Mentionsy

Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
28.05.2025 16:00

5. TALAROWSKI // GRALA // Rosja - imperialna polityka historyczna i Trzeci Rzym

W najnowszym odcinku „Dialogów epok” gościmy prof. Hieronima Gralę – wybitnego historyka i znawcę dziejów Rusi, Moskwy i Rosji, związanego z Wydziałem „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego. Rozmawiamy o ideowych fundamentach rosyjskiej polityki historycznej: od późnośredniowiecznych koncepcji Trzeciego Rzymu i „zbierania ziem ruskich” po XIX-wieczną historiografię imperium rosyjskiego i jej współczesne mutacje. Zastanawiamy się, skąd bierze się niezwykle silne przywiązanie Rosji do argumentacji historycznej, jej wykorzystania na arenie międzynarodowej i jak przebiegała transformacja rosyjskiej narracji dziejowej. W drugiej części przyjrzymy się także postaci Aleksandra Newskiego w świetle współczesnej polityki historycznej Federacji Rosyjskiej czy rosyjskiej perspektywie na unię polsko-litewską oraz dynastię Jagiellonów – „zdrajców prawosławia i Rusi” w oczach wielu historyków znad Newy. To rozmowa o historii, która nie jest jedynie domeną przeszłości, lecz – niestety – także groźnym narzędziem kształtowania teraźniejszości i przyszłości.

____________

Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym.  Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.

Obserwuj nas na: ⁠YouTube⁠, ⁠Spotify⁠ i na wielu innych ⁠platformach⁠.

Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?⁠Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 7 wyników dla "Bizancjum"

A Bizancjum za państwo, które słusznie uległo synom Hagar i jak pisze z satysfakcją Filoteusz, że bisurmanie wyłamali wrota ich świątyń i splugawili wszystko, on to pisze z dużą satysfakcją, trzeba to odnotować, no to chyba nie szuka tam wzorca.

I tutaj jest, tu zresztą jest ogromnie, ogromnie wiele ciekawych wątków, bo to zafascynowanie Rzymem i rzymskością przecież będzie, a nie żadnym Bizancjum, będzie doktrynie moskiewskiej, dynastii moskiewskiej, jednej i drugiej towarzyszyć bez przerwy.

Przecież Iwan Groźny, ten przedstawiciel najbardziej rozpasanej, rozwiniętej ideologii sukcesji państwowej moskiewskiej, nie powołuje się na żadne bizancjum.

Chociażby dlatego, że Bizancjum się jako herbem państwowym, dwułowym orłem, nigdy nie posługiwało.

Można na owym obszarze tego Commonwealthu Bizancjskiego wskazać inne państwa, które w swojej heraldyce mają dwugłowego orła, ale akurat nie Bizancjum.

W istocie rzeczy zaczynają o niej sobie przypominać szerzej już nie nad Moskwą, a nad Newą w Petersburgu, właśnie w czasach Katarzyny, no bo Katarzyna, jak to już mówiliśmy, wymyśla sobie odrodzenie Bizancjum.

Po pierwsze przed samym wybuchem I wojny i zaraz po jej wybuchu, kiedy na dworze angielskim będą mieli problem, bo zderzą się dwie wizje odrodzenia Bizancjum.