Mentionsy

Zapraszam Państwa na rozmowę o Egipcie,

No i zacznijmy może od tych przyziemnych kwestii, które najbardziej Egipcjan interesują.

W ubiegłych latach mówiliśmy o Egipcie w kontekście wysokiej inflacji.

Jeszcze w zeszłym roku, w styczniu, ta inflacja była ponad dwudziestoprocentowa, ale wydaje się, że Egipt ten problem ma już mniej więcej za sobą, to znaczy już nie ma dwudziestoprocentowej inflacji, ale wciąż jak patrzymy na odczyty z ostatnich miesięcy, no to tak mniej więcej 12% ta inflacja

No, ona wynosi właśnie tak jak ta główna inflacja, około 12%, co chyba oznacza, że w Egipcie wciąż te oczekiwania inflacyjne są rozbudzone.

Rzeczywiście, jak mówimy o sytuacji gospodarczej, to musimy pamiętać, że Egipt w ostatnich latach przechodził jednak przez bardzo poważny kryzys gospodarczy.

Ta wspomniana wcześniej inflacja kilkudziesięcioprocentowa, w niektórych latach przekraczająca 30%, spowodowała duże zubożenie dużej części społeczeństwa egipskiego.

Towarzyszyło temu spadek wartości, drastyczny spadek wartości funta egipskiego, który w tej chwili

Ten fund już jest ustabilizowany, ale on już, on jest, jego wartość jest dużo niższa niż była powiedzmy 10 lat temu, czy więcej niż 10 lat temu, bo te procesy, ten proces spadku wartości waluty egipskiej to tak naprawdę 2016, 2017 rok.

To było kilka lat tak naprawdę poważnych problemów gospodarczych, które dały się we znaki Egipcjanom.

To wszystko sprawiało, że Egipt naprawdę znajdował się w poważnym kryzysie.

Te dane, które pan powiedział są prawdziwe, co sprawia, że mamy pewnego rodzaju stabilizację, czy powolną stabilizację sytuacji ekonomicznej Egiptu po wielu, wielu latach naprawdę poważnego kryzysu ekonomicznego.

To wszystko sprawiło, że rzeczywiście ostatnie wiele, wiele lat życia Egipcjan nie było łatwe ekonomicznie.

Wciąż inflacja dwunastoprocentowa to jest dość wysoka inflacja, a powiedzmy, że pensje w Egipcie, minimalna pensja to jest mniej więcej równowartość 150 dolarów.

EGIPT POD PRESJĄ.

Powiedzmy też, że Egipt to jest kraj, którego populacja bardzo dynamicznie rośnie.

Ja pamiętam, jak jeszcze kilka lat temu mówiliśmy, to było chyba gdzieś w roku 19, kiedy Egipt przekraczał 100 milionów, jego populacja przekraczała 100 milionów mieszkańców.

No i to też powoduje, to wszystko nakłada się na fakt, że w Egipcie mamy dość sporą taką polaryzację społeczną na tym poziomie gospodarczym, to znaczy jest ta elita związana bardzo często z

Taki odpowiednik egipskiego GUS-u mówił o 110 milionach, co jest mniejszą kwotą niż ta, która jest z reguły podawana w prasie czy w wystąpieniach nawet.

Egipskie społeczeństwo jest młode, cały czas bardzo szybko rośnie, więc to jest ten taki stały problem strukturalny, z którym Egipt się boryka tak naprawdę od dawna.

Egipcie nie są w stanie znaleźć pracy jakąkolwiek, często właśnie w sektorze, często nieformalną, nie na podstawie umowy o pracę i nie dającą choćby właśnie gwarancji czy bezpieczeństwa takiego ubezpieczeniowego, ale jakąkolwiek pracę właśnie często w sektorze w szarej strefie znajdują, w związku z czym to bezrobocie właśnie jest niskie w miarę.

Nie mamy takiej sytuacji, żeby Egipcjanie głodowali, żebyśmy mieli do czynienia z jakimś poważnym kryzysem, wręcz już humanitarnym.

