Mentionsy
Podkast Tygodnika Powszechnego
Podkast Tygodnika Powszechnego
05.02.2026 16:30

Filozofia w czasach ostatecznych. Po co nam dziś filozofowie? [Podkast Tygodnika Powszechnego]

Czy apokalipsa już się zaczęła – czy to tylko wrażenie, bo przestaliśmy rozumieć świat, w którym żyjemy? Chaos polityczny, kryzys demokracji liberalnej, przyspieszenie historii i widmo katastrofy klimatycznej coraz częściej opisujemy językiem końca. Ale co, jeśli problemem nie jest sama rzeczywistość, tylko struktury sensu, który które na naszych oczach ulegają korozji?

W najnowszym odcinku Podcastu Tygodnika Powszechnego Michał Sowiński rozmawia z filozofką Agata Bielik-Robson o tym, po co nam dziś filozofia i jaką rolę mają jeszcze do odegrania filozofowie czasów ostatecznych.

Punktem wyjścia jest pytanie o kryzys racjonalności: czy utrata wspólnego języka, przyspieszenie zmian, erozja instytucji i apokaliptyczne narracje oznaczają faktyczny „koniec świata”, czy raczej powrót dawnych, teologicznych schematów w świeckim przebraniu? 

Rozmowa dotyka także kryzysu nowoczesności, sporów o kondycję Zachodu, liberalizmu i oświecenia, a także niebezpiecznych związków filozofii z bieżącą polityką.

Jest także o odpowiedzialności myślenia: o filozofach jako intelektualistach publicznych, o granicy między krytyką a czystą negacją oraz o tym, dlaczego język końca świata bywa intelektualnie wygodny – ale poznawczo jałowy.

Podkast Tygodnika Powszechnego jest otwartym dla wszystkich formatem dziennikarskim, który współfinansowany jest przez naszych Patronów. Nasza działalność podkastowa jest w 100% działalnością non-profit i wszystkie datki przeznaczane są na tworzenie i rozwijanie treści. Dołącz do grona Patronów https://patronite.pl/TygodnikPowszechny

Jeśli podobają Ci się nasze tematy, zapraszamy po więcej na serwis  www.tygodnikpowszechny.pl.  Dostęp do serwisu online „Tygodnika Powszechnego” to wartościowe artykuły tworzone przez najlepsze i nagradzane autorki i autorów, a nie przez algorytmy. To bieżące i ponadczasowe treści o społeczeństwie, kulturze, świecie i duchowości, opisujące rzeczywistość z wielu perspektyw, unikające uproszczeń i krzykliwych narracji. Wierzymy, że w ten sposób świat można zrozumieć – i naprawić. Dlatego piszemy odpowiedzialnie, z szacunkiem i nadzieją. TygodnikPowszechny.pl to miejsce w sieci, które Cię szanuje.

Zachodu Fukuyama Podkast Tygodnika Powszechnego Trump heglowska Akademii świętego Jana Hegla Trump Bidena Francisa Fukuyame B. Fukuyame Fukuyami Anglosaska

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 8 wyników dla "Zachodu"

Stąd też w zasadzie rola filozofa tradycyjnie przez większość czasu Zachodu była bardzo bliska roli teologa, czyli też tego niby uczonego boskości, bo to znaczy teologos po grecku.

Mamy przywódcę świata, który właściwie żyje w trybie pozalogicznym, a w tym sensie kwestionuje coś, na czym oparła się cała kultura Zachodu.

Ale wszystko to, co uspądowało cywilizację zachodu, to jest jakiś rodzaj afirmacji logosu i racjonalności.

Tego Fukuyama nie przewidział, ale też nie przewidział jeszcze czegoś innego, mianowicie tego, że w łonie samego Zachodu właśnie w momencie, kiedy osiągnie on swój największy triumf, pojawi się bardzo

I akurat Žiżek, który przeżył taką właśnie ciekawą ewolucję od kogoś, kto właściwie sam był rewolucjonistą wierzącym w ideę resetu, no to teraz właściwie stał się takim konserwatystą na lewicy, który mówi, że właśnie trzeba bronić tradycji zachodu, tradycji liberalizmu, przede wszystkim uosabianej dla niego przez Europę.

Wydaje mi się, że to jest też takie dobre przesłanie przypominające tym wszystkim zapalczywym, lewicowym krytykom Zachodu, że chyba nie przetrwaliby pięciu minut poza tym Zachodem, który tak gruntownie krytykują.

A z kolei, że elity zachodnie porzucą po prostu ideę Zachodu na rzecz jego bardzo gruntownej, czysto negatywnej krytyki.

W łonie samego Zachodu, że ludzie Zachodu są zdolni do tego, ażeby konkretnie zrealizować i potwierdzić tę abstrakcyjną, piękną ideę, którą trudnij nas uwierzyć, że każdy człowiek jest jednostką posiadającą niezbywalne prawa.

Ostatnie odcinki