Mentionsy

Były też w historii takie wydarzenia, gdzie Rosja nawet próbowała być tak zwanym państwem kolonialnym i to w ujęciu morskim, a przecież zawsze kojarzymy ją z działaniami na lądzie szeroko pojętym.

Gdy pojawia się Rosja, no to właśnie w ten sposób jest przedstawiana i jest to zestawiane z imperiami zachodnioeuropejskimi na zasadzie innego rodzaju kolonizacji.

Natomiast to, co w moim odczuciu, stykając się z taką literaturą, często budzi pewne zaskoczenie ze względu na ten mój temat, jest to, że Rosja poza tym wszystkim, co mówiliśmy, tymi formami nie do końca jasnej, nie do końca tradycyjnej kolonizacji, miała właśnie tradycyjną także, czyli tę rosyjską Amerykę.

Na tym etapie, czyli znowu mamy początek wieku XVIII, Rosja zajęła już większość terenów azjatyckich i tworzy też osadnictwo na Syberii i tym, co dziś nazywamy Rosyjskim Dalekim Wschodem.

niejako przeczy, albo w sposób zupełnie nieoczywisty z perspektywy klasycznego spojrzenia na świat, określa kierunki, ponieważ z eurocentrycznego oczywiście punktu widzenia mamy Europę w środku, wschód to są właśnie Rosja, Chiny, na zachodzie mamy ten symbol zachodu, to znaczy Stany Zjednoczone, a już największe te symbole to są na przykład właśnie Kalifornia, ten zachód Stanów, podczas gdy z punktu widzenia rosyjskiej komunizacji to jest najbardziej daleki wschód.

Czy tam w ogóle Rosja miała jakąś konkurencję, czy tak na dobrą sprawę?

W 1689 roku Rosja podpisała z Chinami traktat w Nerczyńskim.

który regulował handel i właśnie na mocy tego traktatu w Kiahcie, dzisiaj na granicy mongolsko-rosyjskiej, był punkt, w którym Rosjanie sprzedawali te futra.

To właśnie, bo tutaj myślę, że już doprecyzowałeś, po co w ogóle Rosjanie zainteresowali się tym terenem, bądź co, bądź zamorskim w swoim przypadku, a faktorie handlowe nie tylko w przypadku Rosjan były takim, można by powiedzieć, głównym punktem zaczepienia do tego, żeby w ogóle eksplorować nowe lądy.

Tam było miejsce, natomiast Rosjanie nazwali ją Nowym Archangielskiem.

Czy to była jakaś garska Rosjan, którzy, że tak powiem, przekonywali narody lokalne do handlu i do jakiejś narastającej tożsamości?

Podczas gdy już trochę powiedzieliśmy, wiemy, że ona tak naprawdę nie dotyczyła całej Alaski, bo tak myślimy, że Rosjanie sprzedali Alaskę Stanom Zjednoczonym, sprzedali ten ogromny teren.

Natomiast mówimy o małych terenach i teraz te tereny tak naprawdę to one zajęte przez Rosjan z europejskiego punktu widzenia.

Więc oni byli gotowi podzielić się tą ziemią, tak naprawdę z innymi osobami europejczykami, w tym wypadku Rosjanami, ale z ich punktu widzenia, i czy to mówimy o ludności Tlingit właśnie w Sitce, czy o...

Czyli gdy Rosja sprzedawała Alaskę Stanów Zjednoczonych, to z punktu widzenia ludności rdzennej, tak naprawdę jedni biali najeźdźcy oddawali to drugim białym najeźdźcom, bez uwzględnienia interesów, czy w ogóle...

Tak tutaj Rosjanie wszystkich nazywali Aleutami w zasadzie.

