Mentionsy

W stoicyzmie nie chodzi, żeby się od czegoś uwolnić, tylko żeby coś uzyskać.

To, czego ludzie od stoicyzmu oczekują, to jest poczucie spokoju, jakiejś takiej harmonii świata.

Witam was w kolejnym odcinku podcastu psychologicznego, który to odcinek będzie troszeczkę mniej psychologiczny, a trochę bardziej filozoficzny, bo będziemy się zastanawiać nad tym, czym jest stoicyzm i z czego wynika tak duża jego popularność w ostatnim czasie, a także nad tym, na ile różne oczekiwania i wyobrażenia, które sobie w odniesieniu do stoicyzmu tworzymy,

To znaczy o to, czym jest stoicyzm z jednej strony, a z drugiej strony, dlaczego akurat ten nurt filozoficzny z tych wszystkich, które pan jako filozof miał okazję poznać w trakcie swojego życia,

że jest wart propagowania, bo ja to robię od 18 lat mniej więcej zajmuję się stoicyzmem, od 15 powiedzmy zajmuję się takim bardziej intensywnym propagowaniem tego nurtu.

Podczas gdy stoicyzm rozwinął się w naszym kręgu kulturowym, ma, jeżeli chodzi o cele praktyki, podobne duchowo cele w postaci osiągnięcia

Zapragnąłem przetestować, czy ta formuła praktykowania stoicyzmu starożytna, analogicznie do tego, jak przyjęła się w Europie uprawiać praktyki wschodnie, dałaby się zaszczepić też na dzisiejszym gruncie, gruncie współczesnego człowieka, bo

Co to znaczy w ujęciu stoicyzmu?

Mówię teraz, odwołując się świadomie i w dużym stopniu do stereotypu, że to, czego ludzie od stoicyzmu oczekują, tak przyglądając mu się jakoś tam z pewnej odległości, z zainteresowaniem, to jest poczucie spokoju, wewnętrznej równowagi, jakiejś takiej harmonii świata.

Ono się wywodzi z różnych antycznych definicji stoicyzmu, gdzie bardzo często używano słowa w zgodzie z. Z naturą, z rozumem, ze światem, a więc to sformułowanie sugeruje harmonię, bo harmonia to jest termin, który wskazuje, że między jakimiś rzeczami rozłączonymi

Słowo spokój też zrobiło olbrzymią karierę w mówieniu o stoicyzmie do tego stopnia, że słowo stoik i spokój stoicki stały się chyba na poziomie literackim też w języku literackim synonimami.

W stoicyzmie raczej jest skutkiem ubocznym osiągnięcia celu.

To jest pytanie, co motywuje ludzi do tego, żeby się zainteresować dzisiaj stoicyzmem.

I jeżeli ja określam to podejście, ten punkt wyjścia jako negatywny, bo stoicyzm nie chce, żeby się od czegoś uwolnić, tylko żeby coś uzyskać.

Stoicyzm wywodzi się z myśli filozofa Sokratesa, który żył w świecie, gdzie człowiek w tym świecie postrzegał sam siebie i funkcjonował w sposób, który byśmy dzisiaj określili jako bardzo zewnątrz sterowny.

No właśnie słusznie Pani ją na tej wątpliwości nabrała, bo tym co, wnioskiem do którego doszedłem, praktykując stoicyzm i zastanawiając się na co właściwie stoicy też wskazują, mówiąc o tym rozumie, zgodności z rozumem, no właśnie na to na co wskazuje Pani wątpliwość, że człowiek jest refleksyjnością, oni to odkryli.

A druga rzecz, którą odkryli i w tym tkwi moim zdaniem największy sakres, siła i powab stoicyzmu.

Dlaczego zacząłem praktykować stoicyzm?

Dlaczego stoicyzm jest coś innego?

Stoicyzm w porównaniu z innymi antycznymi, starożytnymi, zachodnimi praktykami był stosunkowo najbardziej rozwinięty.

Sceptycyzm był przez jakiś czas popularny, ale on się tak głęboko nie rozwinął konsekwentnie jak stoicyzm, cynicyzm, cyrenaizm, epikurajzm, platonizm, arystotelizm.

Po drugie stoicyzm i inne doktryny starożytne pojawiły się w czasach trochę podobnych do naszych.

Człowiek hellenistyczny, czyli człowiek z czasów, kiedy pojawił się stoicyzm, to jest człowiek, który się czuł zagubiony w świecie po rewolucji Aleksandra Wielkiego.

Po drugie jest powód, dla którego też chyba wiele osób szuka schronienia, jeżeli mogę użyć takiego określenia w stoicyzmie.

To jest powód, dla którego stoicyzm okazuje się dla wielu osób atrakcyjny.

Po pierwsze, stoicy uprawiają coś, co w starożytności określano rachunkiem sumienia, co później w chrześcijaństwie, które pod tym względem trochę ściągnęło ze stoicyzmu, wyewoluowało w praktykę spowiedzi.

Ja, żeby zdjąć odium moralne z tego terminu sumienie, przestałem go używać w mojej praktyce i kiedy komunikuję to, czym jest stoicyzm i kiedy wyjaśniam, na czym ta praktyka powinna dzisiaj polegać,

Przy czym w stoicyzmie czytanie nie jest tym, czym dla nas jest czytanie.

W stoicyzmie czytanie jest formą medytacji nad tekstem, która ma wyciszyć i uporządkować umysł.

Dobrze, żeby to było jakoś związane z filozofią stoicyzmu.

Może nie odkryli, ale bardzo mocno rozbudowali, postawili na tym bardzo duży akcent i wydaje mi się, że dałoby się z tej praktyki wyprowadzić cały stoicyzm.

I oprócz tego, o czym Pani powiedziała o zapewnieniu sobie pewnych warunków do myślenia, czyli o trenowanie kompetencji skupienia i analizy, jeszcze tym, co jest kluczowe w stoicyzmie, dla mnie przynajmniej, to jest pewne rozróżnienie, które oni zaproponowali, które mi w praktyce codziennej bardzo pomaga.

Drugi typ aktów poznawczych stoicyzmu, na którym oni pracowali bardzo intensywnie, to są te, które już zapowiedziałem słowem, które użyłem.