Mentionsy
8. TALAROWSKI // DRYBLAK // Święte kobiety, sacrum i polityka. Polskie klasztory żeńskie XIII wieku
Trudno w historii średniowiecza o równie wyraziste przykłady symbolicznego połączenia porządków doczesności i wieczności jak klasztory – miejsca religijnego skupienia i kultu Bożego, ale też przestrzenie z konieczności osadzone w realiach politycznych, społecznych, materialnych. Klasztor w średniowieczu często był zarazem znakiem obecności sacrum i instytucją głęboko zakorzenioną w ziemi – dosłownie (za sprawą hojnych nadań) i metaforycznie.
Kiedy powstały w Polsce pierwsze klasztory żeńskie i w jaki sposób ich fundacje stawały się gestem politycznym o teologicznym zabarwieniu – znakiem obecności rodu w porządku zbawienia? Jakie były wzorce świętości kobiecości? Dlaczego święta Jadwiga Śląska, małżonka Henryka Brodatego i matka Henryka Pobożnego jest postacią nie mniej ciekawą od swej andegaweńskiej imienniczki, żony Władysława Jagiełły?
W najnowszym odcinku Dialogów epok rozmawiamy z dr Anną Agnieszką Dryblak – mediewistką, badaczką historii Kościoła, specjalizującą się w dziejach średniowiecznych zakonów żeńskich. Punktem wyjścia do rozmowy była jej wyróżniona nagrodą KLIO I stopnia książka Piastowskie fundacje klasztorów żeńskich w Polsce XIII wieku. Między recepcją obcych wzorców a tworzeniem oryginalnego modelu.
____________
Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym. Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.
Szukaj w treści odcinka
To bardzo, bardzo dobrze mocno widać na przykładzie Trzebnicy, gdzie Gertruda, która była córką Henryka Brodatego i Jadwigi, osiąga bardzo silną pozycję.
Przykrywa ją nieco postać królowej Jadwigi.
Natomiast od śmierci Jadwigi mija bardzo niewiele czasu.
W Muzeum Narodowym w Warszawie mamy jedno z najpiękniejszych związanych z Polską dzieł tego czasu, tryptyk z legendą świętej Jadwigi Śląskiej, zachowany niestety zresztą tylko fragmentarycznie.
Księcia Ludwika Brzeskiego, potomka właśnie świętej Jadwigi, który bardzo starał się podkreślać swój związek właśnie z Jadwigą, to, że pochodził z jej rodu.
Wyjątkowe w nim było również to, że również na rewersie i na rewersie ta legenda świętej Jadwigi była przedstawiona.
I on także wyraża właśnie tą taką pamięć o roli Jadwigi dla całego rodu piastowskiego.
I warto tutaj podkreślić, że ta tradycja hagiograficzna Jadwigi, ona jest tutaj w tym naszym polskim paletku dość wyjątkowa, bo nie tylko mamy żywoty,
Genealogia, która też w bardzo silny sposób podkreśla tutaj rolę Jadwigi dla całej dynastii i to jak ta dynastia jest uświęcona poprzez jej obecność.
Można było powiedzieć, że na równi z tymi wątkami, które podkreślają taką osobistą świętość Jadwigi.
Budowę tej kaplicy świętej Jadwigi, która jest można powiedzieć, że wyjątkowym zupełnie przykładem architektury gotyckiej na ziemiach polskich.
Jadwigi i tam właśnie to było to miejsce, w którym złożono relikwie św.
Jadwigi, w której również umieszczono innych przedstawicieli rodziny.
Jadwigi stał się bardzo szybko bardzo popularny.
No a na Śląsku jest w ogóle niezwykle popularny i no właśnie zainteresowanie władców czeskich pokazuje, że oni także doceniają to, że jakby to obecność Jadwigi no jakoś sankcjonuje władzę na Śląsku.
Ostatnie odcinki
-
47. HERBICH // WARDZIŃSKI // Feliks Koneczny: w...
15.04.2026 18:00
-
46. HERBICH // SZERSZEŃ // Juliusz Słowacki: Du...
08.04.2026 18:55
-
45. HERBICH // KATKOWSKI // Jadwiga Staniszkis:...
01.04.2026 18:00
-
Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa // Nog...
30.03.2026 10:17
-
21. STRACHOWSKI // KOSSOWSKA // Jak wyglądała n...
25.03.2026 19:00
-
20. STRACHOWSKI // KOSSOWSKA // Jak wyglądała n...
18.03.2026 19:00
-
44. HERBICH // ANDRULONIS // Maria Ossowska: na...
11.03.2026 19:00
-
19. STRACHOWSKI // BOBROWSKA // Mela Muter najw...
04.03.2026 19:00
-
18. STRACHOWSKI // JASINA // Czy kino pomaga zr...
25.02.2026 19:00
-
18. STRACHOWSKI // RYPSON // Polacy muszą zaczą...
18.02.2026 19:00