I to z tym się wiąże pewne ciekawe w ogóle odbicia współczesne, ponieważ te słowa, których Rosjanie używali, one w zniekształconej formie funkcjonują do dzisiaj.

używają też określenia alutik po angielsku, no teraz używają języka angielskiego, zapisują to alfabetem łacińskim, alutik pisane przez aluty i dwa i i ku na końcu, co jest taką próbą oddania zapisu łacińskiego w języku angielskim rosyjskiego słowa aleuty, tak jak Rosjanie nazywali, mimo że to nie byli aleuci tak naprawdę, bo aleuci są inną grupą etniczną, czy bardziej bliżej Rosji, to są właśnie ci sukpiak, także

Rosjanie ich podporządkowywali, a przyjmuje się, że tak naprawdę to były formy niewolnictwa.

I to jest to ciekawe, już w źródłach ówczesnych pojawiają się różne określenia na to, co też może oddawać w pewnym sensie sposób patrzenia na to samych kolonistów, bo to też tutaj warto oznaczyć, że nawet wśród tych elit, tak zwanych rosyjskich, było wielu nie Rosjan.

I od tego 1921 roku byli to oficerowie floty, którzy często nie byli Rosjanami właśnie, ponieważ w flocie służyło bardzo wielu bałtyckich Niemców, to jest jeden punkt, Finów, to jest właśnie druga taka bardzo ciekawa...

grupa, ponieważ no właśnie te dwie, czyli Bałtycy, Niemcy i Finowie, to są obok Rosjan najliczniejsze tak naprawdę grupy, jeżeli chodzi o tych osadników, ale byli też i Ukraińcy i Polacy się mogli trafić, przecież była też ludność zemna syberyjska, byli Jakuci, Buriaci, także to była bardzo, bardzo zróżnicowana grupa.

No właśnie, ale co doprowadziło, to mnie niesamowicie interesuje i myślę, że wielu słuchaczy naszych również do tego czyn, co sprowokowało ten czyn, że Rosjanie...

Choć szczerze powiedziawszy, i tutaj wychodzi moja niewiedza i nieedukacja, do której ja się przyznaję, ja myślałem, że Rosjanie skolonizowali znacznie większy kawałek Alaski niż ten, który ty przed chwilą nakreśliłeś.

Co jakby w skrócie myślę, że można by określić twierdzeniem, że Rosja po prostu nie miała pomysłu na te kolonie.

Generalnie nakładano zakazy dla podmiotu na ten handel z Rosjanami.

Rosjanie, czy przedstawiciele też kompanii rosyjsko-amerykańskiej, ale też ze strony Cerato, była taka wyprawa dookoła świata, sądowali wybrzeże Pacyfiku.

Znowu oczywiście z udziałem tak naprawdę ludności dzenej, bo ich przymuszano, tych Aleutów, w dużej mierze Czarutyk, czy inne grupy z Alaski, aby prowadziły te polowania dla Rosjan.

I tu mamy podobny przedział czasowy, to jest dużo krótszy, znowu początek XIX wieku, konkretnie lat 815-16-17, wtedy Rosjanie podejmują próbę też pewnego przyczółku, jeszcze bardziej na południe, gdzie jest jeszcze lepszy klimat, można by zdobyć tereny do połowu, ale też być może do zaopatrywania tej głównej kolonii alaskańskiej w niezbędne rzeczy.

dla Rosjan, natomiast też jest to tyle ciekawa, właśnie szczególnie z punktu widzenia jakby, to w nauce się nazywa zwrotem dekolonialnym, czy zwrotem rdzennym, z punktu widzenia ludności rdzennych Hawajów, gdzie tam tak naprawdę

Rosjanie są postrzegani jako pewne pionki wciągnięte w lokalną walkę pomiędzy dwoma władcami wyspy, czyli królem wyspy Kauai Kamualim, a królem głównej wyspy, która z czasem tak naprawdę podbije całe Hawaje, czyli Kamehameha.

które były częściowo utrzymywane przez Rosjan i to jako takie dziedzictwo tak też często nazwanie chciane dzisiaj, szczególnie z punktu widzenia dziennego tam pozostało.

