Mentionsy

Zwiedzimy wspólnie pewne niezwykłe toskańskie miasteczko, które od lat przyciąga artystów, a wspólnie z profesor Joanną Wojdon porozmawiamy o historii Polonii amerykańskiej.

Dobrej monografii obejmującej dzieje i obszar całej Polonii amerykańskiej długo jeszcze nikt nie napisze.

Niemożność ta jest prostą pochodną statusu Polonii.

Temu twierdzeniu postanowili zadać kłam autorzy Historii Polonii Amerykańskiej, trzytomowego wydawnictwa poświęconego dziejom Polaków i potomków polskich emigrantów w Stanach Zjednoczonych.

Chciałam zapytać na początek, nawiązując do tego cytatu, który przywołałam, czy mają państwo takie poczucie, że opisując dzieje Polonii, dokonali państwo prawie niemożliwego?

Z założenia miał przedstawiać 10 różnych dziedzin życia Polonii amerykańskiej i tam też są i przepisy kucharskie, i piosenki, i nuty, i właśnie wspomnienia.

Co świadczy o przynależności do Polonii?

I nigdy nie było łatwe ocenić, kto był członkiem Polonii, a kto nim nie był.

Ten pierwszy tom opisu historii Polonii amerykańskiej kończy się na roku 1939.

Po pierwsze ta cezura trochę została narzucona jeszcze w PRL, bo na 1939 roku się kończyła taka synteza historii Polonii amerykańskiej Andrzeja Broszka, która powstała w latach 70.

Druga rzecz to jest rzeczywiście napływ tej tak zwanej nowej emigracji, czyli tych, którzy Polskę opuścili w związku z wybuchem II wojny światowej, który zmienił tak jakby dosyć diametralnie skład społeczny Polonii amerykańskiej, a także pewne takie spektrum zainteresowań.

To te wysiłki po pierwsze nie spotykały się ze zbyt takim entuzjastycznym przyjęciem ze strony Polonii, ale z drugiej strony nawet ci, którzy do Polski jeździli, którzy w jakieś interakcje z władzami komunistycznymi wchodzili, to mimo wszystko zachowywali do ich poczynań duży dystans i raczej wierzyli w to i mieli ku temu podstawy, że nawiązując te kontakty

I zresztą w dzisiejszej literaturze przedmiotu, takiej politologicznej, lobbing Polonii w latach osiemdziesiątych w czasach Solidarności uchodzi za taki przykład skutecznego lobbingu.

Natomiast w momencie, kiedy ja zaczynam swoją narrację, czyli w czasie II wojny światowej, no po prostu interesy administracji Roosevelta były zupełnie inne niż interesy Polonii i tutaj nie było sposobu, żeby jedna grupa etniczna czy nawet wiele grup etnicznych było w stanie zupełnie odwrócić tory polityki amerykańskiej.

A po drugie też zmiana takiego ogólnego odbioru Polonii wiązała się z takimi rzeczami, które od Polonii podobnie jak z tym lobbyingiem nie do końca były zależne, bo z ogólną zmianą sytuacji politycznej, postrzegania Polski i Polaków.

Mówiła profesor Joanna Wojdon, historyczka z Uniwersytetu Wrocławskiego i współautorka publikacji zatytułowanej Historia Polonii Amerykańskiej.