Mentionsy

I pretekstem do tej rozmowy będzie nagroda Nobla dla Claudia Goldin, amerykańskiej ekonomistki z Uniwersytetu Harvarda, która otrzymała tę nagrodę w 2023 roku.

Jak to się rozwijało na przestrzeni wieku i co Claudia Goldin ma na ten temat do powiedzenia?

To może ja pozwolę sobie zacząć i trochę przewrotnie wrócić na moment do tej motywacji, to znaczy tego, w jaki sposób Komisja Noblowska zdefiniowała motywację przyznania Nagrody Nobla Claudia Goldin.

Nobel dla Claudia Goldin dla badaczy związanych z nierównościami z rynkiem pracy nie był żadnym zaskoczeniem, ale ja mam taki pewien niedosyt czytając tę motywację przyznania tej Nagrody Nobla, bo oczywiście

To jest prawda, że Claudia Goldin większość swojego dorobku naukowego poświęciła sytuacji kobiet na rynku pracy, ale de facto to, że kobiety pojawiły się na rynku pracy i to, że są one obecne na nim coraz bardziej, w coraz większym stopniu i stanowią coraz większą jego część, to jest w zasadzie przyczynek i początek jednej z największych rewolucji społecznych, jakie się dokonały w ostatnich powiedzmy 200 latach, ale taka największa intensywność tej rewolucji, obserwujemy ją w ostatnich 50 latach i ona się na pewno jeszcze nie zakończyła.

W tym sensie chciałam, żeby to wybrzmiało, że to nie jest tak, że Claudia Goldin zajmowała się kobietami, bo to, że kobiety na rynku pracy się pojawiły, po pierwsze zostało w pewien sposób zainicjowane przez zmiany na rynku i zaraz o tym powiem właśnie w tym kontekście historycznym, ale zaczęło oddziaływać na wszystkich, to znaczy oddziaływało również na mężczyzn, na rodziny, na to jak się kształtowały małżeństwa, jak się kształtowały rodziny, jak się to zmieniało w czasie i również jak funkcjonowały państwa i jak odpowiadały na wyzwania tych zmian.

Pewnie do tych innych wątków, które też Klaudia Goldin kanalizowała, jeszcze przejdziemy.

Tak, docudniliśmy się w czasie do początku pracy naukowej Klaudii Goldin i do badania, które w zasadzie zapoczątkowało jej zainteresowanie właśnie kobietami na rynku pracy.

Klaudia Goldin w jednym ze swoich pierwszych artykułów zdefiniowała coś, co nazwała historyczną krzywą u aktywności kobiet na rynku pracy.

Natomiast Claudia Goldin sięgnęła do czasów o tyle historycznych, że sprzed jeszcze rewolucji przemysłowej, żeby pokazać, że nie do końca tak było.

Czyli mamy ten spadek w tej naszej krzywej u. No i tutaj następuje ta najdłuższa część historii opowiadanej nam przez Claudię Goldin.

I tutaj też duży przyczynek prac Claudia Goldin na temat właśnie tego, jak kształtowały się i zmieniały się.

Natomiast już wtedy w tej swojej pracy Claudia Goldin wskazała kluczowe według niej te elementy, które wpływają na równość albo nierówność płci i one się dotyczą przede wszystkim elastyczności zatrudnienia i tej elastyczności w miejscu pracy oraz macierzyństwa, no i w szczególności połączenia jednego z drugim.

I to jest ten przyczynek Goldin, która mówi o tym, że to, hej, no to nie jest tak, że kobiety nie pracowały i zaczęły stopniowo wchodzić na rynek pracy, tylko wcześniej pracowały i potem zaczęło to spadać, bo było przesunięcie pomiędzy czymś, co mierzymy, a czymś, czego nie mierzymy.

I badania Claudii Goldin przede wszystkim bazują na tym doświadczeniu amerykańskim.

Po drugie to tak zwana cicha rewolucja, tak o niej pisze Goldin, która właśnie spowodowała, że wiele kobiet zmieniło tą perspektywę i zaczęło traktować rozwój kariery zawodowej.

I Claudia Goldin, właśnie bo myślę, że o tym też warto wspomnieć,

Czy Goldin coś na ten temat mówiła?

W kontekście właśnie wejścia kobiet na rynek pracy i tych barier, które je przed tym hamowały, Claudia Goldin zajęła się tematem, dużo swojej pracy badawczej poświęciła kwestiom elastyczności w miejscu pracy w szczególności, czyli krótko mówiąc temu, czy firma pozwala w jakiś sposób bardziej elastycznie zarządzać czasem pracy, co jest kluczowe przede wszystkim dla kobiet, w szczególności tych, które mają jednocześnie rodzinę, gospodarstwo domowe, które próbują połączyć.

Natomiast wątek, który poruszasz, to jest wątek też bardzo już gdzieś mocno obecny i mocno analizowany w literaturze, chociaż niekoniecznie tylko przez Claudia Goldin, aczkolwiek ona też o tym mówi.

To jest główna w zasadzie rekomendacja Claudia Goldin, żeby uelastycznić w kontekście gospodarstwa domowego lub unieelastycznić w kontekście pracodawcy jak najwięcej zawodów.

Mówiąc o pracach Claudia Goldin, prędzej czy później natrafiamy na to słynne badanie eksperymentalne w zakresie orkiestr i znowu liczby kobiet w orkiestrach.

To badanie, o którym wspomniałeś, to przyznam szczerze jest jedno z moich, znaczy na pewno ulubione badanie Claudia Goldin moje, być może jedno z w ogóle z takich ulubieńszych badań.

Bo Claudia Goldin razem z Cecilią Roos wykorzystały te dane dotyczące przesłuchań do największych orkiestr symfonicznych w Stanach Zjednoczonych i wykorzystały to, że w pewnym momencie w tych rekrutacjach pojawiły się tzw.

Jaki był cel, jaka była idea, dlaczego w ogóle taki pomysł w orkiestrach symfonicznych się pojawił, bo oczywiście nie był to pomysł Claudii Goldina ani Cecilii Roos.

Rozumiem, podkreślamy to, że Claudia miała ten, Claudia Goldin miała ten pomysł, w jaki sposób wykorzystać dane.

Super, że o tym wspominasz, bo to też gdzieś jest nawiązanie do tej mojej pierwszej myśli, że ten dorobek Claudia Goldin to nie dotyczy tylko kobiet, ale jakby dotyczy to całego społeczeństwa.

Ja mam jeszcze jeden temat, bo w tych nowszych badaniach Claudia Goldin pojawia się ten wątek brakujących kobiet na kierunkach ekonomicznych.

Motywacją, inspiracją dla tego badania było to, że Claudia Goldin z różnych względów mocno zaangażowana w kwestie sytuacji kobiet na rynku pracy, ale również sama będąc pewnego rodzaju pionierką w dziedzinie, w której pracowała.

Że być może nie ma tak bardzo widocznych wzorców, takich jak chociażby Claudia Goldin, ale oczywiście tych kobiet ekonomistek jest dużo więcej.