Więc nie jest to sytuacja beznadziejna, ale nie jest to sytuacja komfortowa i to się utrzymuje w Egipcie w zasadzie

Trudno powiedzieć jak to przekłada się na nastroje społeczne, ponieważ można się domyśleć, że ludzie nie są zadowoleni z sytuacji, natomiast tego tak nie widać na pierwszy rzut oka jak się w Egipcie

Badania opinii publicznej też nie są miarodajne w przypadku EGIPT, w związku z czym

Powiedzmy, czy na przykład jeszcze, no nie wiem, media, to znaczy, nie wiem, prąd, jakieś źródła ogrzewania typu gaz, czy te rzeczy jeszcze w Egipsie są subsydiowane, czy mówimy teraz głównie o żywności?

Nadal jest oczywiście subwencjonowany chleb, ten baladi chleb egipski.

Jeszcze biorąc pod uwagę, ile fund jest dzisiaj warty, to można powiedzieć, że praktycznie za darmo spora część egipskiego społeczeństwa dostaje ten chleb.

Dlatego, tak jak powiedzieliśmy, Egipt nie boryka się z problemem głodu.

Przejdźmy może do kwestii mieszkań i to nas trochę naprowadzi na ten temat związany z cudzoziemcami w Egipcie bardzo często.

No i jak z kolei kwestia mieszkaniowa się w Egipcie kształtuje?

No bo ta rosnąca populacja i egipska i właśnie migrancka no pewnie może powodować też wzrost cen mieszkań, bo na przykład dla porównania na przykład w Iranie

Pewnie w Egipcie mamy do czynienia z podobnym procesem.

Wdrożonymi w okresie rządów Sisiego, których celem było pomóc właśnie ludziom biednym w kwestii mieszkalnictwa, kiedy to jednak bardzo dużo tych nieformalnych osiedli w miastach egipskich, zwłaszcza w Kairze, można było spotkać.

Uruchomił największy w historii Egiptu program budownictwa mieszkaniowego, socjalnego.

Więc to jest chyba taki najbardziej widoczny przykład tego, że państwo jednak pomyślało o tych najuboższych Egipcjanach i przynajmniej części z nich

No i w Egipcie również te ceny mieszkań rosną szybciej niż inne dobra, ceny innych dróg.

Jak mówimy o klasach średnich, ja to już powtórzę właściwie jeśli chodzi o egipską klasę średnią, zwłaszcza tą trochę wyższą klasę średnią, to jest grupa, która miała zawsze pewne oczekiwania.

To w Egipcie jest to raczej bardzo, przynajmniej było to wcześniej praktycznie niewidoczne albo bardzo mało widoczne.

Tak, mieliśmy okazję rozmawiać o tym chociażby jak wygląda egipska służba zdrowia.

Więc to jest kolejne zjawisko, można powiedzieć, które jest obserwowane w Egipcie.

Tu nie wskażę teraz jakby liczby, ale to wbrew pozorom jest całkiem sporo ludzi, biorąc pod uwagę wielkość egipskiego społeczeństwa.

Co ciekawe, to czy ktoś przynależy do klasy wyższej czy nie, w Egipcie na szczęście nie jest tak bardzo zależne od choćby religii, bo tutaj też mamy przykłady bardzo bogatych koptów w tym kraju.

Ci bogaci Egipcjanie, tak to powiedzmy, bardzo bogaci lub nawet średnio bogaci, bo znowu tutaj też trzeba rozróżnić, to nie wszyscy opływają w jakieś gigantyczne luksusy, ale już można o nich powiedzieć, że są majętnymi ludźmi, no to żyją zupełnie w innych częściach, choćby

I w zasadzie dla tych ludzi Egipt nie jest krajem rozwijającym się, tylko oni żyją w sposób taki jak zasobni ludzie w krajach Zachodu czy w Chinach itd.

Jak ja powiedziałem, w liczbach bezwzględnych to może być nawet pokaźna liczba ludzi, ale to dlatego, że Egipt jest dużym krajem.

Tych cudzoziemców przebywających w Egipcie to są Sudańczycy.

No i powiedzmy może o tym, jak ci imigranci odnajdują się w egipskim społeczeństwie, a także o postawie Egipcjan wobec imigrantów.

Z formalnego punktu widzenia Egipt jest krajem, który jest sygnotariuszem istotnych instrumentów, powiedzmy, czy umów prawa międzynarodowego dotyczącego uchodźców, więc tutaj jakby podpisał to, co należało w przeszłości podpisać.