To można sobie wyobrazić te tysiące, które tam Rosjanie dostarczali, jaki to był ogromny zysk.

Rosja przegrywa wojnę krymską w latach 50.

Jeszcze jedna ważna rzecz, rozwój rosyjski tej wewnętrznej kolonizacji, o której mówimy powiedzmy, bo zauważmy, że to jest ten sam okres, gdy Rosja podbija ziemię Azji Centralnej, Kaukazu, z Rzyma Wojny z Turcją, czy z Persją, czy też o te tereny, więc ma nowe zupełnie tereny z nowymi możliwościami, mimo wszystko trochę łatwiejsze do zarządzania.

które Rosja z kolei wykorzystała na zakup sprzętu, części do budowy kolei późniejszych.

Już zmierzając do samego końca naszego spotkania, myślę, że warto byłoby wyciągnąć chyba jakieś konkluzje dotyczące dzisiejszych relacji na linii Stany Zjednoczone-Rosja.

No bo tak jak rozmawialiśmy z doktorem Nakonecznym, on udowadniał, że Rosja również może uchodzić za państwo postkolonialne.

No bo w gruncie rzeczy mamy takie, to znaczy ja mam takie wrażenie, że była Rosja Imperialna, ale później się pojawił Związek Radziecki, który jakby, może inaczej, Rosja Carska, która później została zastąpiona Związkiem Radzieckim i niejako te...

powiązania zostały przecięte, ale chyba tak nie jest, jak do tych dwóch tematów podchodzisz, czyli właśnie budowanie relacji, tak dziedzictwo kolonialne jako instrument budowy relacji USA-Rosja, no i właśnie jak to jest z tą imperialnością i z tym pojmowaniem kolonializmu rosyjskiego w twoich, w zaczepkach twojego aparatu pojęciowego.

Jest niedużo, ale jednak trochę budynków, które zostały po Rosjanach, także to jest takie dziedzictwo trudne też na fali generalnie dekolonialnych czy antykolonialnych ruchów.

Natomiast tak na tym poziomie już czysto państwowym, to też tu warto dać w... Tak, no tak jak dobrze zaznaczyłeś, dla Rosji samej to było... Rosja sama długo i dalej nie bardzo wiedziała, jak podejść do tego tematu.

To też było w pewnym sensie niechciane dziedzictwo dla Rosjan, no bo Związek Radziecki stał się później czasem przecież czempionem dekolonializmu, tak, tam gromił wszędzie tych twierdzerczych imperialistów z zachodu i wręcz wyzyskiwał te ruchy antykolonialne w wielu, czy to jeszcze istniejących koloniach zachodnich, czy koloniach państw europejskich w Afryce.

Ta Rosja postkolonializm, tak?

czy publicystycznie, to wiadomo, jest określone Rosja, imperium, tak, Związek Radziecki był imperium, carskie, no właśnie, nazywało się nawet imperium, miało to ewidentnie imperialny charakter.

No myślę, że tak, patrząc całościowo, na pewno od tego XVIII wieku, Rosja oczywiście była imperium, to miało imperialny charakter w różnych wymiarach.

Natomiast Rosja jest skomplikowana, jest ta przeszłość, to dziedzictwo imperialne albo ten imperialny charakter jest po prostu skomplikowany, bo w tym się zawiera jednocześnie szereg różnych elementów czy różnych wymiarów.

Czasami ciężko granice postawić między, gdzie dokładnie kończyły się Rosjanie, Białorusini, Ukraińcy, Polacy.

Natomiast jest to też charakter kolonialny, ale też, to już ostatnie zdania, postkolonialny, tak jak to wieszano, jako wewnętrzną kolonizację i też Rosja pozycjonująca się jako w pewnym sensie taki, no taki nie centrum już, trochę peryferia też w tym dyskursie jakby centrów i peryferii.