Mentionsy

Nasze odcinki powstają na bazie własnych, długoletnich badań naukowych, wertowania tysięcy stron, zarchiwizowanych meldunków wojskowych, wreszcie publikowania książek i artykułów.

to zgodnie zresztą z planami stopniowego rozwijania armii w perspektywie planu piętnastoletniego z pierwszej połowy lat dwudziestych XX wieku, wojsko polskie mogłoby osiągnąć stan przeszło sześćdziesięciu dywizji.

I to, że mieliśmy tego żołnierza nieporównywalnie więcej niż broni, nieporównywalnie więcej niż wszelkiego sprzętu wojskowego,

I to jest niezwykle przykre w kontekście opowieści o II wojnie światowej, że największe wydatki wojsko polskie w okresie międzywojennym poniosło na utrzymywanie struktury, szkolenie kolejnych roczników, a potem w żaden sposób nie mogło ich wykorzystać.

W wymiarze europejskim nasze wojsko czasu pokoju, czasu międzywojnia było po prostu inne niż armie innych państw.

No ale dlaczego to nasze wojsko było inne?

Co roku wojsko mogło przyjąć kilkaset tysięcy młodych mężczyzn kolejnego rocznika, dlatego że myśmy w latach dwudziestych

przyjęli ustawę o powszechnym obowiązku służby wojskowej, zobowiązywał mężczyzn, którzy ukończyli 21 rok życia do służby wojskowej.

Ten czas trwania służby wojskowej był różny.

Z początku zakładano służbę, szkolenie wojskowe dwuletnie.

Potem ta ustawa o powszechnym obowiązku służby wojskowej, ona przechodziła różnego rodzaju nowelizacje w 1928, w 1933 czy w 1938.

kategorie zdrowia, bądź z racji tego, że byli jedynymi żywicielami rodzin, ale niezależnie od tego złożonego procesu pobierania młodych mężczyzn do przeszkolenia wojskowego, do zasadniczej służby wojskowej, mieliśmy stale raczej nadwyżkę niż deficyt zdolnych do szkolenia.

Wojsko przede wszystkim chciało mieć poborowych, zdrowych, stąd kategoryzacja wynikająca z stanu zdrowia.

Zresztą można przytoczyć częściowo treść ustawy, konkretnie z 23 maja 1924 roku, która nosiła tytuł ustawa o powszechnym obowiązku służby wojskowej.

I rozdział pierwszy tej ustawy stanowił, wojsko narodowe, siła zbrojna państwa będące ochroną i ostoją niepodległości i wolności Rzeczypospolitej, po wsze czasy podlegać będzie opiece narodu.

Więc artykuł 2 stanowił, że powszechna służba wojskowa, zasadniczo dla wszystkich jednakowa, jest osobistym obowiązkiem każdego obywatela Rzeczypospolitej Płci Męskiej.

Obowiązek powszechnej służby wojskowej powinien być wykonany przez służbę a. w wojsku stałym, b. w rezerwie, 3. w pospolitym ruszeniu.

Czyli żołnierz odbywa zasadniczą służbę wojskową, potem będąc w rezerwie co jakiś czas przechodzi przeszkolenia przypominające, a koniec końców znajduje się w rezerwie pospolitego ruszenia, tudzież obrony narodowej.

Typowe dla większości państw oczywiście, w których istniał pobór, w których istniała zasadnicza służba wojskowa.

Artykuł 5 głosił, że wiek poborowego rozpoczyna się z dniem 1 stycznia, w którym obowiązany do służby wojskowej kończy lat 21 i trwa do końca tego roku kalendarzowego, kiedy kończy lat 23.

Ale w razie wybuchu wojny, stanowiła ustawa, wiek poborowy rozpoczyna się z dniem 1 stycznia tego roku kalendarzowego, w którym obowiązany do służby wojskowej ukończy lat 19.

Artykuł 7 ustawy z kolei stanowił, osoby, które przebywają na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, o ile nie udowodnią, że są obywatelami państwa obcego, podlegają powszechnemu obowiązkowi służby wojskowej stosownie do przepisów niniejszej ustawy.

Warto zresztą tu przytoczyć tą ustawę o powszechnym obowiązku wojskowym w jej brzmieniu z 9 kwietnia 1938 roku, bo jej rozdział pierwszy brzmiał wtedy tak.

Tak jak powiedziałem, starano się przede wszystkim szkolić młodych mężczyzn, ale każdy, kto dostał kategorię A i nie ukończył 40 tudzież 38 roku życia, też podlegał służbie wojskowej w ramach zasadniczej służby wojskowej.

Dlatego, że jak głosiła ustawa, obowiązek odbycia zasadniczej służby wojskowej ciążył na poborowych, którzy w okresie wieku poborowego otrzymali kategorię A.