Natomiast również z formalnego punktu widzenia EGI przez długie, długie lata nie posiadał ustawy, która by regulowała status uchodźców.

I dopiero w ostatnich latach Egipt postanowił tę sprawę nieco bardziej uregulować.

Powstała ustawa o regulacji statusu uchodźców, która przede wszystkim zwiększyła kontrolę państwa egipskiego nad tym, kto wjeżdża do Egiptu, kto jest rejestrowany jako uchodźca.

Rejestrowania się uchodźców z drugiej strony, biurokracja egipska utrudnia szybkie rejestrowanie się i tak dalej.

W związku z czym, na pewno prowadzenie tej ustawy nie ułatwiło uchodźcom rejestrowanie się w Egipcie jako uchodźcy, czyli uzyskiwania tego statusu uchodźcy, czyli osoby objętej ochroną międzynarodową itd.

2025 roku około 1,5 miliona Sudeńczyków uciekło do Egiptu.

W sumie w Egipcie szacuje się, że jest około 4-5 milionów Sudeńczyków, ale pamiętajmy, że ta liczba obejmuje również tych Sudeńczyków, którzy wcześniej przyjechali do Egiptu, ponieważ w Egipcie Sudeńczycy

Trzeci element jest taki, że Egipt nie stosuje takiej powiedzmy, właściwie Egipt nie posiada polityki integracyjnej.

I Egipt też nie zapewnia żadnych, powiedzmy, korzyści pod tytułem, nie wiem, jakieś tam punkty mieszkaniowe, prawda, czy jakieś obozy dla uchodźców.

W związku z czym nawet jeśli osoba wjedzie do Egiptu, czy to jako imigrant ekonomiczny, czy to jako uchodźca, otrzymuje takie prawo, żeby wjechać, legalizuje sobie ten pobyt,

W związku z czym zdecydowana większość tych ludzi, która uciekła w ostatnim czasie z Sudanu, jest zatrudniona w szarej strefie, co Egipcie.

I szkół, bo tutaj to występuje w Egipcie.

Egipt przez długi czas prezentował taką narrację, zresztą

W dużym stopniu zgodnie z prawdą, że Egipt otworzył drzwi na Sudeńczyków szczególnie.

Więc taka narracja gdzieś tam w mediach społecznościowych egipskich jest.

Egipcjanie są coraz mniej przychylni wobec

Sudańczycy są jednak blisko również kulturowo egipcjanom, w związku z czym nie można tutaj mówić o jakichś dalekich, powiedzmy obcych.

Więc Egipt się prezentuje, czy stara prezentować jako ten kraj,

Jeśli ktoś nie przyjechał z grubym portfelem, to raczej jego poziom życia jest niski i musi na co dzień borykać się z tymi problemami ekonomicznymi, z którymi borykają się biedni Egipcjanie, ale jeszcze ma więcej rozmaitych barier, z którymi się boryka na co dzień.

W związku z czym ich poziom życia większości tych ludzi nie jest na pewno wysoki, ale jakoś sobie radzą, muszą, więc raczej pracują, tak jak powiedzieliśmy, w nieformalnej, w szarej strefie, czy to w sektorze budowlanym, który w Egipcie jest bardzo w tej chwili taki rozkręcony.

No ale potem, tak jak powiedziałem, borykają się z biurokracją, mogą być wydaleni, ich obecność jest ściśle kontrolowana, co ma też pewne, jakby znowu, to wszystko ma wiele wymiarów, bo z jednej strony można organizacje zajmujące się ochroną praw człowieka będą bardzo krytykować niekiedy praktyki władz Egiptu wobec imigrantów, zwłaszcza z Afryki, natomiast z drugiej strony oni to tłumaczą, czy władze to tłumaczą,

I to jest argument dosyć zasadny, bo pamiętajmy, że te kierunki, z których pochodzą imigranci, którzy do Egiptu wjeżdżają, głównie Sudan, ale też Somalia, Erytrea, wspomniał Pan o Libii, to jest trochę inna grupa.

Do Egiptu nie wpływały narkotyki, jakaś broń czy też ludzie, którzy mogliby stanowić zagrożenie, bo na przykład zasilaliby jakieś organizacje terrorystyczne.

