słowiańskość nie jest wyzuta z chrześcijaństwa, jest chrystianizowana.
To jest bardzo ciekawe u Mickiewicza, że on jakby bardzo pięknie to żeni.
To ja jeszcze może pociągnę wątek mocowania się Mickiewicza z różnymi zagadnieniami.
I to, jaki jest stosunek, czy stosunki może Mickiewicza do cywilizacji i do rewolucji?
Mieliśmy lata PRL-u, gdzie zupełnie świadomie uznano, że Mickiewicza nie da się skancelować.
To jest instrumentalizacja Mickiewicza była bardzo mocna, prawda?
Poza tym też te mesjanizmy we Francji, które tak mocno rozkwitły jako właśnie też reakcja na kryzys, że wydały chociażby utopistów, socjalistów, Saint-Simona, najbliższy przyjaciel Mickiewicza Bogdaniański był pierwszym polskim Saint-Simonistą.
I to bardzo ładnie wybrzmiewało Mickiewicza.
Też to w składzie zasad potem widać u Mickiewicza w czasie właśnie wiosny ludów.
Ostatnie odcinki
-
Czy można się zapisać do polskości?
11.12.2025 16:00
-
Czy można się zapisać do polskości?
11.12.2025 16:00
-
Zrzucić płaszcz Konrada
04.12.2025 16:00
-
Dwa razy się zastanów, czy jesteś Polakiem
27.11.2025 16:00
-
Dwa razy się zastanów, czy jesteś Polakiem
27.11.2025 16:00
-
Wieszanie
20.11.2025 16:00
-
Wieszanie
20.11.2025 16:00
-
Polskość na emigracji
13.11.2025 16:00
-
Polskość na emigracji
13.11.2025 16:00
-
Obcy
06.11.2025 16:00