Mentionsy

Podkast Tygodnika Powszechnego
Podkast Tygodnika Powszechnego
28.05.2026 16:00

Pochówki kotów, pierwsi ludzie i instrukcja obsługi krzemienia

Skąd wzięły się makaki na cmentarzu zwierząt w Egipcie? Jak Afrykanie radzili sobie z drastycznymi zmianami klimatycznymi 10 tysięcy lat temu? I czemu tylko kilka osób w Polsce potrafi obecnie wytworzyć narzędzia krzemienne?

Na te i wiele innych pytań odpowiadają dzisiejsi goście naszego podcastu. Są nimi archeologowie prof. Piotr Osypiński z Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk oraz prof. Marta Osypińska z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego. W rozmowie prowadzonej przez Łukasza Kwiatka badacze dzielą się swoim ponad dwudziestoletnim doświadczeniem z wykopalisk. Z profesjonalizmem i pasją, ale zarazem w sposób przystępny dla każdego laika, opowiadają o najważniejszych momentach swojej kariery naukowej. Obecnie prowadzą badania w trzech krajach Afryki: Sudanie, Tanzanii oraz Egipcie.

Wspieraj Podkast Tygodnika Powszechnego na https://patronite.pl/tygodnikpowszechny

Rozdziały (6)

1. Badania w Sudanie i Tanzanii

Profesor Marta Osypińska i doktor Piotr Osypiński opowiadają o swoich badaniach w Afryce, skupiając się na epoce kamienia i początkach gospodarki ludzi.

2. Stanowiska archeologiczne w AFAD

Osypińscy opisują stanowiska archeologiczne w AFAD, które pokazują organizację obozów i sezonowość ludzi z okresu Out of Africa.

3. Osadnictwo i polowanie

Osypińscy opowiadają o osadnictwie i polowaniu w AFAD, analizując ślady zwierząt i narzędzia używane do obróbki mięsa.

4. Narzędzia kamienne i technologia

Osypińscy omawiają narzędzia kamienne i technologię obróbki kamienia, wskazując na istnienie innych narzędzi do pracy z roślinami.

5. Adaptacja do klimatu i rolnictwo

Kontynuacja tematu adaptacji do klimatu i porównanie drogi do rolnictwa u ludzi i Neandertalczyków. Przedstawienie odkryć w Egipcie dotyczącego udomowienia bydła.

6. Pochówki zwierząt i cmentarzysko

Archeologowie odkryli pochówki zwierząt w Berenice, głównie kotów i małp. Badania wskazują na istnienie cmentarzyska zwierząt, które były częścią społeczeństwa i często pochowane z opieką.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 12 wyników dla "Afad"

A potem my już jako własny projekt robiliśmy kontynuację i rozwinięcie na już dużo mniejszym obszarze, tylko ograniczonym do okolic Afad.

To jest bardzo ładnie powiązane, bo w Sudanie do tej pory badaliśmy takie stanowiska, które nawiązywały albo do początku naszego gatunku, czyli Afad, czy ten wczesny Holocen i początki pasterstwa.

AFAD to jest paleolit, to jest środkowa epoka kamienia.

My skupiliśmy się na tych stanowiskach wokół AFAD, ponieważ do tej pory stanowiska środkowo-paleolityczne znane były z pojedynczych stanowisk albo wręcz z pojedynczych zabytków.

A my w AFAD mamy stanowisko otwarte, nie jaskiniowe.

AFAD jest dlatego unikalne, bo mamy dosyć wąski okres czasu, kiedy tam faktycznie te grupy ludzkie funkcjonowały, jak sobie organizowali życie, właśnie możemy wręcz

Łuk to jest chyba jednak późniejszy wynalazek trochę niż środkowy paleolit, czyli te 50 tysięcy lat, które my mamy w AFAD.

O tym polowaniu to jest taki trochę mit grecki, który wiadomo, musieli jakoś pozyskiwać tą zwierzynę, ale niekoniecznie utożsamiamy to, co my znajdujemy na stanowisku w Afad z produkcją broni łowieckiej.

Piotr dzięki swoim analizom zidentyfikował bardzo ciekawe miejsca w Afad, gdzie się ewidentnie uczyli obróbki kamienia.

Właśnie teraz wszystko co wiemy to jest z AFAD, z tego regionu.

To sobie wykształciliśmy w Afryce, AFAD jest tego dowodem, właśnie nam pokazują to, umiejętność dostosowywania się do tego, że zwierzęta inne przychodzą, że zmienia się ułożenie nilu, że jest inna dostępność.

A zanim dojdę do drugiego, to jeszcze muszę dopowiedzieć, że w tych stanowiskach, które zamierzamy badać w Serengetii, też będziemy starać się znaleźć odbicie tego, co znamy z Sudanu, z Afad właśnie, czyli tej plastyczności do mikrośrodowiska, do tego mikroregionu.