Ponieważ Egipt jednak mimo wszystko otworzył się na tych imigrantów w dużej skali, w tym tych ludzi, którzy uciekali przed wojną, to Egipt też, chociaż nie jakoś ostentacyjnie i nieagresywnie, ale gra tą kartą z Unią Europejską.

Albo inaczej można powiedzieć, można dotrzeć pewną symbiozę pomiędzy polityką unijną a egipską, bo jak wiemy Europa czy Unia Europejska od jakiegoś czasu prowadzi taką politykę eksternalizacji granic, czyli wspiera kraje, które mogłyby, zwłaszcza w Afryce, które mogłyby zatrzymać tę falę migrantów do Europy.

No więc w przypadku Egiptu też tak jest.

W związku z czym Unia odgradza się przed falą migracji właśnie dzięki takim krajom jak Egipt, a one za to dostają dodatkowe środki.

Też jest pytanie, na ile władze egipskie dokonując, to są gdzieś tam historie sprzed kilku miesięcy, gdzie mieliśmy do czynienia z takimi zupełnie bezprawnymi, dość takimi spektakularnymi, no pewnie nastawionymi na medialny rozgłos właśnie deportacjami imigrantów sudańskich, na ile

Pewnie można zaryzykować tezę, że niejako władze Egiptu starają się, żeby to niezadowolenie społeczne zostało skierowane czy to na imigrantów, czy to chociażby na Izrael i dlatego też władze egipskie z kolei na demonstracje antyizraelskie.

Więc taka narracja się pojawia w Egipcie.

Władze w Egipcie.

W tej chwili tak naprawdę narracja medialna jest bardzo, że tak powiem, jednolita w mediach egipskich.

Więc to jest też takie znamienite dla Egiptu, że w zależności od tego właśnie na którym poziomie oficjalnych stanowisk, że tak powiem, któremu się przyglądamy, to będziemy widzieć różne.

Inni będą właśnie mówić w taki populistyczny sposób, że jednak życie Egipcjan jest utrudnione jeszcze bardziej przez to, że mamy tych 10 milionów

I władze Egiptu, czy media bardziej oficjalne, niekiedy korzystają z tej możliwości, żeby przekierować uwagę opinii publicznej na inne problemy.

Wydaje mi się, że problem gazy jest dużo bardziej omawiany w egipskich mediach, niż problem imigrantów tak naprawdę.

Który jest nieustannie wałkowany w mediach egipskich.

To może na koniec jeszcze pytanie, no bo też te Pana obserwacje, również na podstawie Pana ostatniej wizyty w Egipcie pod koniec ubiegłego roku.

Czy jeszcze na jakiś wątek właśnie, który zauważył Pan podczas tej bytności w Egipcie chciałby Pan zwrócić uwagę?

Powiedziałbym tak, że biorąc pod uwagę te naście lat poważnych problemów gospodarczych Egiptu, które spowodowały to wszystko, o czym sobie dzisiaj powiedzieliśmy, to pomimo tego w Egipcie nie widać jakiegoś marazmu.

To jednak w Egipcie widać pewnego rodzaju, jakby to powiedzieć,

Taki na pierwszy rzut oka Egipt, ale przez pryzmat Kairu to się zmienia i to na plus.

Paradoks polega na tym, że przynajmniej w Kairze tego nie widać, jak duże problemy ekonomiczne wciąż ma Egipt.

Jeśli taka ma być tendencja w Egipcie, no to lepsza taka tendencja niż zastój, stagnacja,

Jak porównamy Egipt, czy Kair, zwłaszcza teraz, w 2025-2026 roku, z tym, jak wyglądało miasto w 2013 roku, a to był taki moment chyba najgorszy dla tego miasta, bo to był już po arabskiej wiośnie, ale w czasach rządów Mursiego, kiedy

Będziemy zatem dalej przyglądać się sytuacji w Egipcie i raz na jakiś czas wracać

Do tego kraju, a także do innych państw regionu.

Zachęcamy Państwa do słuchania także naszych poprzednich rozmów, nie tylko na Podróży bez Paszportu, ale także wcześniej w ramach podcastu Granice Dalej, gdzie z doktorem Michałem Lipą rozmawialiśmy też szerzej o historii Egiptu, tej bardziej odległej i tej historii ostatnich lat kilkunastu, także przecież rozmawialiśmy